Notre-Dame Katedrali’ndeki arkeologlar, Paris’in 2028’e kadar daha yeşil bir meydan için 4 metre derine inmesiyle Roma eserlerini ve Orta Çağ kalıntılarını gün ışığına çıkarıyor.
Paris'teki Notre-Dame Katedrali'nin dışında turistler sıcakta sıraya girerken, birkaç metre aşağılarında arkeologlar yüzyıllara yayılan tarihi gün yüzüne çıkarıyor.
REKLAM
REKLAM
Avlunun dört metre altında bir ekip, Orta Çağ Paris'inden, bir zamanlar Lutetia olarak bilinen Roma dönemi kentine uzanan neredeyse 2 bin yıllık tarih katmanlarını ortaya çıkarıyor.
Kazı, 2019'daki yıkıcı yangının ardından 2024'ün sonunda yeniden açılan katedralin önündeki meydana yeni bir düzen verilmesi planlarının parçası olarak başladı. Paris, artan sıcaklıklarla başa çıkmak için bu alanı ağaçlar ve gölgeli bölümlerle daha serin ve daha yeşil bir mekâna dönüştürmeyi hedefliyor.
Ancak Paris kadar eski bir kentte, yer altındakiler incelenip gelecek kuşaklar için korunmadan inşaata başlanamıyor.
Meydandaki alanın bir bölümü açık hava kazı sahasına dönüştürüldü. Arkeologlara göre buluntular yüzeyin yalnızca 50 santimetre altında ortaya çıkıyor ve bazı günler ekipler 15 sandık dolusu eseri gün ışığına çıkarıyor.
Associated Press'e konuşan, Paris arkeoloji biriminde konservatör olarak görev yapan Lucie Altenburg, “Paris'in tarihine somut biçimde fark yaratacak bir konuda çalışma fırsatını çok nadiren buluyoruz” dedi.
Ekip kazdıkça belirgin tarih katmanları ortaya çıkıyor: Orta Çağ kalıntıları, daha eski Merovenj ve Karolenj yapıların üzerinde; onların altında ise yoğun bir Roma mahallesi uzanıyor.
Gün yüzüne çıkarılan yüzlerce nesne arasında testiler, bardaklar ve seramikler yer alıyor; bunların bir kısmı, yüzyıllar boyunca toprağın altında kalmasına rağmen sapasağlam bulunmuş.
Arkeolog Valentine Breloux, “Bütün hâlde seramik bulmak nadir rastlanan bir durum” diyerek, buradaki yumuşak dolgu tabakasının bazılarını mucize eseri bütünüyle koruduğunu söylüyor.
Arkeologlar ayrıca, üzerinde Roma imparatoru Konstantin'in portresi bulunan ve 4. yüzyıla tarihlenen bir sikke ortaya çıkardı; bu da, bulunduğu katmanların yaşının belirlenmesine yardımcı oluyor.
Bazı seramik parçalarının iç yüzeylerinde belirsiz kırmızımsı işaretler ortaya çıktı. Bu izlerin anlamı henüz çözülemedi.
Yenileme projesi, meydana yaklaşık 160 ağaç dikilmesi ve yazın sıcaklığı düşürecek serinletici düzeneklerle alanı iklim değişikliğine daha dayanıklı bir mekâna dönüştürmeyi amaçlıyor.
Projenin büyük ölçüde 2028'e kadar tamamlanması bekleniyor.
Şimdilik arkeologlar, bölgenin bilinen en eski sakinleri olan Galyalıların izlerini aramak için Roma katmanlarının da altına inebilmeyi umuyor.
İki çocuğuyla birlikte sırada bekleyen, 34 yaşındaki Manchesterlı turist Emily Carter, “Bu, Notre Dame'ı yeniden canlı hissettiriyor. Katedrali görmeye geliyorsunuz, sonra ayaklarınızın altında başka bir şehrin olduğunu fark ediyorsunuz. Bu neredeyse daha da etkileyici” dedi.