Akademi, yapay zekânın kullanımına ilişkin kurallarını güncelledi; senaryoların mutlaka insanlar tarafından yazılmasını şart koşuyor. Ancak oyunculukla ilgili hükümler hâlâ daha muğlak...
Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi, 2027 Oscar Ödülleri’nde yapay zekânın oyunculuklar ve senaryolardaki kullanımına ilk kez resmen değindi.
Akademi, Oscar’a adaylık koşullarını her yıl gözden geçirme sürecinin bir parçası olarak yapay zekâ meselesini ele aldı.
Yeni kurallarda, “bu araçların adaylık şansını ne artırdığı ne de azalttığı” ve her dalın “ödül verilecek filmi seçerken yaratıcı sürecin merkezinde ne ölçüde insanın bulunduğunu dikkate alarak başarıyı değerlendireceği” belirtilirken, Akademi, yapay zekâ kullanımının niteliği ve “insan yaratıcı emeği” konusunda yapım ekibinden ek bilgi isteme hakkını saklı tutuyor.
“İnsanların yaratıcı sürecin merkezinde olması gerekiyor” dedi Akademi Başkanı Lynette Howell Taylor. “Yapay zekâ geliştikçe buna dair tartışmalarımız da onunla birlikte gelişecek. Ama Akademi açısından, ödüllere uygunluk sürecimizin merkezine daima insanın yaratıcı katkısını koyacağız.”
Oyunculukların uygunluğu söz konusu olduğunda ise yalnızca “açıkça, kendi rızalarıyla insanlar tarafından canlandırıldığı kanıtlanabilen” performanslar değerlendirilecek.
Kurum, yaklaşan, yapay zekâ ile oluşturulan Val Kilmer performansının uygun sayılıp sayılmayacağı konusunda yorum yapmayı reddetti.
“Bunu vaka bazında değerlendireceğiz” dedi Kramer. “Biz de sektörümüzde ve dünyada herkes gibi bunu her yıl yeniden gözden geçireceğiz.”
Belirsizlik, kurallarda “senaryoların uygun olabilmesi için mutlaka insan eliyle yazılmış olması gerekir” denilen senaryo kategorilerinde çok daha az.
Bir diğer dikkat çekici değişiklik ise, oyuncuların artık aynı kategoride birden fazla performansla aday gösterilebilecek olması. Onlarca yıldır bir oyuncunun aynı oyunculuk kategorisinde iki kez aday gösterilmesi mümkün değildi.
Ayrıca Akademi, En İyi Uluslararası Film kategorisinin, yerel bir Akademi onaylı seçim komitesinin belirlediği her ülke ya da bölgeden yalnızca bir filmi dikkate alan köklü politikasını da değiştirdi. Bundan böyle İngilizce dışındaki dillerde çekilen bir film, Berlin, Busan, Cannes, Sundance, Toronto ve Venedik’in de aralarında bulunduğu büyük festivallerde birincilik ödülünü kazanarak doğrudan adaylığa hak kazanabilecek. Artık aynı ülkeden bu kategoride birden fazla film aday olabilecek ve aday olarak ülke ya da bölge değil, filmlerin kendisi anılacak.
Akademi’nin değişiklikleri, sektördeki gerginliğin giderek arttığı bir döneme denk geliyor. Özellikle manşetlere çıkan yapay zekâ ile üretilmiş oyuncuların ardından, giderek daha fazla birinci sınıf yıldız yapay zekânın yarattığı varoluşsal tehdide dikkat çekiyor.
Bu adımlar, şirket genelindeki işten çıkarmalar kapsamında, büyük ölçüde görsel geliştirme ekiplerinden olmak üzere Marvel çalışanlarını kovduğu için Disney’i eleştiren Evangeline Lilly’nin son açıklamalarıyla da aynı zamana denk geliyor.
Bu durum, şirketin özel efektler için yapay zekâya yöneliyor olabileceğine dair spekülasyonları körükledi; ancak Marvel bunu doğrulayan herhangi bir resmi açıklama yapmış değil.
Marvel’ın Karınca Adam filmlerinde başrol oynayan ve Avengers: Endgame’de de yer alan Lilly, Instagram’da Disney’i, MCU’nun başarısını inşa eden insanlara sırt çevirmekle suçladı.
“Orijinal Wasp süper kostümünü ve konsept çizimlerini yaratan dâhi olan yakın arkadaşım Andy Park’a ulaştım ve ona, ‘Bu doğru mu? Gerçekten bunlar mı oluyor?’ diye sordum. O da, ‘Evet, doğru’ dedi.”
Şöyle devam etti: “Disney’in, dehâlarıyla Marvel Evreni’ni hayata geçiren sanatçıları işten çıkardığına ve bu karakterleri icat eden, tasarlayan insanların yerini yapay zekânın aldığına hâlâ inanamıyorum. Onların tasarımlarını ve yarattıklarını alıp üzerinde yeni varyasyonlar üretecek bir yapay zekâ... Çok üzgünüm Andy. İşten çıkarılan tüm sanatçılardan da çok özür dilerim.”
Lilly, Instagram notunda, insan çalışanların yerini yapay zekâ ile alıştıran yasal düzenlemeleri sorgulamadan önce, “Disney, şu anda onları bir kenara atmak için kullandığın gücü inşa eden insanlara sırt çevirdiğin için UTANMALISIN” diye yazdı.
“İnsanlara ait bütün sanat eserlerini yapay zekâ havuzundan ÇIKARAN yasalar nerede?!?” diye sordu. “Neden bizim dehâmızı çalıp yöneticileri zengin etmek için kullanabiliyorlar da, robotlarını beslemekten sorumlu sanatçılar aç kalıyor?? İğrenç. California’lı yasa yapıcılar… neredesiniz?!?!?”
99. Oscar Ödülleri 14 Mart 2027 Pazar günü düzenlenecek.