Macaristan, sistemik yolsuzluk riskleri nedeniyle AB ödemeleri askıya alınmış tek üye ülke konumunda. Avrupa Komisyonu, birliğin savunma finansmanı programı kapsamındaki herhangi bir ödemenin şartlara bağlı olacağını açıkladı.
Avrupa Komisyonu, Macaristan’ın kamu alımlarında şeffaflık ve çıkar çatışmaları konusundaki zayıf sicilini gerekçe göstererek, Avrupa Birliği’nin Avrupa İçin Güvenlik Eylemi (SAFE) programı kapsamında talep ettiği 17,4 milyar euroluk kaynağı mercek altına aldığını duyurdu.
Avrupa Parlamentosu’ndaki bazı milletvekilleri, söz konusu paranın Başbakan Viktor Orban’ın siyasi çıkarları için kullanılabileceği uyarısında bulunuyor.
Macaristan, yolsuzluk risklerinin yüksekliği nedeniyle AB fonları askıya alınmış tek AB ülkesi. Bu bütçe döneminde ülke için öngörülen 27 milyar euronun 17 milyar eurosu askıya alınmış durumda ve ödemeler kamu sektöründe reform şartına bağlanmış bulunuyor.
Rusya’dan kaynaklanan tehditlere yanıt olarak oluşturulan SAFE programı, üye ülkelere savunma sanayilerini güçlendirmeleri için AB’den düşük maliyetli krediler sağlıyor.
Son finansman turunda Macaristan 17,4 milyar euro talep ederek, en yüksek üçüncü başvuruyu yapan ülke oldu.
AB Bütçe, Yolsuzlukla Mücadele ve Kamu Yönetiminden Sorumlu Komiser Piotr Serafin, pazartesi akşamı Avrupa Parlamentosu’nda düzenlenen oturumda, "Aynı düzenlemede yer alan şartların karşılanmadığı açıkken, kredi anlaşmasına girip ödemelere başlamanın mümkün olacağını hayal etmek benim için zor," dedi.
AB, 2022 yılında Macaristan’a karşı 'şartlılık mekanizmasını' devreye sokmuştu. Bu araç, sistemik yolsuzluk risklerinin tespit edilmesi hâlinde fonların askıya alınmasına olanak tanıyor.
Bu kriterlerin SAFE fonları için de geçerli olduğunu belirten Piotr Serafin, Macaristan’ın ulusal savunma programı onaylandıktan sonra paranın nasıl harcanacağının inceleneceğini söyledi.
Serafin, "Macar hükümetinin AB bütçesinin mali çıkarlarını nasıl korumayı planladığını, kamu alımları, çıkar çatışmaları ve kamu yararına çalışan vakıflara ilişkin kuralları nasıl uygulayacağını inceleme imkânı olacak," dedi ve ekledi:
"Daha önce tespit edilen tüm bu zayıflıklar geçerli. Evet, şartlılık düzenlemesi SAFE dâhil tüm AB fonları için uygulanır."
Komisyon pazartesi günü yedi ulusal savunma planını onayladı. Macaristan’ın başvurusu bu listede yer almadı.
Geçen hafta Avrupa Parlamentosu’nda Macaristan’ın SAFE başvurusu üzerine bir tartışma yapıldı.
Çok sayıda AP üyesi, harcamalara yönelik güvenceler talep ederken, bazıları ödemenin Nisan ayında yapılacak seçimler öncesinde Orban’ın yeniden seçilme şansını artırmak için kullanılabileceği uyarısında bulundu.
Hollandalı Yeşiller milletvekili Tineke Strik, Euronews’e yaptığı açıklamada, "Bu Orban için büyük bir hediye. Çünkü bunun önemli bir kısmını Macaristan’daki seçimler öncesinde alacak. Şartların eksikliği nedeniyle de bunu kendi kampanyasında kullanabilir ve rejiminin meşruiyetinin bir göstergesi olarak sunabilir," dedi.
Orban’ın partisi Fidesz’ten AP üyesi Tamas Deutsch ise SAFE kapsamındaki AB denetimini, Macaristan’a karşı yürütülen siyasi bir kampanyanın parçası olarak nitelendirdi.
Deutsch, "Brüksel’de Macaristan’a karşı ne kadar çalışırlarsa çalışsınlar, biz Macar ulusal çıkarlarını savunacağız ve Macaristan’a, Macar halkına ve Macar ailelerine ait olan her bir euro centi alacağız," dedi.
AB’nin SAFE ödemelerine ilişkin kararını yılın ilk çeyreğinde vermesi bekleniyor.