Arılara zarar verdiği kanıtlanan acetamiprid ve flupyradifurone, çocukların gelişmekte olan beyinleri için de risk oluşturabilir.
Fransa'nın Ekolojik Dönüşüm Bakanı, milletvekillerinin arılara zarar veren pestisitlere yeniden izin veren bir yasa tasarısını onaylamasının ardından istifasını sundu.
REKLAM
REKLAM
“Bana verilmiş taahhütlerin aksine, hükümet bu düzenlemenin kaldırılmasına ilişkin her türlü tartışmayı engelledi” dedi Monique Barbut, LinkedIn'de yayımladığı bir açıklamada.
Söz konusu geri adımın “artık bir tane fazla gelen çevresel bir geri adım” olduğunu söyleyen Barbut'un istifasını ise Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron kabul etmedi ve ofisinin AFP haber ajansına bildirdiğine göre kendisine desteğini güvence altına aldı.
Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi'nin eski icra sekreteri olan Barbut'un ekibi, “iklim değişikliğinin sonuçlarıyla mücadele etmenin aciliyeti” nedeniyle görevde kalacağını da ekledi.
Monique Barbut'yu istifanın eşiğine getiren iki pestisit tam olarak ne ve ne kadar tehlikeliler?
Acetamiprid ve flupyradifurone: “Felaket” pestisitler
Fransız parlamentosu, eleştirmenlere göre arılara zarar veren iki pestisiti yeniden devreye sokan tartışmalı bir tarım yasasını onayladı.
Yasa, Fransa'nın sağlık ve güvenlik kurumu Anses'e acetamiprid ve flupyradifurone kullanımına koşullu izin verme yetkisi tanıyor. Bu pestisitler Avrupa Birliği'nde onaylı, ancak üye ülkeler kullanımlarını kısıtlayabiliyor.
Taraftarlar, Fransız şeker pancarı, elma ve fındık çiftçilerinin bu böcek öldürücülere ihtiyaç duyduğunu, zira bunların sırasıyla 2018 ve 2019'dan beri Fransa'da yasak olmasının, Avrupalı rakipleriyle rekabet etmelerini zorlaştırdığını savunuyor.
Araştırmalar, acetamiprid'in bal arılarını zehirleyerek onların besin arama kapasitesini ve hafızasını etkileyebildiğini; 2024 tarihli bir çalışmanın ise flupyradifurone'un bazı arı türleri için ölümcül olabileceğini öne sürdüğünü gösterdi.
“Fransa, 2016 yılında, o dönem mevcut olan bilimsel kanıtlara dayanarak, ihtiyat ilkesi gereği acetamiprid'i yasaklamayı seçti” diyen Barbut, şöyle devam etti: “On yıl sonra, kaygıları gidermek bir yana, bilimsel çalışmalar insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkilerine dair soru işaretlerini canlı tutmaya devam ediyor.”
Pesticide Action Network Europe (Pestisit Eylem Ağı Avrupa), acetamiprid'in sadece arılar değil insanlar üzerindeki etkileri nedeniyle de uzun süredir yasaklanmasını talep ediyor: “Yeni bilimsel kanıtlar, acetamiprid gibi neonikotinoidlerin endokrin sistemini bozucu özellikleri nedeniyle meme kanserini tetikleyebileceğini ve kısırlığa yol açabileceğini gösteriyor. Beynimizi de etkileyebiliyorlar. Neonikotinoidler, plasenta bariyerini ve beyin bariyerini geçerek doğmamış çocukları riske atıyor.
“Acetamiprid göbek kordonlarında, anne sütünde ve hatta çocukların beyin omurilik sıvısında tespit edildi. Anne maruziyeti sonrası fare fetüslerinin beyinlerinde yüksek düzeylerde biriktiği gösterildi.”
Flupyradifurone ise 2015'te onaylandı. Pesticide Action Network Europe'a göre “üretici Bayer, bunu diğer, arılar için daha toksik neonikotinoidlere alternatif olarak sundu. Ancak bunun, gerçekte, sadece başka bir neonikotinoid olduğu düşünüldüğünde, eski şişede yeni şaraptan ibaret olduğu ortaya çıktı.”
Acetamiprid ve flupyradifurone Fransız parlamentosunda nasıl onaylandı?
Oylama, Anayasa Konseyi'nin, Fransa'nın en yüksek mahkemesinin, geçen yıl acetamiprid'i yeniden devreye sokmaya çalışan başka bir yasa tasarısındaki bir hükmü, iki milyondan fazla kişinin buna karşı dilekçe imzalamasının ardından, insan sağlığı için risk oluşturduğu gerekçesiyle iptal etmesinden sonra yapıldı.
Alt meclisteki sol partilerin çoğu iki pestisitin yeniden kullanımına karşı oy verdi ancak aşırı sağın ve çok sayıda merkezci milletvekilinin desteği tasarının geçmesini sağladı. Sol, Senato'nun metni onaylaması halinde Anayasa Konseyi'ne başvuracağını açıklamıştı.
Şimdi solun konuyu Anayasa Konseyi'ne taşıması bekleniyor. Yeşiller milletvekili Daniel Salmon, bunun “bilimsel kanıtları reddeden, rehavet dolu önlemlerle birleşen, düşüncesiz ve yıkıcı bir baş aşağı gidiş” olduğunu söyleyerek sert eleştirilerde bulundu.
Merkezci senatör Franck Ménonville ise metni, “Fransa'da daha az üretip, standartlarımıza uymayan ürünleri giderek daha fazla ithal etme ikiyüzlülüğüne” verilen bir yanıt olarak tanımlıyor.
Ulusal Meclis tasarıyı kabul ettikten sonra Greenpeace, “Hükümet ve müttefikleri bilimi, sağlığı, çevreyi ve halkın iradesini ayaklar altına alıyor” açıklamasında bulundu.
Fransa Arıcılık Birliği'nden Henri Clement, bölgesel medya kuruluşu Ici Gard Lozère'e verdiği demeçte söz konusu düzenlemeyi “tam anlamıyla felaket” olarak nitelendirdi.
Tarım Bakanı Annie Genevard ise tasarıyı, kışın düzenlenen protestoların ardından çiftçiler arasındaki hoşnutsuzluğa yanıt vermek için gerekli olarak savundu. Genevard, sağlık otoritelerinin pestisitlerin kullanımına yalnızca belirli bölgelerde, sınırlı sürelerle ve “insan sağlığına veya çevreye etkisi olmaması, acil bir durumun söz konusu olması” ve “başka bir alternatif bulunmaması” şartıyla izin vereceğinin altını çizdi.