Bilim dünyasında heyecan yaratan bir uyluk kemiği fosili, 'Graecopithecus freybergi' olarak adlandırılan nesli tükenmiş primatın iki ayak üzerinde yürüdüğüne dair güçlü anatomik kanıtlar sunuyor.
Yaklaşık 7 milyon yıl önce, bugünkü Bulgaristan topraklarının taşkın yataklarında yabani kediler ve sırtlanlar arasında hayatta kalmaya çalışan küçük bir canlı, insanlık tarihinin bilinen en eski sayfalarını yeniden yazmış olabilir.
REKLAM
REKLAM
Bilim dünyasında heyecan yaratan ve yeni tanımlanan bir uyluk kemiği fosili, "Graecopithecus freybergi" olarak adlandırılan bu nesli tükenmiş primatın iki ayak üzerinde yürüdüğüne dair güçlü anatomik kanıtlar sunuyor.
Yaklaşık 24 kilogram ağırlığında olduğu tahmin edilen bu canlının, insana giden yoldaki ilk öncü olabileceği öne sürülüyor.
İki ayak üzerinde ilk adımlar
Toronto Üniversitesi'nden paleoantropolog David Begun ve ekibi tarafından analiz edilen antik uyluk kemiği, iki ayaklılığa (bipedalizm) işaret eden benzersiz özellikler barındırıyor.
Araştırmacılar, kemiğin gövdesini kalça eklemine bağlayan "uyluk boynu" kısmının nispeten uzun olduğunu, bunun da bacağın daha serbest hareket etmesine olanak tanıyarak dik yürümeyi desteklediğini belirtiyor.
Ayrıca kemiğin dış tabakasının kalınlığı ve kalça kaslarının yapışma noktaları, vücudun dik dururken maruz kaldığı stresle uyumlu bir yapı sergiliyor. Bu veriler, söz konusu canlının sadece ağaçlarda yaşamadığını, aynı zamanda zeminde iki ayağı üzerinde hareket edebildiğini gösteriyor.
Evrimsel bir geçiş formu
Bulgaristan'daki Azmaka kazı alanında bulunan fosil, modern bir şempanze boyutundaki yetişkin bir dişiye ait.
Uzmanlar, bu canlının hareket kabiliyetini "geçişsel" olarak tanımlıyor; yani ne tam bir dört ayaklı ne de modern bir insan gibi tam zamanlı bir iki ayaklıydı.
Graecopithecus, muhtemelen ağaçlık alanların yerini otlaklara bıraktığı o dönemde, yırtıcıları gözetlemek, yiyecek toplamak veya yavrularını taşımak için gerektiğinde dik yürüyebilen "fakültatif" bir iki ayaklıydı. Bu durum, bipedalizmin ormanların seyreldiği savan ortamlarında bir hayatta kalma stratejisi olarak geliştiği teorisini destekliyor.
Afrika mı, balkanlar mı?
Bu keşif, insanlığın kökeninin Afrika'da başladığına dair yerleşik bilimsel görüşe meydan okuduğu için büyük bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.
Araştırma ekibi, 6 ila 8 milyon yıl önce meydana gelen büyük iklim değişikliklerinin ve kuraklaşmanın, memelilerin Avrasya'dan Afrika'ya göç etmesine neden olduğunu savunuyor. Bu teoriye göre, insanın ilk ataları Balkanlar'da evrimleşmiş ve ardından Afrika'ya göç etmiş olabilir.
Ancak pek çok bilim insanı, kanıt yetersizliği ve coğrafi izolasyon gibi nedenlerle bu radikal iddiaya şüpheyle yaklaşıyor. Smithsonian Müzesi'nden uzmanlar, Avrupa'nın izole bir bölgesindeki bir fosilin Afrika'daki modern primatların atası olmasının coğrafi açıdan mantıklı olmadığını öne sürerek bulgulara itiraz ediyor.
Belirsizliklerle dolu bir geçmiş
Graecopithecus hakkındaki bilgilerimiz şimdilik 1944'te Yunanistan'da bulunan bir alt çene kemiği, 2012'de bulunan bir diş ve bu son uyluk kemiği fosiliyle sınırlı.
Hakemli bilimsel dergi Paleobiodiversity & Paleoenvironments'ta yayımlanan bu çalışma, insanlığın kökenine dair bildiklerimizin her an yeni bir keşifle değişebileceğini hatırlatıyor.