Avrupa ve Avrupa-Atlantik Entegrasyonundan Sorumlu Ukrayna Başbakan Yardımcısı Taras Kaçka, Euronews’e Brüksel’in AB’ye katılım sürecini hızlandırması gerektiğini ve tam üyeliğin hâlâ tek seçenek olduğunu söylüyor.
Kiev için Avrupa Birliği’ne hızlı, liyakate dayalı ama tam üyeliğin “alternatifi yok”, dedi Ukrayna Başbakan Yardımcısı ve Avrupa ile Avrupa-Atlantik Entegrasyonundan Sorumlu Bakan Taras Kachka, Euronews’e verdiği özel röportajda.
REKLAM
REKLAM
Bu ayın başında Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Ukrayna’nın tam üye devlet olmadan önce AB’nin “ortak üyesi” olabileceği fikrini ortaya attı.
Kachka ise bu öneriyi reddederek, “Eğer tam üyeliğe alternatif olarak sunuluyorsa kabul edilemez” dedi.
Ukrayna’nın, “Avrupa Birliği Antlaşması’nın 49. maddesi uyarınca katılım anlaşmasının imzalanmasıyla sonuçlanacak hızlı, kapsamlı ve normal bir katılım sürecine” ihtiyacı olduğunu vurguladı.
Geri kalan her şeyin “önemi yok” olduğunu söyledi.
Ukrayna’nın üyelik takvimi
AB’ye katılım sürecini hızlandırmak için yeni bir girişim başlatan Kiev, daha önce temmuz olarak işaret edilen takvimden önce, bu yıl haziran ayında Ukrayna’ya ait tüm müzakere kümelerinin açılması çağrısında bulunuyor.
“Altı kümenin tamamının daha haziran ayında açılabileceğine inanıyoruz” diyen Kachka, salı günü Euronews’e konuşurken, “Bizim takvim anlayışımıza göre şimdiden gecikmiş durumdayız” ifadelerini kullandı.
Kachka’nın sözleri, Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos’un ilk müzakere kümesinin Kıbrıs’ın AB Dönem Başkanlığı’nı yürüttüğü dönemde, haziranda açılabileceğini, kalan beş kümenin ise görevi İrlanda devraldıktan sonra temmuza kadar açılabileceğini söylemesinin ardından geldi.
Müzakere kümeleri, hukukun üstünlüğünden yargı reformuna uzanan ve AB standartlarına uyum için gerekli temel reform alanlarına bağlı bulunuyor.
Her bir eşik setinin aday ülke tarafından karşılanması gerekiyor; nihai onay için ise 27 üye ülkenin tamamının oybirliği şart.
Kachka, Ukrayna’nın gerekli hazırlık çalışmalarını zaten tamamladığını, bu nedenle katılım kümelerinin resmen açılmasının ülke için yeni bir başlangıç anlamına gelmeyeceğini vurguladı.
“Yani her şey zaten yapıldı, bu yüzden takvimde gerideyiz” dedi başbakan yardımcısı.
Kachka, ülkenin AB üyelik sürecinin ne zaman ve hangi koşullarda başladığı konusunda Ukrayna’ya yönelik “belirli bir önyargı” bulunduğunu da sözlerine ekledi.
“Ukrayna açısından bu süreç yaklaşık 15 yıl önce, hatta daha da önce, ortaklık anlaşmasını müzakere ettiğimiz dönemde başladı” diyen Kachka, “Avrupa Birliği tarafından halihazırda belirlenmiş tüm ölçütler, önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde kolaylıkla hayata geçirilebilir” ifadelerini kullandı.
Ukrayna’nın üyelik adımları uzun süre Macaristan’ın vetosuna takılmıştı; Kiev şimdi bu vetonun, ülkenin yeni başbakanı Péter Magyar’ın liderliğinde kaldırılmasını umuyor.
Macaristan “hiçbir şeyi engellemeyecek”
Yıllar süren sorunlu ilişkilerin ardından Macaristan ve Ukrayna, savaşın harap ettiği ülkedeki Macar azınlığın hakları konusunda istişarelere başladı. Bu konu, iki ülke arasında uzun süredir gerginlik yaratan başlıca meselelerden biri ve Budapeşte’nin Kiev’in AB üyelik başvurusunu veto etmesinin temel nedenlerinden biri olarak görülüyor.
Kachka, “Ukrayna, ülkedeki Macar toplumuna tam bir saygıyla muamele ediyor” diye ısrar etti.
“Bizim için onlar, ulusal kimliklerine duyulan tüm saygıyla, Ukrayna toplumunun ayrılmaz bir parçası” dedi.
“Macarlar için tüm talepleri karşılayan neredeyse 100 okulumuz var. Bu da şu anlama geliyor: Ukrayna’da eğitimini Ukraynaca sürdürürken Macarca eğitim almak ya da Macarca öğrenmek isteyen her öğrenci, her çocuk bunu yapma imkânına sahip.”
Kachka, Kiev’in şimdi Budapeşte’ye, daha önce eski Başbakan Viktor Orbán’a sunduğuyla aynı ilerleme teklifini götürdüğünü belirterek, bunun “yasaları, bu olağanüstü olumlu atmosferin değişmeyeceğini herkesin bilmesini sağlayacak şekilde ince ayara tabi tutmayı” içerdiğini söyledi.
Ancak Kachka’ya göre Budapeşte, Ukrayna’nın üyeliğine yönelik vetosunu kaldırmak için daha fazla beklememeli; zira “Ukrayna ile Macaristan arasındaki ulusal azınlıklar diyaloğu kalıcı olarak sürecek.”
Diğer ülkeler de veto koyabilir mi?
Macaristan’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine yönelik vetosunun yakın zamanda kaldırılması ihtimali bulunsa da, diğer üye devletlerin Kiev’in sonraki adımlarını bloke edebileceğine dair endişeler var.
Bu ülkelerden biri Polonya olabilir.
Kachka salı günü yaptığı açıklamada, “Polonya tarımının Ukrayna tarımını rakip olarak gördüğü büyük bir sır değil” dedi.
Kiev’in olası sektör bazlı sorunlar konusunda yalnızca Varşova ile değil, diğer başkentlerle de halihazırda istişare yürüttüğünü anlattı.
“Kümelerin açılmasını engellemeye dönük bir niyet görmüyoruz; buna karşılık, bu hassas ve karmaşık konulara Polonya, komşularımız ve diğer üye devletlerle birlikte çözüm bulma yönünde iyi niyetli bir irade görüyoruz. Ancak bu başlık en hassas olanı olacak.”