İsrail Kültür Bakanı, 'NAZA'nın Oscar ödüllü İsrailli yönetmenleri Yuval Abraham ile Rachel Szor'un vatandaşlıktan çıkarılmasını istedi. Gazze'de sivillerin toplu öldürülmesini konu alan belgesel, Venedik’te Jüri Özel Ödülü’nü kazanmıştı.
Bu yılki Venedik Film Festivali’nin en çok konuşulan ve övgü alan filmlerinden biri, İsrailli No Other Land yönetmenleri Yuval Abraham ve Rachel Szor’un yeni filmi NAZA ve bu yılki ana yarışmaya seçilen tek belgesel.
REKLAM
REKLAM
Resmi özetine göre film, “İsrail’in Gazze’de Filistinli sivillerin planlı toplu katlini mümkün kılan sistemleri ayrıntılı biçimde gözler önüne seriyor”.
Günümüzde büyük tartışma yaratan 80 dakikalık belgesel, devam eden Gazze savaşı sırasında, geceleri Tel Aviv’in çatıları üzerinde gizlice çekildi; 24 İsrailli askeri istihbarat görevlisi, asker ve ihbarcıyla yapılan söyleşileri içeriyor. Filmde, Filistinlilerin nasıl hedef alındığı anlatılıyor; buradan da adını alıyor. “NAZA”, İsrail ordusunda Gazze’ye yönelik bir hava saldırısında öldürülmesi beklenen sivil sayısını ifade etmek için kullanılan askeri bir kısaltma. İbranice “Nezek Agavi”nin kısaltması; yani tali zarar.
Cumartesi günkü ödül töreninde NAZA, Jüri Özel Ödülü’nü kazandı. Yalnızca bir gün sonra İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, yönetmen ikilinin İsrail vatandaşlığını “derhal iptal etmek için harekete geçeceğini” duyurdu ve İsrail’in eylemlerine yönelik eleştirileri doğrudan antisemitizmle eş tuttu.
X'in sağladığı çeviriye göre Zohar, NAZA için “iğrenç” ve Venedik Film Festivali’ndeki onuru için “şok edici” dedi ve şöyle ekledi: “Yaratıcıların içinde yanan ve sadece dünyadaki antisemitlerden alkış almak için vatanlarına zarar vermeye hazır olmalarına yol açan öz nefret, akıl alır gibi değil ve devlete ihanet anlamına geliyor.”
İşte Zohar’ın açıklamasının çevirisi: “Venedik Festivali’nde iğrenç NZA [sic] filminin ödül kazanması şok edici. Yaratıcıların içinde yanan ve yalnızca dünyadaki antisemitlerden alkış almak için vatanlarına zarar vermeye hazır olmalarına neden olan öz nefret, akıl almaz ve devlete ihanet anlamına geliyor. İşte bu yüzden, İsrail vatandaşlarının artık kendi ceplerinden, IDF askerlerine ve İsrail Devleti’ne verilen zararı finanse etmek zorunda kalmaması için sinemada bu önemli reformu hayata geçirdim. Kültür Bakanı olarak, devlete ihanet ettikleri için bu aşağılık yaratıcıların İsrail vatandaşlığını derhal iptal etmek üzere harekete geçeceğim.”
İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, X’te şunları yazdı: “Siz tüm İsrail halkı için bir yüz karası ve utanç kaynağısınız. Defolun gidin!” Ben-Gvir şöyle devam etti: “Eminim dostlarınız, yani Gazze’deki düşmanlarımız Hamas, sizi kollarını açarak karşılayacaktır.”
NAZA, Venedik’teki prömiyeri sırasında rekor kıran 25 dakikalık bir ayakta alkış aldı. Daha önce rekor, Tunuslu yönetmen Kaouther Ben Hania’nın, Gazze’de geçen ve ailesiyle birlikte Gazze Şehri’nden kaçmaya çalışırken İsrail askerlerinin ateşiyle öldürülen 6 yaşındaki bir kızın ölümünü anlatan, Gazze’yi merkezine alan filmi The Voice of Hind Rajab’a aitti. Geçen yıl Venedik’te prömiyer yapan ve Euronews Culture’ın 2025’in En İyi Filmleri listesinde yer alan film, 22 dakikalık bir ayakta alkış almıştı.
Zohar ve Ben-Gvir’in aksine, bazıları _NAZA_ya ve yönetmenlerine övgüde bulundu. Solcu Hadash partisinin başkanı ve eski milletvekili Yousef Jabareen, ödülden dolayı yönetmenleri tebrik ederek, “bu korkunç suçları ve Gazze’deki vahşi gerçekliği ifşa ettikleri” için onlara teşekkür etti.
Ayrıca Haaretz gazetesi bir başyazısında şu ifadeleri kullandı: “Filmlerini Venedik Film Festivali’nde göstererek Abraham ve Szor, İsraillileri zaten bildikleri bir gerçekle yüzleştirmeye çalışıyor: İsrail’in Gazze’de savaşı yürütme biçiminin üzerinde, hafif deyimle, kara bir leke var.”
Yuval Abraham ve Rachel Szor’un önceki filmi No Other Land, 2024’te gösterime girdi ve Batı Şeria’daki Filistinli topluluklara yönelik İsrailli yerleşimci şiddetini konu aldı. Film, En İyi Belgesel dalında Oscar kazandı.
Hamas, 7 Ekim 2023’te İsrail’e saldırı başlattı. Gazze sağlık bakanlığı, İsrail’in son üç yıldaki bombardımanlarında 73 binden fazla insanın hayatını kaybettiğini bildiriyor. Amnesty International, Human Rights Watch ve Birleşmiş Milletler’in de aralarında bulunduğu kuruluşlar, İsrail’in eylemlerini “soykırım” olarak tanımladı. Haziranda yayımlanan ve BM’ye bağlı bağımsız bir komisyon tarafından hazırlanan bir rapor (kaynak İngilizce) da “İsrail makamları ve güvenlik güçlerinin, Filistinli çocukları kasten hedef aldığını; bunun Gazze Şeridi’nde soykırım ve vahşet suçlarına, Batı Şeria’da ise savaş suçlarına yol açtığını” tespit etti.
NAZA, 2023 ile 2025 yılları arasında İsrail-Filistin ortak yayını +972 Magazine, İbranice yayın yapan Local Call ve The Guardian’da yayımlanan haberlere dayanıyor. Belgesel, 23 Eylülde İspanya’daki San Sebastián Uluslararası Film Festivali’nde, 26 Eylülde ise New York Film Festivali’nde gösterilecek.
Şimdilik resmi bir sinema vizyon tarihi açıklanmadı; ancak Fransız dağıtımcı MK2 Films, filmin dünya satış haklarını elinde bulunduruyor.