Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, Euronews’e yaptığı açıklamada AB’nin sadece bir krizle değil, aynı zamanda bir dönüm noktasıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot, Davos’ta Euronews’e verdiği röportajda ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland üzerinde 'tam ve mutlak kontrol' sağlama planlarını sert sözlerle eleştirdi.
“Açık konuşmak gerekirse, ABD’nin tutumu anlaşılmaz ve gereksiz biçimde saldırgan,” diyen Prévot, Euronews’in '12 Minutes With' programında konuştu.
Trump son günlerde Grönland’ı ele geçirme yönündeki tehditlerini artırdı ve bunu güç kullanarak yapma ihtimalini de dışlamadı. Washington’un Avrupa liderlerinin tepkilerini yok saymasına ilişkin soruya Prévot, “Bunun rasyonel bir açıklaması yok,” yanıtını verdi.
“NATO ailesi içindeki müttefikleri tehdit etmek ve şantaj yapmak kesinlikle kabul edilemez,” diyen Prévot, Dünya Ekonomik Forumu’nun yıllık toplantısının Washington’un Grönland hamlesi nedeniyle sarsıldığını vurguladı.
Trump, Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesinin “ulusal güvenlik açısından zorunlu” olduğunu savunuyor ve bölgede “Rus ve Çin gemilerinin dolaştığını” iddia ediyor.
ABD Başkanı salı sabahı bu iddiasını bir kez daha yineleyerek, kendisini Grönland’a ABD bayrağı dikerken gösteren dijital olarak üretilmiş bir görsel paylaştı.
Prévot, Trump’ın dile getirdiği güvenlik kaygılarını tamamen reddetmedi. “Belki Arktik bölgesinde bazı tehditler tespit etmiş olabilirler. Bunu anlayabiliriz ve bu endişelerin nasıl birlikte ele alınabileceğini tartışabiliriz,” dedi.
Belçika Dışişleri Bakanı, ABD ile Danimarka arasında zaten böyle meseleleri ele almak için bir ortaklık bulunduğunu hatırlattı. Grönland Savunma Anlaşması, ABD ordusunun Arktik adada faaliyet göstermesine izin veriyor.
“Şu anda yalnızca bir askeri üs var, ancak mevcut anlaşma çerçevesinde gelecekte daha fazlası da mümkün. Bu nedenle Grönland’dan kilometrekareler koparmaya çalışmak gibi saldırgan ve eski tarz yöntemlere gerek yok,” diyen Prévot, bunun Avrupa ülkeleri için 'kırmızı çizgi' olduğunu söyledi.
Trump’ın tutumunu eleştirmesine rağmen Prévot, pragmatizmin ağır basmasını umduğunu belirtti: “Önümüzdeki günlerde ve haftalarda daha makul bir düşünme ve hareket etme biçimine dönülebileceğini umuyorum. Bu son derece kritik.''
Trump, Davos’ta Grönland konusunda “ilgili taraflarla” bir görüşmeyi kabul ettiğini açıklarken, Belçika Başbakanı Bart De Wever ve Kral Philippe de Davos’ta bulunuyor. Prévot, “Bu mesajı Davos’taki temaslar sırasında ileteceğiz,” dedi.
Trump’ın, nüfusu yalnızca 57 bin olan Grönland’ı ABD’ye katma isteği yeni değil. Trump, ilk başkanlık döneminde 2019’da da adayı satın alma girişiminde bulunmuş, bu teklif Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen tarafından “saçma” olarak nitelendirilmişti.
AB’nin tepkisi yetersiz mi?
Trump’ın son hamlelerinin ardından Avrupa liderleri Danimarka ve Grönland’a destek açıklamaları yaptı. Buna karşılık ABD Başkanı, Grönland üzerindeki ABD kontrolüne karşı çıkan ve adaya asker gönderen sekiz Avrupa ülkesine yönelik 1 Şubat’tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi tehdidinde bulundu.
“ABD’nin, bazı Avrupa ülkelerinin Grönland’a asker göndermesini anti-Amerikan bir hamle olarak sunması gerçekten çılgınca,” diyen Prévot, bunun tam tersine ABD’nin dile getirdiği endişeleri ciddiye aldıklarını gösterdiğini savundu.
Trump’ın tarife tehditleri, Avrupa liderleri arasında hangi misilleme araçlarının kullanılacağına dair yoğun bir arayışı da tetikledi.
AB’nin, üçüncü ülkelerin tek taraflı baskılarına karşı kullanılmak üzere oluşturduğu Zorlama Karşıtı Araç (Anti-Coercion Instrument – ACI) kısa süreliğine gündeme geldi. Bu araç, AB’nin tek pazara erişimi kesmesi de dahil olmak üzere sert ticari önlemler almasına imkân tanıyor.
Ancak birlik içinde bu aracın kullanımı konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. Pek çok ülke, daha önce hiç kullanılmamış olan ACI gibi adımlardan önce diyalog ve diplomasinin denenmesini savunuyor.
Prévot, Euronews’e yaptığı açıklamada AB’nin sadece bir krizle değil, aynı zamanda bir dönüm noktasıyla karşı karşıya olduğunu söyledi ve ABD’ye “net bir mesaj göndermek” için gerekirse karşı adımların atılabileceğini vurguladı.
“ABD’nin müttefiklerine bu şekilde davranması kabul edilemez. Elbette gerilimi düşürmek için diplomasiyi kullanacağız,” dedi.
Belçikalı siyasetçi “Bir ticaret savaşının tırmanmasını mutlaka önlemeliyiz. Bu hem Avrupa hem ABD için kötü olur. Ancak makul bir çözüm bulunamazsa, örneğin zorlama karşıtı aracı kullanmak zorunda kalabiliriz,” ifadelerini kullandı.
AB liderleri, bir sonraki adımlarda ortak tutum belirlemek üzere perşembe günü Brüksel’de olağanüstü zirvede bir araya gelecek.