Bu ayın başında, Londra Sherlock Holmes Derneği üyeleri, edebiyatın en ünlü kurgusal ölüm sahnelerinden birini canlandırmak için İsviçre'deki Reichenbach Şelalesi'ne giderek Sherlock Holmes Günü kutlamalarını başlattı.
Londra’nın merkezindeki 221B Baker Street’ten İsviçre Alpleri’nde bir uçurumun kıyısına dökülen Reichenbach Şelalesi’ne kadar, dünyanın dört bir yanındaki “koltuk dedektifleri” cuma günü Uluslararası Sherlock Holmes Günü’nü kutluyor.
REKLAM
REKLAM
Hayranlar, maceraları 19. yüzyılın sonlarından bu yana popüler kültürü şekillendirmeyi sürdüren dünyanın en ünlü dedektifini yaratan Sir Arthur Conan Doyle’un doğum gününü anıyor.
Ancak kutlamalar aslında bu ayın başında başlamıştı. 3 Mayıs’ta Sherlock Holmes tutkunları, edebiyat tarihinin en ünlü kurgusal ölüm sahnelerinden birini yeniden canlandırmak için İsviçre’deki Reichenbach Şelalesi’nde bir araya geldi.
Hayranlar bu tarihi, Sherlock Holmes ile ezeli düşmanı Profesör James Moriarty’nin “The Final Problem” öyküsünde karşı karşıya geldiği o kader anının yıldönümü olarak hatırlıyor.
1893 tarihli özgün hikâyede Holmes, Moriarty ile birlikte Reichenbach Şelalesi’nin kenarından aşağı yuvarlanır. Geriye ise en yakın dostu Dr. John Watson’ın suyun kıyısında bulduğu bir veda mektubu kalır.
Sir Arthur Conan Doyle, bu sahneyle Holmes’ü sonsuza dek ortadan kaldırmayı amaçlıyordu. Yazar, dedektif hikâyelerinin, kendisinin daha “ciddi” kabul ettiği tarihsel eserlerinin önüne geçmesinden rahatsızlık duyuyordu.
Ancak okurların tepkisi büyük oldu. Dergi abonelikleri iptal edildi, hayranlar yas belirtisi olarak kollarına siyah bantlar taktı ve Holmes’ün ölümünü protesto etti.
Conan Doyle sonunda geri adım attı ve yaklaşık 10 yıl sonra yayımlanan “The Adventure of the Empty House” ile dedektifi yeniden hayata döndürdü. Açıklamaya göre Holmes aslında kendi ölümünü kurgulamış ve şelaleden sağ kurtulmuştu.
'Bir hac yolculuğu'
Victorian dönemi pelerinleri, avcı şapkaları ve dönem elbiseleri giyen Londra Sherlock Holmes Derneği üyeleri, 3 Mayıs’ta Reichenbach Şelalesi’nde Holmes ile Moriarty arasındaki mücadeleyi yeniden canlandırdı.
1951’de kurulan dernek, Conan Doyle’un eserlerinin okurlarını, koleksiyoncularını, akademisyenlerini ve meraklılarını bir araya getiriyor. Reichenbach Şelalesi’ne yapılan gezi, “The Final Problem”de anlatılan güzergâhın bir bölümünü izledi. Üyeler, İsviçre’yi nostaljik otobüslerle geçtikten sonra şelaleye dik bir eğimle tırmanan dişli trene bindi.
Sir Arthur Conan Doyle’un 1893’te yaptığı bir İsviçre seyahati sırasında bölgeyi ziyaret etmesinin ardından Reichenbach Şelalesi, polisiye edebiyatın en ikonik mekânlarından birine dönüştü.
Etkinlikte Sherlock Holmes’u canlandıran yazar ve yayıncı Philip Porter, öykülerin büyüsünde mekânın hâlâ merkezi bir rol oynadığını söyledi.
“Bu adeta bir hac yolculuğu,” diyen Porter, sözlerini şöyle sürdürdü: “Burası son derece dramatik bir yer. Sesler, atmosfer, arkamızda çağlayan suyun neredeyse müzik gibi yankılanışı… Her şey bu hikâyeyi canlı tutuyor.”
Canlandırmada Moriarty karakterine hayat veren Peter Horrocks ise birkaç gün boyunca bir kötü karakterin kimliğiyle dolaştıktan sonra gündelik hayata dönmenin garip hissettirdiğini anlattı.
“Bu kostümden çıkmak gerçekten tuhaf,” dedi Horrocks. “Bir süre sonra canlandırdığınız karakterin içine girmeye başlıyorsunuz.”
Dünyanın en ünlü adresi
1990’da kapılarını açan 221B Baker Street’teki Sherlock Holmes Müzesi, o günden bu yana dünyanın dört bir yanından ziyaretçileri ağırlıyor. Müzede Holmes’ün kemanı, kimya seti ve içi oyulmuş bir kitabın içine saklanmış tabanca gibi öykülerden ilham alan sıra dışı objeler sergileniyor.
Arthur Conan Doyle’un hikâyelerine göre Holmes, 1881 ile 1904 yılları arasında bu Gürcü tarzı evde yaşadı ve evi Dr. Watson’la paylaştı. Ancak ilginç olan şu ki, Conan Doyle öyküleri kaleme aldığı dönemde Baker Street’te gerçekte 221B numaralı bir adres bulunmuyordu. Sokağın numaralandırması henüz bu kadar ilerlememişti.
Bugün fiilen 237 ile 241 numaraları arasında yer alan müzenin, ünlü 221B adresini kullanabilmesi için Westminster Şehir Konseyi’nden özel izin alınması gerekti.
Tur rehberi Paul Leharne ise bu adresin kültürel ağırlığını şu sözlerle anlatıyor: “Bence burası dünyanın en ünlü adresi olmak zorunda. Sherlock Holmes hangi biçimde geri dönerse dönsün, insanlar onu her zaman 221B Baker Street’te yaşayacak biri olarak hayal edecek.”
Sherlock Holmes öyküleri, modern polisiye edebiyatının pek çok kuralının yerleşmesine katkıda bulundu. Conan Doyle, 1887 ile 1927 yılları arasında dört Holmes romanı ve 56 kısa öykü kaleme alarak, sonradan suç edebiyatının standart unsurları haline gelecek adli çıkarım, keskin gözlem ve mantıksal analiz gibi teknikleri tanıttı.
O tarihten bu yana öyküler dünya çapında sahneye, beyazperdeye ve çizgi romanlara uyarlandı. Jeremy Brett, Basil Rathbone, Christopher Lee, Robert Downey Jr. ve Benedict Cumberbatch gibi isimler karaktere hayat verdi.
İngiliz oyuncu Hero Fiennes Tiffin, Guy Ritchie’nin yarattığı ve bu yılın başında gösterime giren Amazon Prime’ın yeni ön dizi serisi “Young Sherlock”un son uyarlamasında başrolü üstleniyor. İkinci sezon üzerinde çalışmalar sürüyor.