Eurovision müzik yarışmasının hileli olduğunu öne süren paylaşımlar, oylama kuralları ve tanıtım kampanyalarına ilişkin tartışmaların gölgesinde internette geniş yankı buldu.
Sosyal medya platformu X’te viral hale gelen bir paylaşım, 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’nın gizlice Finlandiya lehine “ayarlanmış” olduğunu öne sürerek final öncesindeki günlerde hızla yayıldı.
REKLAM
REKLAM
İlk olarak TikTok’ta dolaşıma giren ve 1 milyondan fazla görüntülenmeye ulaşan paylaşım, kendisini Eurovision’da görev yapan bir “güvenlik görevlisinin tanıklığı” olarak sundu.
Gönderide, “Gizli bir hesaptan özgürce söyleyebilirim ki kazanan önceden seçildi” ifadeleri kullanılırken, Finlandiya’nın yarışmayı kazanmayı garanti altına almak için organizatörlere yaklaşık 16 milyon euro teklif ettiği iddia edildi.
Ancak final gecesi bu iddiaları boşa çıkardı. Bahis şirketleri ve Eurovision hayranları tarafından favoriler arasında gösterilen Finlandiya, halk oylamasının ardından yarışmayı altıncı sırada tamamlarken, kupayı Bulgar pop yıldızı Dara kazandı.
İddianın kaynağı olan anonim hesabın Eurovision ile doğrulanabilir herhangi bir bağlantısı bulunmuyor. Hesapta daha önce yapılmış paylaşım yer almazken, organizatörlerle ilişkiyi kanıtlayan herhangi bir belge, ekran görüntüsü ya da doğrulanabilir bilgi de paylaşılmadı.
Avrupa Yayın Birliği (EBU) bünyesinde düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması’nın organizatörleri ise iddiaları reddetti. Cenevre merkezli kurumun bir sözcüsü, büyük final öncesinde yaptığı açıklamada söz konusu paylaşımların “yanlış bilgi” içerdiğini belirtti.
Eurovision'un oylama sistemi nasıl işliyor?
Viral paylaşımda öne sürülen iddialar, EBU tarafından uygulanan Eurovision oylama sistemiyle de çelişiyor.
EBU’ya göre yarışmanın final sonucu, halk oylamasından gelen televote puanları ile her katılımcı ülkedeki profesyonel jürilerin verdiği puanların birleştirilmesiyle belirleniyor. Ulusal jüriler, canlı final öncesindeki kostümlü prova sırasında performansları değerlendiren yedi müzik sektörü profesyonelinden oluşuyor.
İzleyiciler ise final gecesi telefon, SMS veya internet üzerinden favori performanslarına oy verebiliyor ancak kendi ülkelerine oy vermelerine izin verilmiyor. EBU, oyların telekom operatörleri, ödeme sağlayıcıları ve ulusal oylama ortakları üzerinden işlendiğini, ardından bağımsız biçimde doğrulandığını belirtiyor.
Yayıncı kuruluşların yoğun tanıtım kampanyalarına yönelik eleştiriler sonrası EBU, kişi başına kullanılabilecek oy sayısını 20’den 10’a düşürdüğünü ve “hükümet destekli kampanyaları” caydırmayı amaçlayan yeni önlemler getirdiğini açıkladı.
Yarışma boyunca dolaşıma giren tek komplo iddiası da Finlandiya’yla sınırlı değildi. Euronews’in teyit ekibi The Cube, sosyal medyada yarışmanın “hileli” olduğunu öne süren çok sayıda paylaşım ve çeşitli ülkelerin zafer için organizasyona ödeme yaptığına dair asılsız iddialar tespit etti.
Dara’nın yarışmayı kazanmasının ardından Reddit ve X’te bazı kullanıcılar, İsrail’in Bulgaristan’ın performansını finanse ettiğini öne süren kanıtsız paylaşımlar yaptı.
Oysa Eurovision performanslarının finansmanı genellikle ülkelerin kamu yayıncıları tarafından sağlanıyor. Kamuya açık bilgiler, Bulgaristan’ın katılım sürecinin Ulusal Bulgar Televizyonu ile sanatçının bağlı olduğu Virginia Records tarafından organize edildiğini gösteriyor. Dara’nın “Bangaranga” adlı şarkısı için uluslararası söz yazarları ve yapımcılarla çalıştığı da biliniyor.
Bulgaristan’ın yarışma performansına yönelik gizli İsrail hükümeti desteği bulunduğuna dair ise güvenilir herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Tartışmalar arasında yayılan asılsız iddialar
Eurovision’da hile yapıldığına dair iddiaların büyük bölümü, özellikle oylama sistemi ve tanıtım kampanyalarına yönelik denetimlerin arttığı bir dönemde sosyal medya başta olmak üzere çeşitli mecralarda ortaya çıktı.
Son iki yılda EBU ile New York Times ve EBU’nun teyit birimi Eurovision News Spotlight tarafından yürütülen incelemeler, Avrupa’daki bazı katılımcı ülkelerde izleyicileri İsrail’in Eurovision şarkısına oy vermeye teşvik eden hükümet destekli tanıtım kampanyalarını mercek altına aldı.
İsrail kamu yayıncısı KAN, tartışmalara ilişkin açıklamasında herhangi bir Eurovision kuralının ihlal edilmediğini savundu.
Devlet destekli yayıncıların sağladığı katkıların ötesinde, Eurovision sanatçılarına hükümetler tarafından ek tanıtım desteği verilmesi ise nadir bir durum değil. Turizm ofisleri ve kültür kurumları, sanatçıların tanıtım turları ve promosyon faaliyetlerine sıklıkla sponsor oluyor.
EBU, televoting şeffaflığı ve tanıtım kampanyalarına ilişkin bazı kamu yayıncılarından gelen şikayetlere rağmen 2025 yarışmasının “geçerli ve sağlam bir sonuç” ürettiğini açıkladı. Kurum daha sonra kişi başına oy kullanımına sınırlamalar getirerek “orantısız” olarak nitelendirdiği hükümet destekli kampanyalara karşı yeni önlemler devreye aldı.
EBU’nun tartışmaların gölgesinde kuralları güncellemesi ilk kez yaşanmıyor. Kurum, 2022’de ikinci yarı finalde Azerbaycan, Gürcistan, Karadağ, Polonya, Romanya ve San Marino’ya ait jüri oylarını “düzensiz oylama kalıpları” tespit edildiği gerekçesiyle geçersiz saymıştı.
Bu kararın ardından 2023–2025 döneminde yarı finallerde profesyonel jüri sistemi geçici olarak askıya alınmış, jüri oyları daha sonra yeniden yarışma formatına dahil edilmişti.
Ancak viral iddiaların aksine, Eurovision’un oylama sistemi veya kampanya süreçlerine ilişkin hiçbir tartışma, kazananın para karşılığı önceden belirlendiğini ya da EBU’ya zafer için teklif yapıldığını gösteren güvenilir bir kanıt ortaya koymuyor.