Rio de Janeiro’nun 'çoğu zaman damgalanan bölgeleri' turizmde patlama yaşıyor ve bu durum düşük gelirli mahallelere ciddi bir nakit akışı sağlıyor.
Rekor sayıda turistin Brezilya'nın Rio de Janeiro kentine akın etmesiyle birlikte, ziyaretçilerin önemli bir bölümü kentin simge yapılarının ötesine bakıyor. Birçok turist, kentsel kültür ve sanatın da önemli merkezleri olan ve sık sık damgalanan favelaları daha yakından tanımak için bu mahallelerde düzenlenen yerel turları tercih ediyor.
REKLAM
REKLAM
Meraklı ziyaretçilerin artışı, düşük gelirli topluluklarda yaşayanların gelir elde etmek için turizme yönelmesine yol açtı. Bunlardan biri de yerel rehber Vitor Oliveira.
Rio’nun en kalabalık favela’sı olan Rocinha’da daha önce motosiklet taksi şoförlüğü yapan Oliveira, uluslararası ziyaretçilerin arttığını fark ettikten sonra turlar düzenlemeye başladığını söylüyor. Turizm, artık onun başlıca gelir kaynağı.
Rio de Janeiro’da yükselen turizm
Rio Belediyesi verilerine göre kent, 2025’te 2,1 milyonu yabancı olmak üzere toplam 12,5 milyon turisti ağırladı. Uluslararası turist sayısı 2024’e kıyasla yüzde 44,8 arttı ve Rio ekonomisine 7,8 milyar real (yaklaşık 1,26 milyar euro) katkı sağladı.
Ocak ayının sonlarında yoğun bir hafta içi gününde Rocinha, Şili ve Fransa’dan gelen turistlerle doluydu. Kalabalığın arasında Oliveira, Paraguaylı Oscar Jara’yı ve yeğeni Jose Martinez’i favela’nın dar sokaklarında gezdirdi.
“Rio’ya gelip sadece Copacabana Plajı’nı, İsa heykelini ve Sugar Loaf Dağı’nı ziyaret ederseniz, aslında Rio’yu görmüş sayılmazsınız. Rio’nun pahalı ve elit bir yüzünü görmüş olursunuz,” diyor Oliveira. “Ama Rio’nun özü favelalardan geliyor.”
Rocinha, Rio’nun birçok önemli simgesini gören bir tepenin yamacına yayılıyor. Oliveira genellikle turlarına manzara noktalarından başlıyor, ardından capoeira gösterileri ve sanat galerileri gibi kültürel duraklara uğruyor. İsteyenler turu, Oliveira’nın balkonunda yapılan bir Brezilya mangalıyla bile bitirebiliyor.
Turistler 'otantik deneyimlerin' peşinde
Rio de Janeiro Eyalet Üniversitesi Turizm Bölümü’nden Prof. Caroline Martins de Melo Bottino’ya göre turistler, Rio’da yaşamanın ne anlama geldiğine dair daha otantik deneyimler arıyor. “İnsanlar, Rio’nun favelalarının bu beklentileri çok iyi karşıladığını fark ediyor,” diyor.
Ziyaretçi sayısı arttıkça, selfie çekmek isteyen turistler için balkonlu yeni barlar ve açık teraslı evler açıldı. Hatta bazıları manzaralı drone video çekimi hizmeti sunuyor.
Sosyal medyada viral olan, influencer’lar tarafından çekilmiş videolar da ziyaretçi artışının nedenlerinden biri. Oliveira, binlerce izlenme alan bir İspanyol turistin YouTube videosunda yer aldıktan sonra yüzlerce turistten mesaj aldığını söylüyor.
Korkmadan Rio’yu gezmek
Paraguaylı turist Jara, bu viral videoların insanlara korkmadan ziyaret etme cesareti verdiğini belirtiyor. Kendisi de Oliveira’yı, videolardan birini izledikten sonra bulmuş.
Jara, “Bu çok otantik bir turizm… Turistler için süslenmiş ya da yüzeysel bir şey göstermek için düzenlenmiş değil,” dedi.
Jara, Rocinha’nın cazibesine kapılan tek kişi değil. Dünyaca ünlü sanatçı Rosalía da 2025’in son günlerini Rio’da geçirdi ve ziyaretine Rocinha’da ünlü passinho dans adımını öğrenirken çekilen görüntüler de dahil oldu.
Hem Morro da Providencia’daki kendi favelasında hem de Rocinha’da rehberlik yapan Cosme Felippsen ise birçok turun, bir favela’da sadece caipirinha içmekten ibaret olmadığını vurguluyor.
Felippsen, “İnsanları farkındalık yaratmak için getiriyoruz; bu bölgelerin tarihini, ana karakter olan sakinin gözünden anlatıyoruz,” dedi.