Homeros'un ölümsüz destanını beyaz perdeye taşıyan Nolan, 'Odysseus' ile yeni IMAX teknolojileri, dev prodüksiyonu ve vizyon öncesi alevlenen kültürel tartışmalarıyla yılın en iddialı filmlerinden birine imza atmaya hazırlanıyor.
Christopher Nolan, sinemanın sınırlarını zorlama tutkusunu bu kez insanlık tarihinin en eski destanlarından biriyle buluşturuyor. Homeros'un ölümsüz eseri "Odysseus"u beyaz perdeye taşıyan yönetmen, izleyicilere yalnızca bir mitoloji uyarlaması değil, aynı zamanda prodüksiyon teknikleriyle sinema tarihinde iz bırakmayı hedefleyen görkemli bir deneyim sunmaya hazırlanıyor.
REKLAM
REKLAM
Nolan'ın antik dünyaya ilgisi ise yeni değil. Yönetmen, henüz "Batman Begins" ile ana akım sinemadaki yükselişini tamamlamadan önce, Homeros'un "İlyada" destanından uyarlanan ve daha sonra Wolfgang Petersen tarafından 2004 yılında çekilen "Troy (Truva)" filmini yönetmek üzere projeye dahil edilmişti. Bu iş birliği hayata geçmese de antik çağ anlatılarına duyduğu ilgi yıllar içinde hiç azalmadı.
"Oppenheimer" ile yedi Akademi Ödülü (Oscar) kazanan Nolan, şimdi büyük ölçekli sinemacılıkta edindiği deneyimi edebiyat tarihinin en etkili eserlerinden biri olan "Odysseus" için kullanıyor.
17 Temmuz Cuma günü dünya genelinde vizyona girecek "Odysseus" öncesinde, Christopher Nolan'ın merakla beklenen filmi hakkında öne çıkan detayları derledik.
Prömiyerde yıldızlar geçidi
Geçtiğimiz hafta Londra’daki Leicester Square’de gerçekleştirilen dünya prömiyeri, bu yıl meydanın gördüğü en büyük yıldız yoğunluğuna sahne oldu. Christopher Nolan, Matt Damon, Anne Hathaway, Zendaya, Tom Holland, Robert Pattinson ve Charlize Theron gibi dev isimlerin boy gösterdiği gecede, kırmızı halı yerine gerçek kum parçalarıyla bezeli okyanus mavisi bir halı kullanıldı. Ancak prömiyerin asıl yıldızı, oyuncuları hem mecazi hem de tam anlamıyla gölgede bırakan devasa bir cansız nesne oldu: Meydana yerleştirilen iki katlı bir bina yüksekliğindeki dev Truva Atı replikası.
4 tonluk Truva Atı
Universal Pictures'ın Variety'ye aktardığı verilere göre, Londra prömiyerinde sergilenen dev at tam 11 metre (36 feet) yüksekliğinde ve 4 tonu (8 bin 800 pound) aşkın bir ağırlığa sahip. Filmin orijinal set planları kullanılarak polistiren, çelik, reçine, kalay folyo ve fiberglastan üretilen bu dev replika için 34 kişilik bir ekip tam 288 saat çalıştı.
Atın meydana getirilmesi ise kendi içinde küçük bir lojistik destan oldu; üç büyük tırla dört parça halinde taşınan atı birleştirmek ve sökmek 6 kişinin yaklaşık 9 saatini aldı. Toplamda 45 kişilik bir ekibin dahil olduğu bu tasarım ve montaj süreci, neredeyse Odysseus'un gemisindeki mürettebat sayısına (özellikle Kyklop ve Scylla canavarlarının birkaçını yutmasından sonraki haline) denk.
İngiltere'deki bu dev at Londra'daki Trafalgar Square ve Westfield London'da sergilenirken, ABD'de ise iki farklı dev at tanıtım için şehir şehir dolaşıyor. Hatta filmin orijinal çekimlerinde yakılan at, şu anda Universal Studios CityWalk'ta sergileniyor.
'Odisseia' destanı ne anlatıyor?
MÖ 8. veya 7. yüzyıla dayanan ve Homeros'a atfedilen bu antik Yunan destanı, İthaka Kralı Odysseus'un 10 yıl süren kanlı Truva Savaşı'nın ardından evine dönme çabasını konu alıyor.
Ege ve Akdeniz sularında bir 10 yıl daha süren bu yolculukta Odysseus; su perisi Kalipso, tek gözlü dev Kyklop Polyphemos, büyücü Kirke ve Sirenler gibi mitolojik engellerle karşılaşır. Tüm mürettebatı ölen ve kendisinin de öldüğü varsayılan Odysseus'un yokluğunda, karısı Penelopeia ve oğlu Telemakhos ise sarayı kuşatan yüzü aşkın vahşi taliple mücadele etmek zorundadır.
Nolan'ın versiyonu: Bir 'eve dönüş' hikayesi
Nolan, eserin en yoğun ve boğucu kısımlarından biri olan Truva Savaşı detaylarına ya da bir ön hikayeye (prequel) saplanıp kalmayı reddediyor.
Anlatı, izleyiciyi doğrudan epik şiirin en dinamik noktasına fırlatıyor: Odysseus’un İthaka sahillerine dönebilmek için vereceği amansız ve karanlık mücadele.
Kültürel kimlik ve 'woke' tartışmaları
Film henüz vizyona girmeden, özellikle ABD'deki muhafazakâr çevrelerde tartışmalara yol açtı. Siyahi oyuncu Lupita Nyong'o'nun Truvalı Helen rolüne seçilmesinin ardından Elon Musk, filmi henüz izlemeden Christopher Nolan'ın yapımı ile "kutsal kabul edilen bir eseri lekelediğini" öne sürdü. Matt Walsh gibi muhafazakâr yorumcular da yapımın kimlik siyasetini öne çıkardığını savundu.
Nolan ise "The Telegraph"a yaptığı açıklamada eleştirilere, "Bu işin doğasında var," sözleriyle yanıt verdi. "İnsanların filmi görmeden önce yaptığı bu tartışmalar her zaman yersizdir. Çünkü konuşanların hiçbiri filmin gerçekte nasıl olduğunu bilmiyor," diyen yönetmen, amacının geçmiş Hollywood kalıplarını tekrarlamak değil, risk alan ve sorgulayıcı bir sinema dili kurmak olduğunu söyledi.
Tartışmanın dikkat çekici yanı ise hikâyenin doğduğu Yunanistan'da benzer bir tepkinin neredeyse hiç görülmemesi. Yunan izleyiciler, kendi tarihi figürlerini yabancı oyuncuların canlandırmasına uzun yıllardır alışkın. İskoç oyuncu Gerard Butler'ın "300" filminde Kral Leonidas'ı, Brad Pitt'in "Troy"da Akhilleus'u, Colin Farrell'ın ise Büyük İskender'i oynaması buna örnek gösteriliyor. Üstelik Yunan sinemasının en ikonik karakterlerinden biri olan "Zorba," 1964 yapımı filmde Meksika asıllı Amerikalı oyuncu Anthony Quinn tarafından canlandırılmıştı.
Yunanistan'da hükümetin sansür reddi
Yunanistan'da filme yönelik tek çatlak ses, küçük milliyetçi parti Niki'den geldi. Parti, Musk'ın argümanlarını yineleyerek, hükümetin yerel prodüksiyona sağladığı yaklaşık 6 milyon euroluk (6.9 milyon dolar) sübvansiyonla 'woke ideolojisinin' finanse edildiğini iddia etti.
Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni ise popüler kültür dergisi Lifo'ya verdiği demeçte bu itirazı sert ve net bir dille reddetti: "Bir yaratıcıya bir eseri veya miti sanatsal olarak nasıl yorumlaması gerektiğini dikte etmek devletin görevi değildir. Ciddi ciddi devletin Christopher Nolan’ı sansürleyip sansürlemeyeceğini mi tartışıyoruz?"
Rap müzikten antik ozana: Travis Scott tercihi
La Flame lakaplı ünlü rapçi ve yapımcı Travis Scott'ın kadroya dahil edilmesi başta şaşkınlık yaratsa da Nolan'ın arkasında çok net bir sanatsal gerekçesi var. Homeros destanlarının yazıya dökülmeden önce yüzyıllar boyunca sözlü bir şiir geleneği olarak nesilden nesle aktarıldığını belirten Nolan, bu durumu günümüz rap müziğine benzetiyor: "Onu kadroya aldım çünkü bu hikayenin bir zamanlar sözlü şiir olarak aktarıldığı fikrine, yani bugünün rap müziğiyle analog olan o geleneğe bir saygı duruşunda bulunmak istedim."
Nolan’ın en uzun ikinci filmi
Homeros'un 24 kitaba bölünen devasa destanını ekrana taşıyan filmin süresi tam 172 dakika (2 saat 52 dakika) olarak açıklandı. Bu süre, filmi tam 3 saat süren "Oppenheimer"ın hemen arkasından Christopher Nolan kariyerinin en uzun ikinci filmi yapıyor.
Teknik devrim: Yeni 70mm IMAX kameralar
Görüntü yönetmeni Hoyte van Hoytema ile ortaklığını sürdüren yönetmen, sinema tarihinde bir ilke imza atarak baştan sona tamamen 70mm IMAX film kameralarıyla çekilen ilk uzun metrajlı kurmaca yapıma imza attı. Ağır kameraları dalgalı denizlerde ve sarp kayalıklarda mobil hale getirebilmek için çekim sürecine özel yepyeni bir kamera teknolojisi geliştirildi.