Artan sıcaklıklar denizanası popülasyonlarında da artışa yol açıyor. Yakın zamanda sahile gitmeyi planlıyorsanız ve denizanası sokmasıyla karşılaşırsanız, ne olursa olsun bölgeye idrar uygulamayın. 'Friends' dizisi bu konuda sizi yanıltmış olabilir.
“Lanet olsun şu denizanalarına!”
REKLAM
REKLAM
Friends dizisinin, Monica’yı denizanasının soktuğu ve Joey’nin sahilde “tıbbi tavsiyeler” verdiği o meşhur bölümü hatırlıyor musunuz?
“Yapabileceğin tek bir şey var,” der Joey. “Üzerine idrar kullanman gerekiyor.”
Acil müdahale önerisinin kaynağı sorulduğunda ise bunu Discovery Channel’da gördüğünü söyler, Chandler da onu destekler: “Haklı. İçinde acıyı hafifleten amonyak benzeri bir şey var.”
Ancak yaz tatilinizde denize girmeyi planlıyorsanız, ya da sıcak hava dalgalarından kaçmak için kendinizi serin sulara bırakmayı düşünüyorsanız, uzmanlara göre bu tavsiyeyi ciddiye almamanızda fayda var.
Çünkü küresel ısınma nedeniyle denizanası popülasyonlarında artış yaşanırken, popüler kültürün yıllardır dolaşıma soktuğu bu “çözüm” gerçekte işe yaramıyor.
Başka bir deyişle, “Friends” bu konuda sizi yanıltmış olabilir.
Uzmanlara göre denizanası sokmalarında idrar kullanmanın bilimsel olarak kanıtlanmış bir faydası bulunmuyor. Hatta bazı durumlarda acıyı artırabileceği belirtiliyor. Joey’nin tavsiyesini birebir uygulamanın sonucunda elde edeceğiniz tek şey ise muhtemelen daha da rahatsız edici bir durum olacak.
TV dizilerindeki ihanet sahneleriyle boğuşurken ya da Joey gibi bir karakterden “tıbbi tavsiye” alıp pişmanlık yaşarken, sizi yeniden doğru bilgiye döndürelim.
Bir denizanası tarafından sokulduğunuzda yapılması gereken ilk şey, bölgeyi idrarla değil, sirkeyle yıkamaktır. Sirke bazı durumlarda zehrin yayılmasını azaltabilir ve ciltteki dokunaçların daha güvenli şekilde çıkarılmasına yardımcı olur. Ancak bunu yaparken dokunaçlara doğrudan elle temas edilmemelidir.
Pek çok kişinin plajda sirke bulundurmadığı düşünüldüğünde, acil durumda deniz suyu da geçici bir alternatif olabilir. Ancak tatlı su kullanılmamalıdır; çünkü bu durum zehirin daha fazla aktive olmasına yol açabilir.
İlk müdahalenin ardından en etkili yöntemlerden biri ısı uygulamasıdır. Ağrıyı hafifletmek için etkilenen bölge yaklaşık 45°C sıcaklıktaki suda bekletilebilir.
Çoğu vakada ağrı 24 saat içinde azalır. Ancak bulantı, baş dönmesi ya da nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkarsa vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınmalıdır, çünkü bazı denizanası türlerinin sokmaları ciddi sağlık riskleri oluşturabilir.
Bu Friends bilgisini, Kubrick'in aya iniş numarası yapması, Stephen King'in John Lennon'ı öldürmesi ve JonBenet Ramsey'nin büyüyüp Katy Perry olması gibi diğer popüler kültür şehir efsanelerinin yanına koyabilirsiniz.
“Tıp” alt başlığında, pek çok casus gerilim filminde sıkça görülen sahnelerin aksine, kloroformla ıslatılmış bir bezin bir kişiyi anında bilinçsiz hâle getirmediğine ve “Pulp Fiction”da olduğu gibi adrenalinin doğrudan kalbe enjekte edilmesinin tıbbi olarak önerilmediğine dair uyarılar yer alıyor.
Popüler bir dizinin itibarını tamamen sarsmamak adına belirtmek gerekir ki, “Friends” denizanası sokmalarına ilişkin tavsiyelerinde yanılmış olabilir, ancak her konuda hatalı değildi. Unagi’nin aslında tatlı su yılan balığı suşi türü olduğu, ıstakozların ömür boyu çiftleştiği ve yaş kaç olursa olsun Phoebe’nin “içinizdeki çocukla bağınızı koparmayın” tavsiyesinin birçok izleyici için karşılık bulduğu hatırlatılıyor.
Ayrıca dizinin en tartışmalı başlıklarından biri de hâlâ geçerliliğini koruyor: Ross ve Rachel gerçekten bir “ara vermişti.”