Trump ve Meloni arasındaki ilişki sıcak el sıkışmalar ve daha da sıcak sözlerle nitelendiriliyordu. Ta ki ABD lideri çoğu İtalyan için 'düşünülemez' olan bir şeyi yapıp Papa'yı eleştirene kadar.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Papa Leo’ya yönelik sert eleştirileri İtalya'da şok etkisi yaratırken, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin bu duruma sessiz kalmayarak kınama yayınlaması transatlantik ittifakında sarsıntıya yol açtı.
REKLAM
REKLAM
Meloni’nin duruşuna öfkeyle karşılık veren Trump, İtalyan liderin kınamasını 'kabul edilemez' ilan etti ve onu, Washington’ın İran operasyonuna destek verecek cesareti gösterememekle itham etti.
Geçtiğimiz yıl boyunca en yakın transatlantik ilişkilerden birini geliştiren iki lider arasındaki bu beklenmedik kamuoyu kavgası, Trump’ın Papa'yı İran konusundaki savaş karşıtı tutumu nedeniyle eleştirmesiyle patlak verdi. Trump, salı günü İtalyan Corriere della Sera gazetesine verdiği mülakatta, "Cesur olduğunu düşünmüştüm ama yanılmışım," dedi.
Trump daha önce Meloni için "dünyanın gerçek liderlerinden biri," "enerji dolu" ve "harika" ifadelerini kullanmış, Meloni ise onunla "farklı düşündüklerinde bile açıkça konuşabildiğini" söylemişti. Ancak Trump, birçok İtalyan için "kutsala saygısızlık" sayılabilecek bir hamle yapıp bizzat Papa’yı hedef alınca işler değişti.
Trump, Papa 14. Leo’nun "suç konusunda zayıf olduğu" için "pek iyi bir iş çıkardığını" düşünmediğini söyledi. Pontifeks'in "radikal sola yaltaklanmayı bırakması gerektiğini" savunan Trump, "Nükleer silaha sahip olmanın sorun olmadığını söyleyen bir Papa'yı sevmiyoruz," dedi.
Trump'ın bu yorumları, Papa Leo’nun ABD’nin İran müdahalesini ilk günden itibaren açıkça eleştirmesinin ve geçtiğimiz hafta sonu bu müdahaleyi bir "her şeye kadirlik sanrısı" olarak tanımlamasının ardından geldi. İtalya'da siyasi yelpazenin neresinde olursanız olun, Papa'yı sorgulamak, hele ki eleştirmek aşılamaz bir kırmızı çizgi.
Meloni pazartesi günü yaptığı açıklamada, Trump’ın Papa’ya yönelik eleştirilerini "kabul edilemez" bulduğunu belirterek şunları söyledi: "Papa, Katolik Kilisesi'nin başıdır; barış çağrısı yapması ve savaşın her türlüsünü kınaması haklı ve normaldir." Ayrıca, "dini liderlerin siyasetçilerin emirlerini yerine getirdiği" bir toplumda yaşamaktan rahatsızlık duyacağını da sözlerine ekledi.
Trump ise İtalyan gazetesine verdiği yanıtta geri adım atmadı: "Kabul edilemez biri çünkü İran'ın nükleer silaha sahip olmasını umursamıyor. Fırsatları olsa İtalya'yı iki dakikada havaya uçururlar."
Bu krizle eş zamanlı olarak, İtalya’nın mart sonunda ABD ordusunun Sicilya’daki Sigonella Deniz Hava İstasyonu’na iniş talebini reddettiği ortaya çıktı. İtalya; İspanya ve Fransa ile aynı çizgide durarak, Orta Doğu’ya ve İran savaşına giden ABD uçaklarına hava sahasını kapattı.
Beyaz Saray'ı kızdıracak bir diğer hamle olarak Meloni, salı günü İtalya'nın İsrail ile olan ve askeri teçhizat ile teknoloji araştırmalarını içeren savunma anlaşmasının otomatik yenilenmesini askıya aldığını duyurdu.
Ancak Trump’ın Papa’ya yönelik iğneleyici sözlerinden sonra bu ilişki onarılabilir mi, yoksa muhafazakar Meloni için bu dostluk temelli olarak bitti mi? Bundan sonra ne olursa olsun, gelin en yakın transatlantik ittifaklardan birinin nasıl geliştiğine bir göz atalım.
Aralık 2024: Paris’te ilk yüz yüze görüşme
Trump ve Meloni arasındaki ilk anlamlı temas, 2024 sonlarında Paris’teki Notre Dame Katedrali’nin yeniden açılış törenine dayanıyor. Çok kalabalık ve çok taraflı bir ortamda gerçekleşen kısa bir görüşmeydi ancak ABD Başkanı üzerinde bir iz bırakmaya yetti. Trump, İtalya Başbakanı’nı "tam bir canlı bomba" olarak tanımladı.
Görüşmede yer alanlara göre Trump, Meloni’nin "enerji dolu ve harika" olduğunu belirterek hayranlığını dile getirdi. O sırada henüz seçilmiş başkan olan Trump'ın bu tavrı, ikinci döneminde kurulacak sıcak bağların bir işareti olarak görüldü.
Ocak 2025: Mar-a-Lago ve Sala krizi
Gazeteci Cecilia Sala’nın İran’da kaçırılmasıyla ilgili krizin ortasında Meloni, Trump ile görüşmek üzere Florida’daki Mar-a-Lago malikanesine uçtu. Resmi bir duyuru yapılmadan gerçekleşen bu kısa ziyaret, uluslararası gerilimin tırmandığı bir dönemde güçlü bir siyasi jest olarak yorumlandı.
Trump’ın yakın çevresine göre başkan, Meloni’yi "Avrupa’yı kasıp kavuran bir lider" olarak tanımlayarak durumdan etkilendiğini gizlemedi. Trump, Mar-a-Lago’daki gruba, "Bu çok heyecan verici; burada harika bir kadınla, İtalya Başbakanı ile birlikteyim," dedi.
Ocak 2025: Yemin törenindeki az sayıda Avrupalıdan biri
Meloni, Washington’da Trump’ın yemin törenine davet edilen çok az sayıdaki Avrupalı liderden biriydi. Birçok Avrupalı liderin saf dışı bırakıldığı bir dönemde bu davet, büyük bir siyasi ağırlık taşıyordu.
Birkaç gün sonra Davos’ta Trump, Meloni ile olan kişisel ve siyasi yakınlığına atıfta bulunarak, "Ondan çok hoşlanıyorum, bakalım neler olacak," dedi. Bu övgüler, Trump’ın genel olarak AB'ye yönelik sert tutumuyla ve 27 üyeli AB'yi "ABD’ye çok kötü davranmakla" suçlamasıyla tam bir tezat oluşturuyordu.
Nisan 2025: İlişkinin siyasi zirvesi?
Beyaz Saray’a yapılan resmi ziyaret, bazıları için iki lider arasındaki ilişkinin doruk noktasıydı. Medyanın yoğun ilgisi altında gerçekleşen görüşmede tonlar belirgin şekilde kişiseldi.
Trump, görüşme sonrası sosyal medya paylaşımında en sıcak sözlerini saklamıştı: "Ülkesini seviyor ve herkeste bıraktığı izlenim harika!"
Görüşmeler sırasında Meloni, Trump’ı İtalya’ya davet etti ve Washington ile Brüksel arasında doğrudan bir siyasi kanal kurmak için Avrupalı liderlerin de dahil olduğu genişletilmiş bir format önerdi.
Nisan 2025: Vatikan’da ilk gayriresmi görüşme
Papa Francis’in cenazesinde iki lider Vatikan’da kısa bir araya geldi. Birçok dünya liderinin bulunduğu bu sembolik ortamda gerçekleşen hızlı ama anlamlı fikir alışverişi, aralarındaki doğrudan iletişim kanalının devamlılığını teyit eder nitelikteydi.
Haziran 2025: G7’de bank sohbeti
Kanada’daki G7 Zirvesi, ikili arasındaki en önemli görüşmelerden birine sahne oldu. Trump ve Meloni, Kananaskis’teki zirvenin kenarında bir tahta bankta baş başa kalmayı tercih ettiler.
Diplomatik kaynaklara göre bu uzun ve doğrudan görüşme, İsrail ve İran arasındaki (ABD'nin de müdahil olduğu) 12 günlük çatışmaya dair sonuç bildirisinin son taslağındaki gerilimlerin giderilmesine yardımcı oldu.
Ağustos 2025: Zelenskiy görüşmesi
Meloni, Trump’ın Beyaz Saray’da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile düzenlediği uluslararası toplantıya katıldı. Trump, Zelenskiy ve Avrupalı müttefiklerin savaşı sona erdirmek için bir araya geldiği bu günü "büyük bir gün" olarak ilan etti ve Meloni’yi "herkes için bir ilham kaynağı ve büyük bir lider" olarak nitelendirdi.
Ekim 2025: Mısır’daki Gazze zirvesi
Mısır’daki Gazze barış zirvesinde, Trump sahnede şaka yollu "Kim bu kadın?" dedikten sonra Meloni’yi uluslararası kamuoyuna "çok güçlü bir lider, harika bir iş çıkarıyor" ve "güzel bir genç kadın" olarak tanıttı.
Ertesi gün sosyal medyada Meloni’nin otobiyografisini destekleyerek takipçilerine okumalarını tavsiye etti.
2026 başları: Nobel Ödülü’nden ilk gerilimlere
Meloni, 23 Ocak'ta Trump'ın Ukrayna savaşına yönelik çabaları hakkında, "Umarım Nobel Barış Ödülü'nü Trump'a verebiliriz" dedi. Ancak ödül, Venezuelalı muhalif María Corina Machado’ya gitti.
Bu karar, ödülü uzun zamandır arzulayan Trump’ı öfkelendirdi. Trump, Norveç Başbakanı’na, "8'den fazla savaşı durdurmuş olmama rağmen ödül verilmemesini göz önüne alarak, artık kendimi sadece barışı düşünmek zorunda hissetmiyorum," mesajını gönderdi. Bu dönemde NATO ve Orta Doğu konularında Meloni ile ilk yapısal görüş ayrılıkları belirmeye başladı.
Mart 2026: Hürmüz Boğazı ve ilk gerçek kopuş
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla başlayan kriz, Washington ve Roma arasındaki ilk ciddi çatlağı oluşturdu. Trump, boğazı açmak için bir deniz gücü kurulması çağrısına İtalya’nın da dahil olduğu müttefiklerin sessiz kalmasını sertçe eleştirdi.
Trump, NATO’yu "kağıttan kaplan" olarak nitelendirdi ve ABD'yi ittifaktan çekmeyi düşündüğünü söyledi.
Nisan 2026: Kamuoyu önünde restleşme
Krizin doruk noktasında, Washington’dan gelen açıklamalar Roma’da İtalyan hükümetine yönelik doğrudan bir eleştiri olarak yorumlandı.
Diplomatik kanallarda "koordinasyonsuz tonlar" hakim olmaya başladı.
İtalyan hükümetinin yanıtı ise netti: "İtalya uluslararası güvenliğe bağlıdır ancak her karar NATO ve çok taraflı çerçeve içerisinde alınır."