Yaz mevsimleri uzayıp ısındıkça, sağlık uzmanları artan sıcaklıkların bulaşıcı hastalıkların Avrupa genelinde yayılması için elverişli ortam yarattığı konusunda uyarıyor.
Avrupa genelinde yazların giderek uzayıp ısınmasıyla birlikte bulaşıcı hastalık riski artıyor, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) uyardı.
REKLAM
REKLAM
Bu tehditleri etkin biçimde öngörmek, önlemek ve onlara karşılık verebilmek için sınırlar ve sektörler arasında yakın işbirliği artık hayati önem taşıyor.
Sağlık kurumu, yayımladığı bir basın açıklamasında (kaynak İngilizce) “Manşetlere çıkan mevcut sıcak hava dalgalarından çok, giderek daha uzun süren ve sürekli daha yüksek seyreden sıcaklıklar, birçok enfeksiyonun yayılması için koşulları oluşturuyor” dedi.
İklim değişikliği, halk sağlığını tehdit eden risk yelpazesini genişlettikçe, ECDC insan, çevre ve hayvan sağlığı alanlarında daha uzun vadeli stratejik işbirliğine duyulan ihtiyacın arttığını vurguladı.
ECDC özellikle dört alanda durumu yakından izliyor:
Gıda kaynaklı hastalıklar
Bunlar yaz aylarında en sık görülen hastalıklar arasında yer alıyor; ajans, artan sıcaklıkların gıdalardaki bakteri üremesini hızlandırdığı konusunda uyarıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre sıcak ve nemli hava, mikropların hızla çoğalması için ideal koşulları yaratarak gıdayı güvensiz hâle getiriyor; çoğu zaman görünümünde, tadında ya da kokusunda belirgin bir değişiklik olmadan.
İyi hijyen uygulamaları riski azaltmaya yardımcı oluyor: meyve ve sebzeleri yemeden önce yıkamak, çiğ ve pişmiş gıdaları birbirinden ayrı tutmak, yiyecekleri iyice pişirmek ve güvenli sıcaklıklarda saklamak.
Sivrisinekler
Sivrisinek kaynaklı hastalıklar Avrupa’da giderek daha yaygın hâle geliyor; uzun süren sıcak ve nemli mevsimler, istilacı sivrisineklerin daha önce nadir görüldükleri ya da hiç bulunmadıkları bölgelerde yerleşip çoğalmasına imkân tanıyor.
Dang humması, chikungunya ve Batı Nil virüsü gibi hastalıklar, bölgede giderek daha ciddi bir halk sağlığı sorunu hâline geliyor.
Batı Nil virüsünün bulaşma dönemi genellikle geç ilkbahardan sonbahara kadar sürüyor ve temmuz-eylül arasında zirve yapıyor. DSÖ’ye göre bu yıl Yunanistan, İtalya, Kuzey Makedonya, Romanya ve İspanya’da vakalar bildirildi.
ECDC’ye göre böcek kovucular, koruyucu giysiler ve pencerelerde sineklik, klima ya da cibinlik gibi kapalı alan önlemleri iyi düzeyde koruma sağlıyor.
İnsanların ayrıca evlerinin çevresinde ve bahçelerinde su birikmesine izin vermemesi gerekiyor; çünkü durgun su, sivrisineklerin üremesine olanak tanıyor.
Kene kaynaklı hastalıklar
Yazla sıkça ilişkilendirilen bir diğer böcek olan keneler, Avrupa’nın birçok yerinde görülüyor.
Keneler tek başına hastalığa yol açmıyor; ancak enfekte keneler, ısırıklarıyla virüs veya bakterileri bulaştırarak kene kaynaklı ensefalit ve Lyme hastalığı gibi, uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabilen hastalıklara neden olabiliyor.
Aşı, her yıl Avrupa bölgesinde ortalama 3.000 vakanın rapor edildiği kene kaynaklı ensefaliti önlemenin en etkili yollarından biri olarak gösteriliyor.
ECDC, doğada yürüyüş yaparken veya parklarda vakit geçirirken uzun kollu giysiler ve uzun pantolonlar giyilmesini; dışarıda zaman geçirdikten sonra vücutta kene olup olmadığının kontrol edilmesini ve varsa hemen çıkarılmasını öneriyor.
Vibriyoz
Vibrio, ılıman ve sıcak, tuzluluk oranı orta düzeydeki sularda gelişen bir su kaynaklı bakteri türü.
Bu bakteri, kirlenmiş sularda bulunan ya da kirlenmiş deniz ürünlerini yiyen kişilerde vibriyoz adı verilen enfeksiyona yol açabiliyor.
Vibrio enfeksiyonları Avrupa’da hâlâ nispeten nadir görülse de, Baltık Denizi’ne kıyısı olan bazı kuzey ülkelerinde son yıllarda artışlar bildirildiğini ECDC not ediyor.
Ajansa göre bu artış, özellikle uzun süreli sıcak hava dalgalarının ve su sıcaklıklarının yüksek seyrettiği yaz aylarında belirgin hâle geldi. Öneriler arasında, açık kesik, sıyrık veya yeni piercinglerle denize girmekten kaçınmak ve bu bölgelerden gelen deniz ürünlerini iyice pişirerek tüketerek enfeksiyon olasılığını azaltmak yer alıyor.
ECDC, bakterinin yayılımını, beş günlük hava tahminiyle birlikte günlük olarak güncellenen bir etkileşimli harita (kaynak İngilizce) üzerinden takip ediyor.