Arkeologlar, MÖ 4. binyıla tarihlenen bir mezar alanında, Orta Çağ’ın sonlarına ait bir koridor sistemi keşfetti.
Almanya’nın Harz Dağları’ndaki küçük Dornberg köyü, aslında rüzgar türbinleriyle anılması planlanan bir yerdi. Ancak planlanan projeler öncesinde yapılan arkeolojik ön kazılar, köyü beklenmedik bir keşifle gündeme taşıdı.
Saksonya-Anhalt eyaletinde yer alan köyün doğusunda, düz bir tepe üzerinde yürütülen çalışmalarda birden fazla tarih öncesi döneme ait izler gün yüzüne çıkarıldı.
Bulgular arasında, MÖ 4. binyıla tarihlenen Baalberg kültürüne ait trapezoid biçimli bir hendek, Geç Neolitik döneme ait kötü korunmuş mezar yapıları ve muhtemelen Tunç Çağı’na tarihlenen bir höyük kalıntısı bulunuyor.
Araştırmacılar ayrıca, yaklaşık 2 metre uzunluğunda ve 75 santimetre genişliğindeki bir çukuru da kayda geçirdi. İlk etapta bunun büyük bir taş levha mezarın parçası olabileceği düşünüldü. Ancak kazılar derinleştikçe farklı bir tablo ortaya çıktı: dolgu katmanlarının kuzeye doğru eğimli olduğu ve beklenmedik biçimde açık renkli, sıkı lös alt toprağına doğru devam ettiği belirlendi.
Gizli geçidin tavanı bazı yerlerde sivri bir çatı biçiminde tasarlanmıştı. Geçidi dolduran toprakta, Geç Orta Çağ’a ait çömlek parçaları, kömür kalıntıları, bir nal, küçük hayvan kemikleri ve bir tilki iskeleti bulundu.
Alt tabaka toprakta tipik kırmızı renge rastlanmaması üzerine uzmanlar, bunun yalnızca kısa süreli bir yangının kalıntıları olduğunu belirledi.
Girişin en dar noktasında üst üste yığılmış büyük taşlar dikkat çekiyordu; bu, geçidin kasıtlı olarak kapatılmış olabileceğini gösteriyor.
Gizli geçide giriş için kullanılabilecek bir basamak bulunuyor. Bilim insanları bu tür geçitlere “yer altı ahırları” adını veriyor. Bu yapılar, bazıları odamsı genişlemelere sahip, insan eliyle yapılmış yeraltı geçit sistemleri olarak tanımlanıyor.
Yer altı ahırları, özellikle Almanya’nın güneyinden Avusturya, Çekya ve Slovakya’ya kadar uzanan bölgede iyi belgelenmiş durumda. Muhtemelen 12. ve 15. yüzyıllar arasında kazılmış olan bu geçitler, eski çiftlikler, kiliseler veya mezarlıkların altına labirentvari biçimde ve birkaç katman boyunca uzanıyor.
Uzmanlara göre, Neolitik kompleksin Orta Çağ’da hâlâ yüzeyde açıkça görülebilir olması muhtemel. İnsanlar genellikle mezarların altına düşen bu tür yerlerden kaçınıyordu.
Bununla birlikte, geçitlerin tam olarak hangi amaçla kullanıldığına dair kesin bilgi bulunmuyor. Örneğin, baskın durumunda sığınak olarak mı, yoksa dini amaçlarla mı kullanıldıkları net değil.