Dosya üzerinde raportör olarak çalışan, Avrupa Halk Partisi (EPP) üyesi İspanyol milletvekili Fernando Navarrete ise Avrupa Komisyonu’nun çizdiği çerçeveyi daraltacak yeni bir dijital euro tasarımı öneriyor.
Dijital euronun artık ilerletilmesinin zorunlu olduğunu kabul etmeyenlerin Avrupa’ya zarar verdiğini belirten Almanya Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Lars Klingbeil, Brüksel’de Euro Bölgesi maliye bakanlarının toplantısı öncesinde gazetecilere açıklamalarda bulundu.
Avrupa Birliği (AB) kurumları arasında müzakere edilen dijital euroya ilişkin yasa teklifi, şu anda Avrupa Parlamentosu’nda tıkanmış durumda. Dosya üzerinde çalışan milletvekilleri ortak bir pozisyon belirlemekte zorlanıyor.
“Bu durumda dijital euroyu mümkün olan en kısa sürede ilerletmenin artık zorunlu olduğunu anlamayan herkes Avrupa’ya hizmet etmiyor, ona zarar veriyor. Karar vericilerin bunun bilincinde olması gerekir,” diyen Klingbeil, sürecin hızlandırılması çağrısında bulundu.
Dosya üzerinde raportör olarak çalışan, Avrupa Halk Partisi (EPP) üyesi İspanyol milletvekili Fernando Navarrete ise Avrupa Komisyonu’nun çizdiği çerçeveyi daraltacak yeni bir dijital euro tasarımı öneriyor. EPP içinde de dijital euro konusunda görüş ayrılıkları bulunurken, Alman delegasyon projeye açık destek veriyor. Parlamento’nun ortak bir tutum belirleyememesi halinde yasa ilerleyemeyecek.
Dijital euro nedir?
Dijital euro, Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından çıkarılacak elektronik bir nakit biçimi olacak. Ticari bankaların sağladığı nakit ve kartlı ödemelere ek bir ödeme aracı olarak tasarlanıyor.
“Dijital euroyu ilerletmek istiyoruz çünkü bu kıtamızın egemenliği açısından önemli. Ancak nakit elbette varlığını sürdürecek,” diyen Klingbeil, projenin mevcut para sisteminin yerini almayacağını vurguladı.
Günlük kart ödemelerinin “özel” şirketler üzerinden gerçekleşmesinin aksine, dijital euro vatandaşlara doğrudan dijital “kamusal” para kullanma imkânı tanıyacak. Bu imkân bugün esas olarak nakit yoluyla mevcut.
Avrupa Komisyonu’nun teklifine göre dijital euro; hem çevrim içi hem çevrim dışı kullanılabilecek bir dijital cüzdan içerecek ve ödemeler izlenemeyecek şekilde tasarlanacak.
Visa ve Mastercard’a alternatif mi?
AB ile ABD arasındaki ekonomik gerilimler, dijital euro önerisinin önemini artırdı. Proje, Avrupalıların günlük ödemelerde yaygın olarak kullandığı ABD merkezli Visa ve Mastercard sistemlerine alternatif oluşturma potansiyeli taşıyor.
Sivil toplum kuruluşu Finance Watch’tan Peter Norwood, “Bugün bir Avrupalı müşteri kartla ödeme yaptığında, işlem çoğu zaman bir ABD şirketi tarafından gerçekleştiriliyor” dedi.
Avrupa Merkez Bankası verilerine göre, 2025 itibarıyla Avrupa’da kartlı ödemelerin yüzde 61’i, sınır ötesi ödemelerin ise neredeyse yüzde 100’ü Visa ve Mastercard üzerinden yapılıyor.
Norwood’a göre iyi tasarlanmış, hem çevrim içi hem çevrim dışı işlevselliğe sahip bir dijital euro; maliyetleri düşüren, gizliliği koruyan ve Avrupa’nın kritik ödeme altyapısı üzerindeki kontrolünü güçlendiren kamusal bir alternatif sunabilir.
Ancak Navarrete’nin önerisinde dijital euro, Visa ve Mastercard’a doğrudan alternatif bir ödeme aracı olarak kurgulanmuyor.
Avrupa Parlamentosu’nun dijital euro konusunda mayıs ayında oylama yapması bekleniyor. Yasa kabul edilirse, Komisyon, Parlamento ve Avrupa Birliği Konseyi arasında müzakereler başlayacak.