İtalyan bir yönetici Rusya'ya silah sattığı gerekçesiyle ABD'de tutuklandı. Suçunu itiraf eden kişi, ABD yasalarının getirdiği kısıtlamaları aşmak için bir şirketler ağı oluşturmuştu.
İtalyan vatandaşı bir silah tüccarı, ABD’den tedarik edilen 540 bin dolar (461 bin euro) değerindeki mühimmatı Kırgızistan üzerinden Rusya’ya yasa dışı yollarla ihraç ettiğini kabul etmesinin ardından tutukluk hali devam ediyor.
ABD Adalet Bakanlığı, sevkiyatın İtalya’daki şirketler kullanılarak ihracat kontrollerinin aşılması yoluyla gerçekleştirildiğini açıkladı.
Büyük bir İtalyan silah dağıtım şirketinde satış yöneticisi olarak çalışan Manfred Gruber, 30 Mart’ta New York Doğu Bölgesi’nde görev yapan ABD Sulh Yargıcı Taryn A. Merkl karşısına çıkarak ihracat kontrolü ihlali yapmak üzere komplo kurduğunu kabul etti.
Savcılara göre Gruber, ABD’li tedarikçilerden satın alınan mühimmatı İtalya’daki şirketi üzerinden Kırgızistan’a yeniden ihraç ederek, ABD Ticaret Bakanlığı’nın lisans koşullarını ihlal etti. Söz konusu lisanslar, mühimmatın yalnızca İtalya’da kalmasını şart koşuyordu. Yetkililer, mühimmatın büyük kısmının daha sonra Rusya’ya gönderildiğini belirtti.
Gruber’in birlikte hareket ettiği kişinin Kırgızistan merkezli silah tüccarı Sergei Zharnovnikov olduğu, Zharnovnikov’un da daha önce ihracat kontrol yasalarını ihlal ettiğini kabul ederek 39 ay hapis cezasına çarptırıldığı açıklandı.
ABD Adalet Bakanlığı Ulusal Güvenlik Bölümü’nden John A. Eisenberg, Gruber’in eylemlerinin “çok sayıda cana mal olan kanlı bir savaşı sürdürmeye yardımcı olduğunu” söyledi. Eisenberg, Ulusal Güvenlik Birimi’nin, yabancı savaş makinesine yasa dışı şekilde silah ve mühimmat aktaran kişileri sorumlu tutmaya kararlı olduğunu ifade etti.
FBI Karşı İstihbarat ve Casusluk Birimi Direktör Yardımcısı Roman Rozhavsky ise Gruber’in, ABD üretimi askeri mühimmatı Rusya’ya yasa dışı şekilde sağlayarak Ukrayna’daki savaşın sürmesine katkıda bulunduğunu ve birçok hayatı tehlikeye attığını belirtti.
Rozhavsky, bu suçlamalara ilişkin “Bugünkü suçlu beyanı, ABD ihracat kontrol yasalarını ihlal etmenin ağır sonuçlarını ve FBI’ın düşman ülkelerin savaş çabalarını yasa dışı yollarla besleyenleri kovuşturma konusundaki kararlılığını göstermektedir,” dedi.
Kaçakçılık planı nasıl işledi?
New York Doğu Bölgesi ABD Savcısı Joseph Nocella, Gruber’in planını gizlemek için birden fazla şirket kullandığını ve mühimmatın önce Kırgızistan’a, ardından Rusya’ya yönlendirilmesini organize ettiğini söyledi.
Mahkeme belgelerine göre Gruber, Kırgızistan’a ihracat için hiçbir lisans başvurusunda bulunmadı, lisans almadı ve bu tür bir yetkiye sahip değildi.
Nebraska merkezli bir ABD şirketinin, mühimmatı Gruber’in çalıştığı İtalyan şirketine ihraç etmek için lisansa sahip olduğu ancak bu lisansın ürünlerin İtalya’da kalmasını şart koştuğu belirtildi. Buna rağmen Gruber’in bir paravan şirket kullanarak mühimmatı Kırgızistan’daki Zharnovnikov’a yeniden ihraç ettiği ifade edildi.
Mahkeme belgelerinde, Zharnovnikov’un telefonunda bulunan bir sözleşmede, ABD’nin Nebraska eyaletindeki tedarikçiden gelen mühimmat için bir Rus şirketiyle anlaşma yaptığına dair kayıt bulunduğu da yer aldı.
Tennessee merkezli ikinci bir ABD şirketinin de İtalyan şirkete benzer kısıtlamalarla ihracat lisansı aldığı, ancak Gruber’in bu mühimmatı da İtalya’dan Kırgızistan’a yeniden ihraç ettiği belirtildi.
Şifreli mesajlar
Savcılar ayrıca 23 Eylül 2023 tarihli şifreli mesajları mahkemeye sundu. Bu mesajlarda Gruber ile henüz hakkında dava açılmamış kimliği açıklanmayan bir iş ortağı arasındaki yazışmalar yer aldı.
İş ortağının Nebraska tedarikçisinden 100 bin mermi teslimiyle ilgili soru sorması üzerine Gruber’in, sevkiyatın tamamının aynı anda gönderilip gönderilmeyeceğini öğrenmek için birkaç gün süre istediği belirtildi.
Gruber mesajında, “Bunun nedeni varış noktası olabilir mi diye soruyorum. Slovenya’daki distribütörün Rusya’ya yönlendirme yaptığı için yakalandığını duydum… FBI International,” ifadelerini kullandı.
İş ortağının bunun bir Ermeni müşteri talebi olduğunu ve sevkiyatın bölünebileceğini söylemesi üzerine Gruber’in, “Bence daha iyi olur, böylece fark edilmez” yanıtını verdiği ve mesajın sonuna göz kırpan emoji eklediği kaydedildi.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan ihracat denetiminden sorumlu yetkili David Peters, suçlu beyanının ABD’nin ihracat kontrol yasalarını “kararlılıkla uygulamaya devam edeceğinin” göstergesi olduğunu söyledi.
Gruber ilerleyen tarihte cezaya çarptırılacak. İhracat kontrol yasalarını ihlal etmek üzere komplo kurmanın azami cezasının beş yıl hapis olduğu belirtildi.