Görevde en az iki dönem hizmet veren Slovakya başbakanları ve parlamento başkanlarına ömür boyu ödeme yapılıyor. Bu aylık tutar görevdeki milletvekillerinin maaşlarına eşit seviyede.
Slovakya Cumhurbaşkanı pazartesi günü yaptığı açıklamada, Başbakan Robert Fico ve diğer liderlerin görev süreleri sona erdikten sonra ömür boyu ödemelerinin iptal edilip edilmeyeceğine karar vermek üzere yaz aylarında bir referandum yapılacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini'ye göre oylamanın 4 Temmuz'da yapılması planlanıyor.
Slovaklar aynı zamanda eskiden büyük suçlar ve yolsuzluklarla ilgilenen özel savcılık makamının yeniden açılıp açılmamasını da oylayacak.
Referandum, parlamento dışı Batı yanlısı bir muhalefet partisi olan Demokratlar tarafından düzenlenen ve yasanın gerektirdiği eşik değer olan 350 binden fazla vatandaş tarafından imzalanan bir dilekçeyi takip ediyor.
Ancak Pellegrini referandumda halka erken bir parlamento seçimini destekleyip desteklemediklerinin sorulmayacağını söyledi.
Ülkenin en yüksek hukuk mercii olan Anayasa Mahkemesi'nin 2021 yılında aldığı bir karara dayanarak, böyle bir sorunun anayasaya aykırı olduğunu söyledi.
Slovakya'da en az iki dönem görev yapmış başbakanlar ve meclis başkanları, önde gelen siyasetçilerin güvenliğini artırmaya yönelik tedbirlerin bir parçası olarak, parlamentodaki milletvekillerinin maaşlarına eşit aylık bir meblağ olan ömür boyu ödeme alıyor.
Ödemeler, 2024 yılında seçim öncesi bir etkinlikte vurularak ağır yaralanan Fico'ya yönelik suikast girişiminin ülkeyi sarsması ve Avrupa çapında yankı uyandırmasının ardından başlatıldı. Daha önce bu yardım sadece eski cumhurbaşkanlarına sağlanıyordu.
Daha sonra 2024 yılında Slovak milletvekilleri, Fico'nun koalisyon hükümetinin yolsuzluk, organize suçlar ve aşırıcılık gibi ciddi suçlarla ilgilenen özel savcılığın kaldırılmasına yönelik planını onayladı.
Yasa yurt içinde ve yurt dışında sert eleştirilere maruz kalırken, binlerce Slovak yasayı protesto etmek için sokaklara döküldü. Fico'nun partisiyle bağlantılı bir çok kişi yolsuzluk skandalları nedeniyle kovuşturmaya uğradı.
Slovakya tarihinde sadece bir referandum, 2003 yılında ülkenin Avrupa Birliği üyeliği için yapılan oylama başarılı oldu. Diğerleri düşük katılım nedeniyle başarısız oldu.
Fico, 2023'te iktidara döndüğünden beri bölücü bir figür oldu. Rusya yanlısı olarak algılanan tutumuna karşı çok sayıda protesto düzenlendi.