Antik DNA, evcil köpeklerin insanlarla 15.000 yıldan daha uzun süre önce birlikte yaşadığını ortaya koyarak kökenleri ve toplumdaki önemine dair anlayışımızı değiştiriyor.
Köpekler, çok ama çok uzun zamandır insanın en iyi dostu. Öyle görünüyor ki bu süre, bilim insanlarının bugüne kadar kanıtlayabildiğinden çok daha uzun.
REKLAM
REKLAM
İki ayrı yeni çalışma, Avrupa ve Asya genelinde evcilleştirilmiş köpeklere ait bilinen en eski genetik kanıtları ortaya çıkardı. Bu bulgular 15.800 ile 14.000 yıl öncesine tarihleniyor; bu da önceki genetik kayıtlardan yaklaşık 5.000 yıl daha eski.
“Bu, evcil köpeklere dair elimizdeki en eski ve net genetik kanıt” dedi, çalışmalardan birinin ortak yazarı ve Londra’daki Francis Crick Enstitüsü’nde görev yapan genetikçi Pontus Skoglund.
Her iki çalışma da Nature (kaynak İngilizce) dergisinde yayımlandı; araştırmacılar Avrupa ve Asya’daki çeşitli alanlardan çıkarılan 200’den fazla köpek ve kurt kalıntısından antik DNA örneklerini inceledi. Orta Türkiye’deki Pınarbaşı ile İngiltere’nin güneybatısındaki Gough Mağarası gibi alanlarda bulunan önemli kalıntılar tespit edildi.
Bu bulgular bir arada değerlendirildiğinde, köpeklerin kökenine ve insan topluluklarına nasıl entegre olduklarına dair daha net bir tablo ortaya çıkıyor.
Bilim insanları uzun süredir köpeklerin son buzul çağında gri kurtlardan evrildiğini biliyordu, ancak bu dönüşümün kesin zaman çizelgesi ve ilk halleri hâlâ bir sırdı.
Bilim insanlarının sadece köpeğe özgü bölümleri ayırt ederek antik köpek DNA’sını inceleyebilmesi, artık bu tabloyu netleştirmeye yardımcı oluyor.
Araştırma, insanla köpek arasındaki benzersiz bağın ne kadar eski olduğunu da vurguluyor. Türkiye’de bulunan kalıntıların kimyasal analizleri, antik köpeklerin çevredeki insanlar gibi balık ağırlıklı beslendiğini gösteriyor.
Gough Mağarası’nda araştırmacılar, ölümünden sonra özenle işlenmiş bir köpek çene kemiği buldu. Kesik izleri hayvanın kesilip parçalandığını gösterirken, kemiklerin, aynı alandaki insan bedenlerinin kemikleri gibi işlenip düzenlendiği tespit edildi.
Bu örtüşme, köpeklerin sıradan bir hayvan gibi görülmediğini; onlara daha yakın, muhtemelen sembolik ya da toplumsal bir rol atfedildiğini düşündürüyor.
“Onlar 16.000 yıldır insanlığın en iyi dostu; bu yolculuğu toplumlarımızla birlikte sürdürdüler ve gelecekte de sürdürecekler” diyor, çalışmanın ortak yazarlarından ve Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nden Lachie Scarsbrook.