EventsEtkinliklerPodcasts
Loader
Bize Ulaşın
REKLAM

Sokak hayvanları yasa teklifi neler getiriyor, Türkiye’de nasıl karşılandı?

Kangal çoban köpeği
Kangal çoban köpeği © AP Photo
© AP Photo
By Burcu Basaran
Yayınlanma Tarihi Son güncelleme
Haberi paylaşınYorumlar
Haberi paylaşınClose Button

Türkiye’de sokak hayvanlarına yönelik yeni düzenleme sahiplenilmeyen sokak köpeklerinin bir ay içinde 'uyutulmasını' öngörüyor. Sokaklarda sahipsiz köpek istemeyenler düzenlemeyi memnuniyetle karşılarken, hayvanseverler ise tepkili.

REKLAM

Türkiye’de geçtiğimiz aylarda sokak köpeği saldırılarının artması ve bazılarının ölümle sonuçlanması kuduz riski, başıboş köpeklerin toplanması gibi konuları gündeme getirirken, barınaklar ve sokaklarda hayvanların vahşice öldürülmesi de meselenin diğer boyutu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu yılın başlarında yaptığı bir açıklama ile sokak hayvanlarına yönelik Avrupa’daki düzenlemelerin Türkiye’ye getirileceğini ilan etmesi ise tartışmaların yönünü ötenazi anlamına gelen "uyutma"ya döndürdü.

“Uyutmak," dünya genelinde "iğne ile öldürmek" yerine tercih edilen bir kullanım biçimi.

Erdoğan’ın talimatıyla hazırlanan yasal düzenleme, başıboş köpeklerin belediyeler tarafından toplanarak barınağa yerleştirilmesi, ardından internet siteleri aracılığıyla sahiplendirilmesi, sahiplenilmeyen köpeklerin ise bir ay içinde iğne ile öldürülmesini öngörüyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) yönetiminin dünyadaki örnekleri inceleyerek ve Meclis grubu ile yürüttüğü ortak çalışmalar sonucunda ortaya çıkan yasa tasarısı ilk günden beri hayvanseverlerin hedefinde. Hayvan hakları savunucularının öldürme seçeneğinden vazgeçilmesi yönündeki talep ve baskılarına rağmen düzenlemede artık sona gelindi.

Peki, gerekçe olarak artan saldırı ve kuduz vakaları karşısında insan sağlığının korunması için gereken tedbirlerin alınması gösterilen yasal düzenleme ne getiriyor?

Yasa teklifine göre, öncelikle saldırgan ve kuduz riski taşıyan köpekler toplanacak. Rehabilite edilemeyen ve 1 ay içinde sahiplendirilmeyen köpeklerin uyutulmasını da içeren yasa teklifi hayvanını terk edenler için de yeni para cezaları getiriyor. Buna göre, hayvanları başka bir ilçenin sınırına veya ormanlık alanlara bırakanlara da hayvan başına 50 bin TL para cezası uygulanacak. Hayvanları sahiplenip sokağa atanlara yönelik mevcut 5 bin TL’lik para cezası da 50 bin TL’ye çıkarılacak.

Yasa teklifi ayrıca “sahipsiz sokak hayvanı” tanımı yapılmasını da içeriyor. Bu tanımlama çerçevesinde “köpeklerin yakalanması ve kısırlaştırılması” belli hükümlere bağlanacak. Kuduz riski bulunan veya saldırganlaşmış, anatomik yapısı/vücut bütünlüğü bozulmuş köpekler öncelikli olarak toplanacak. Mahallelerde vatandaşlar tarafından beslenen zararsız köpekler ise kısırlaştırılmak şartıyla sokakta kalmaya devam edebilecek.

Toplanan sokak köpekleri arasında barınak koşullarında yaşamını devam ettiremeyecek durumda hasta veya saldırgan olanlar ve bir ay içinde sahiplendirilmeyenler ötenazi yöntemiyle öldürülecek.

Çip uygulaması devam edecek

Sahiplenilen köpeklerin kısırlaştırılması, dijital kimliklendirme ve çiple takip uygulamaları ise devam edecek.

Ayrıca idarelerin görev alanları da yeni yasa teklifi uyarınca yeniden düzenlenerek, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sokak hayvanlarına yönelik bütçesi arttırılacak.

Söz konusu düzenleme saldırılar sonucu yaralananlar ve hayatını kaybeden çocukların aileleri başta olmak üzere sokaklarda başıboş hayvan istemeyen grupları memnun ederken, muhalefet ve hayvanseverlerin tepkileri devam ediyor.

Muhalefet kısırlaştırmadan yana

Kurban Bayramı sonrası muhalefet ile de paylaşılması beklenen tasarıya ilişkin muhalefet partilerinin yorumları ise şöyle:

Ana muhalefet partisi CHP hayvanların uyutulması yerine “kısırlaştır, aşılat, yaşat” formülünden yana. Belediyelere barınak ve aşılama için kaynak aktarılması gibi çözümler öne süren CHP, etkin bir kısırlaştırma kampanyası ile sorunun 5 yıl içinde kesin çözüme kavuşacağının altını çiziyor.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel geçtiğimiz haftalarda yaptığı bir açıklamada, “caniliğe, cinayete pirim vermeden hep beraber çözeceğiz” sözleriyle yasa tasarısını hedef aldı.

REKLAM

Hayvanların öldürülmesinde kullanılacak ilaçların maliyetinin yüksek olduğunu da belirten Özel, uyutmanın kısırlaştırmadan daha pahalıya geleceğini ifade etti.

İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu da benzer şekilde uyutmanın çok daha maliyetli olacağını vurgulayarak, "'Maliyet' diyecekseniz, hemen söyleyeyim. Bir hayvanı uyutmanın maliyeti, kısırlaştırma maliyetinin 3 katı kadar," dedi.

"Hükümet ile yerel toplum arasında, sivil toplum ve gönüllüler arasında, koordinasyon ve iş bilirliği gerekli. Sonra yapılacak şeyin formülü belli; topla, kısırlaştır, aşıla ve koru. Bu süreçte barınakların kapasitesi ve imkanları da arttırılmalı." diyen Dervişoğlu, evcil hayvan ticaretinin tamamen yasaklanması gerektiğinin altını çizdi.

‘Uyutma’ gerçekten çözüm olabilir mi?

Hayvan hakları savunucuları yasada planlanan değişikliği protesto ediyor. Haftalardır İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere çeşitli kentlerde gösteri düzenleyen gruplar, başıboş köpeklerin toplatılması ve barınaklarda tutulması gibi düzenlemelerin hayvanların doğal yaşam hakkına aykırı olduğunu savunuyor. Ancak tepkilerin odağında yeni düzenlemenin "uyutma" ile ilgili kısmı yer alıyor.

REKLAM

Yasal düzenleme kapsamında uyutmanın çerçevesi sınırlandırılmış olsa da hayvanseverler, düzenlemede yer alan maddeler bahane edilerek sokak hayvanlarına yönelik toplu katliam ihtimalinden endişeli.

Çoğu hayvansever, AK Parti’nin yalnızca saldırgan ve kuduz riski taşıyan sokak hayvanlarına ötenazi yapılacağı yönündeki telkinlerine rağmen uygulamada bunun istismar edileceğini düşünüyor.

Öte yandan, çeşitli Avrupa ülkelerinden de Türkiye’deki düzenlemeye ilişkin yorumlar geldi.

2013 yılında bir çocuğun köpek saldırısı sonrasında hayatını kaybetmesinin ardından başıboş köpeklerin toplanması tartışmalarının alevlendiği Romanya’da benzer bir yasa hayata geçmişti.

REKLAM

Romanya’daki yasa uyarınca, barınaklarda toplanan köpekler kimsenin sahiplenmemesi durumunda uyutuluyor.

Romanya’daki hayvan hakları savunucuları, sokak köpeklerinin yasaya uygun şekilde toplanıp öldürülmesinin sorunu çözmediğini ifade ediyor. Sahiplenilen köpeklerin şehrin dışındaki bölgelere bırakılması ve merdiven altı üretim durdurulmadığı sürece sorunun gerçekten çözülemeyeceğinin altını çiziyor.

Hayvan hakları savunucuları ve bazı veteriner hekimler, sorunun aslında köpeklerin bir meta olarak görülmesinden kaynaklandığını belirtiyor.

Veteriner İç Hastalıkları ve Psikoloji Uzmanı Prof. Tamer Dodurka sosyal medya hesabında yaptığı bir paylaşımda, “Hayvanı sadece meta olarak gören, hayvanı ‘insan hayvan ilişkisinde’ doğru yere oturtamayan bazı insanlar yüzünden hayvanların çekmediği eziyet kalmıyor,” cümlelerini kullandı.

REKLAM

Uzman ayrıca sözlerine “Bu eziyetler nedeniyle korkan, psikolojisi bozulan bir hayvanın saldırısı olduğunda en fazla veryansın eden yine bu insanlar olsa da bu durum hepimizi üzüyor,” ifadelerini de ekledi.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı’nın ortak açıkladığı verilere göre, ülkede şu an 2.8 milyon sokak köpeği bulunuyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın 27 Mayıs’ta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ise sokak köpeklerinin sayısının 4 milyona yakın olduğu tahmin edildiği belirtiliyor.

Rakamlar arasındaki farkın yerel yönetimlerce sağlıklı kayıt tutulamamasından kaynaklandığı düşünülüyor.

REKLAM
Haberi paylaşınYorumlar

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İran'da barınaktaki '1600' köpek öldürüldü: Evcil hayvan sahipliği yasaklanıyor mu?

Köpeklerin barınaktan sıradışı firar girişimi

İtalyan turistler Şili'den çaldıkları nadir kaktüsleri karaborsada satma suçlamasıyla yargılanıyor