AB hükümetleri ve Avrupa Parlamentosu, Trump'ın daha yüksek gümrük vergisi tehditleri arasında AB-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasını yeniden tartışmaya hazırlanıyor. Zaman daralırken, 4 Temmuz'daki son tarihten önce anlaşmanın sonuçlandırılması için bu son şans olabilir.
Avrupa Parlamentosu (AP) ve Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin artan baskısı altında, AB-ABD ticaret anlaşması müzakerelerinde son düzlüğe girmeye hazırlanıyor.
REKLAM
REKLAM
Salı günü yerel saatle 09:00'da Strazburg'daki Parlamento'da bir araya gelecek olan milletvekilleri ve diplomatlar, anlaşmanın uygulanmasını yeniden tartışacak. Söz konusu anlaşma, ABD mallarına uygulanan Avrupa gümrük vergilerini sıfırlamayı ve Avrupa ürünlerine uygulanan Amerikan gümrük vergileri için ise yüzde 15'lik bir tavan sınır getirmeyi öngörüyor.
Anlaşmanın, haziran ayındaki AP genel kurulunda onaylanabilmesi ve Trump'ın belirlediği takvime uyabilmesi için haziran ayından önce tamamlanması gerekiyor yani zaman giderek daralıyor.
Geçtiğimiz hafta Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir telefon görüşmesi gerçekleştiren Trump, AB'nin taahhütlerini yerine getirmesi için 4 Temmuz'a kadar süresi olduğunu, aksi takdirde otomobiller de dahil olmak üzere AB mallarına yönelik gümrük vergilerini "çok daha yüksek seviyelere" çıkaracağını ilan etmişti.
Bu süreçte AP ve AB Konseyi, ABD'den yapılacak ithalattaki ani artışın piyasada bir bozulmaya yol açması durumunda ticaret anlaşmasının askıya alınabilmesini sağlayan geçici bir madde üzerinde uzlaştı. Ancak diğer ayrıntılar henüz netleşmedi ve siyasi gruplar arasında tam bir mutabakat sağlanabilmiş değil.
Sürtüşme yaratan konuların başında, anlaşmanın ne zaman yürürlüğe gireceğini tanımlayan ve "yürürlük maddesi" olarak adlandırılan kısım geliyor. Avrupa Parlamentosu, anlaşmanın ancak Washington'ın yüzde 15'lik vergi tavanına uymasının ardından yürürlüğe girmesini istiyor, Komisyon ve bazı üye devletler ise anlaşmanın derhal devreye girmesinden yana.
Bu yürürlük maddesi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin şubat ayında 2025 ABD gümrük vergilerini yasa dışı ilan etmesinin ardından AP milletvekilleri tarafından metne dahil edilmişti. Mahkeme kararına rağmen Washington, AB mallarına şu anda üzerinde anlaşılan tavanın üzerinde, yani anlaşmayı ihlal edecek şekilde yeni vergiler getirmişti.
AP milletvekilleri ayrıca, Trump'ın bu yılın başlarında yaptığı açıklamalara atıfta bulunarak, AB'nin toprak bütünlüğüne yönelik tehditler oluşması durumunda da anlaşmanın askıya alınabilmesini talep ediyor. Ancak Komisyon bu hükme karşı çıkıyor. Müzakereler, anlaşmanın son kullanma tarihi üzerinde de devam ederken, AB kanun yapıcıları Mart 2028 tarihini öneriyor.
Parlamento müzakerecilerinin öncelikleri farklı
Milletvekilleri, AB ülkelerinin diplomatlarıyla ayrıntıları tartışırken, nihai metni onaylatabilmek için Parlamento çoğunluğunun desteğini de garanti altına almak zorunda. Ancak anlaşmanın detayları, von der Leyen Komisyonu'nu destekleyen kırılgan "merkez çoğunluk" içinde çatlaklara yol açabilir. Avrupa Halk Partisi (EPP), Sosyalistler ve Demokratlar (S&D) ile Renew Europe (Yenilenen Avrupa), anlaşmanın yürürlüğe girmesi gerektiği konusunda hemfikir olsa da diplomatlarla yürütülen müzakerelerde izlenecek strateji konusunda ayrışıyor.
Avrupa sanayisi için aksama risklerini önlemek adına anlaşmayı bir an önce bağlamak isteyen EPP'nin, baskılara boyun eğme olasılığı daha yüksek görünüyor.
İki hafta önceki son girişimin başarısız olmasının ardından Euronews'e konuşan ve anlaşma müzakerelerini yürüten İsveçli EPP milletvekili Jörgen Warborn, "Müzakereleri ne kadar erken kapatabilirsek, bu çalkantılı süreçte işletmeler için o kadar erken netlik ve öngörülebilirlik sağlarız," ifadelerini kullandı.
S&D ise daha sert bir duruş sergiliyor ve koruyucu maddelerin anlaşmada mutlaka yer almasını istiyor. Parlamentonun baş müzakerecisi Bernd Lange, müzakereleri aceleye getirmeyi reddediyor ve Avrupa mevzuatının Washington'dan gelen tehditkar sosyal medya paylaşımlarıyla şekillendirilmemesi gerektiğini savunuyor.
Lange, yakın tarihli bir basın açıklamasında Trump'ın küresel gümrük vergilerine karşı çıkan ABD mahkeme kararlarına atıfta bulunarak, "Son gelişmeler, Amerikan tehdit kampanyasına karşı dik durmakla ne kadar haklı olduğumuzu gösteriyor," dedi.