Açık mektupta Avrupa'nın havalimanları, hava yolları ve havacılık kurumları, yolcu ve turizmi aksatan beş saate varan sınır kuyrukları nedeniyle Komisyon'dan yoğun dönemlerde Schengen Giriş/Çıkış Sistemi'ni geçici olarak askıya almasını istedi.
Avrupa’daki havalimanları ve havayolları, Schengen Giriş/Çıkış Sistemi’nin (EES) devreye alınmasının “kritik bir aşamaya” ulaştığı ve yaz sezonunun en yoğun döneminde milyonlarca yolcu için ciddi aksamalara yol açtığı uyarısıyla, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e acil çağrıda bulundu.
REKLAM
REKLAM
1 Temmuz’da yayımlanan bir açık mektupta (kaynak İngilizce) havacılık kuruluşları ACI EUROPE, Airlines for Europe (A4E) ve Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), yolcu sayılarının, sınır kontrolünün operasyonel kapasitesini aştığı durumlarda üye ülkelerin dijital sınır sistemini geçici olarak askıya almasına izin verilmesi için Brüksel’e çağrıda bulundu.
“Bugün kritik bir noktaya gelmiş bulunuyoruz” diye yazan kuruluşlar, “EES’in mevcut şekilde uygulanması, yolcuları mağdur eden ağır operasyonel sonuçlar doğuruyor ve sınır makamları, havalimanları ile havayolları üzerinde sürdürülemez bir baskı yaratıyor” ifadelerini kullandı.
“Bu nedenle, durum yaz seyahat sezonunun zirvesinde daha da kötüleşmeden önce derhal müdahalenizi talep ediyoruz.”
EES, Nisan 2026’da Schengen bölgesinde tam kapasiteyle devreye girdi ve pasaport damgalamanın yerini, parmak izi ve yüz görüntüleri gibi biyometrik verilerle birlikte giriş ve çıkışları dijital olarak kaydeden bir sistem aldı.
Sistem; sınır güvenliğini güçlendirmek, vizesini aşanları tespit etmek ve dış sınırların yönetimini daha verimli hale getirmek için tasarlandı.
Ancak havacılık sektörü, sistemin devreye alınmasının birçok havalimanında tam tersi etki yarattığını savunuyor.
Mektuba göre, sınır kontrolündeki bekleme süreleri artık “yoğun dönemlerde beş saate kadar” çıkıyor; bu da aktarmalı uçuşların kaçırılmasına, kalkışların gecikmesine ve sahada görev yapan havalimanı personeli üzerindeki baskının artmasına yol açıyor.
Kuruluşlar, popüler tatil destinasyonlarına hizmet veren daha küçük havalimanlarının da zorlandığını, sınır kontrol tesisleri gelişleri yeterince hızlı işleyemediği için yolcuların terminal binalarının dışında kuyruklar oluşturduğunu belirtti.
Mektupta, “Uçaklar kapı kapanma saatinde yarı yarıya boş kalırken yolcular sınır kontrolünde kuyrukta sıkışıp kalıyor” denildi.
Sektör, üye ülkelere biyometrik veri toplanmasını eylül ayı başına kadar geçici olarak askıya alma izni verildiğini kabul ediyor; ancak bu esnekliğin, aşırı kuyrukların ve operasyonel aksaklıkların önüne geçmekte yetersiz kaldığını savunuyor.
Avrupa havalimanlarının temmuz ve ağustos aylarında, önceki iki aya kıyasla yaklaşık 40 milyon daha fazla yolcu ağırlaması beklenirken, kuruluşlar ek adımlar atılmadığı takdirde koşulların hızla kötüleşebileceği uyarısında bulundu.
Mektupta, Avrupa Komisyonu’na “derhal harekete geçerek” şu adımları “gecikmeksizin” atması için “saygılı bir çağrı” yapılıyor:
- Yolcu hacmi, sınır kontrol tesislerinin operasyonel kapasitesini önleyici şekilde aştığında, en azından temmuz ve ağustos ayı boyunca üye ülkelere EES’i tamamen askıya alabilmeleri için gerekli tüm esneklik derhal sağlansın.
- Üye ülkeler ve sektörle yakın işbirliği içinde, sınır kontrol makamlarının, verimli ve yolcu odaklı sınır yönetimini garanti etmek amacıyla açıkça tanımlanmış istisnai koşullar altında EES prosedürlerini askıya almasına olanak tanıyacak kalıcı bir operasyonel esneklik mekanizması eylül ayına kadar hayata geçirilsin.
Mektupta, AB’nin itibarının ve düzenleyici çerçeveye duyulan güvenin “aynı zamanda risk altında olduğu” vurgulandı. Avrupa’nın “yalnızca güvenli değil, aynı zamanda verimli, misafirperver ve rekabetçi” bir destinasyon olarak kalması gerektiği belirtildi.
Bazı uluslararası ziyaretçilerin “aşırı sınır gecikmeleri ihtimali” nedeniyle Avrupa’ya yapacakları seyahatleri “yeniden gözden geçirdiği” uyarısında bulunulan mektupta, bunun “başta Avrupa’nın itibarı, turizmi ve bağlantısallığı olmak üzere” pek çok unsuru zayıflattığı ifade edildi.
WTTC’den koordineli eylem çağrısı
Dünya Seyahat & Turizm Konseyi (WTTC), bunun üzerine, ACI Europe, A4E ve IATA’nın AB’ye yazdığı açık mektubun “tamamen arkasında olduğunu” ve mektubu desteklediğini açıkladı.
Konsey, EES’in hayata geçirilmesinin seyahati aksatmadan sürdürülmesi için “koordineli eylem” çağrısında bulunuyor.
WTTC, Avrupa genelinde sınır sistemlerinin modernleştirilmesi ve güvenliğin artırılmasının önemini kabul etmekle birlikte, yeterli esneklik, güvenilir ekipman, yeterli personel ve yolculara yönelik bilgilendirme olmadan “operasyonel darboğazların ziyaretçi deneyimini ve Avrupa’nın bir destinasyon olarak küresel rekabet gücünü baltalama riski taşıdığı” konusunda uzun süredir uyarıda bulunuyor.
Sorunlar giderilmezse, WTTC’ye göre Avrupa, giriş süreçlerini daha hızlı ve sorunsuz sunan diğer küresel destinasyonlara kıyasla “açık bir dezavantajla” karşı karşıya kalabilir.
WTTC’nin son analizine göre, sınırda üç saat ve üzerindeki kalıcı bekleme süreleri “talebi ciddi şekilde caydırabilir”; yolcuların yaklaşık üçte biri Schengen bölgesini ziyaret etmeye daha az eğilimli olacağını söylüyor. Bu bulgu, 2026 öngörüleriyle birlikte değerlendirildiğinde, Avrupa’da 41 milyon varışın ve 45,4 milyar dolarlık potansiyel ziyaretçi harcamasının riske girmesi anlamına geliyor.
“EES, Avrupa için daha akıllı ve daha güvenli sınırlar yolunda önemli bir adım” diyen WTTC Başkanı ve CEO’su Gloria Guevara, “Ancak uygulama, pratik, koordineli ve yolcu odaklı olmalı. Uzun gecikmeler normalleşirse, yolcular rotalarını başka yerlere çevirir” ifadelerini kullandı.
“Avrupa, rekabet gücünden ya da milyonlarca ziyaretçiye sunduğu deneyimden taviz veremez. Sistemin, seyahate istemeden engel oluşturacak bariyerler yaratmaksızın daha iyi sınırlar vaatlerini yerine getirmesini sağlamak için karar vericileri sektörle yakın çalışmaya teşvik ediyoruz.”