Karar, papalık onayı olmadan gerçekleştirilen 4 yeni piskoposun tartışmalı şekilde takdis edilmesinin ardından alındı.
Vatikan, Papazlar Aziz Pius X Cemiyeti’nin (Lefebvrciler) önde gelen isimlerini otomatik aforozla cezalandırdığını açıkladı. Karar, papalık izni olmadan 4 yeni piskoposun atanmasının ardından geldi.
REKLAM
REKLAM
İnanç Doktrini Dikasterliği tarafından yayımlanan ve Prefekt Víctor M. Fernández tarafından imzalanan karar, söz konusu eylemi “şizmatik nitelikte” olarak tanımlıyor ve kilise hukukunda şizma suçuna ilişkin yaptırımlara atıfta bulunuyor.
Kararda, Piskopos Alfonso de Galarreta ile birlikte yeni atanan piskoposlar Pascal Schreiber, Michael Goldade, Michel Poinsinet de Sivry ve Marc Hanappier’in “latae sententiae” (otomatik) aforoz cezasına tabi olduğu belirtiliyor.
Ayrıca, kutsamaya eş-katılımcı olarak yer aldığı gerekçesiyle Bernard Fellay’e de ek bir yaptırım uygulandığı ifade ediliyor. Vatikan, bu eylemi izinsiz ve gayrimeşru olarak değerlendiriyor.
Kararda ayrıca din adamları ve inananlar, Cemiyet’in tutumuyla uyumlu hareket etmekten kaçınmaları konusunda uyarılıyor; şizmaya basit katılımın dahi aynı cezai sonuçları doğurabileceği belirtiliyor.
Kutsama süreci ve Roma ile kopuş
Karar, İsviçre’nin Econe kentinde yapılan ve de Galarreta’nın yönettiği piskopos takdis töreninin ardından geldi. Papa’nın doğrudan çağrısına rağmen girişim durdurulmadı.
Piskopos atamaları papalık yetkisi olmadan gerçekleştirildi, bu durum, kilise hukukuna göre en ağır ihlallerden biri olarak kabul ediliyor.
Törende Cemiyet’in Genel Üstünlüğü’nü yürüten Peder Davide Pagliarani, yapılan işlemi savunarak topluluğun Kilise’den ayrılmayı değil, “geleneğe hizmet etmeyi” amaçladığını söyledi. Ancak Lefebvrci Cemiyet’in tutumu, Vatikan’ın yaklaşımıyla çelişiyor; Vatikan, papalık izni olmadan yapılan piskopos atamalarını kilise birliğini bozan bir eylem olarak değerlendiriyor.
Papa, tören öncesinde doğrudan bir çağrı yaparak girişimin durdurulmasını istemiş ve aksi halde geri dönüşü olmayan bir kopuş riski doğacağı uyarısında bulunmuştu.
Vatikan’a göre resmi bir kopuş, inananların sakramentlere meşru erişimini de etkileyebilir ve yeni bir kilise içi gerilim dönemini başlatabilir.
Uzun süredir devam eden kriz
Bu gelişme, Cemiyet ile Roma arasındaki uzun ve karmaşık ilişkilerin bir parçası olarak görülüyor.
1970’te Marcel Lefebvre tarafından kurulan gelenekçi hareket, özellikle İkinci Vatikan Konsili reformlarına karşı çıkışıyla biliniyor.
En ciddi kopuş 1988’de Lefebvre’nin papalık izni olmadan dört piskopos atamasıyla yaşanmış, bu durum aforoz kararıyla sonuçlanmıştı.
Daha sonra Papa XVI. Benedictus döneminde uzlaşma girişimleri yapılmış ve 2007–2009 arasında bazı adımlar atılmıştı.
2007’de yayınlanan Summorum Pontificum kararnamesi, Tridentin ayininin kullanımını serbestleştirmiş, 2009’da ise 1988’deki piskoposların aforozları kaldırılmıştı.
Buna rağmen doktrinsel anlaşmazlıklar nedeniyle tam bir uzlaşma sağlanamadı ve sonraki yıllarda ayinle ilgili kısıtlamalar yeniden gündeme geldi.
Vatikan, mevcut krizin kilise birliğinde daha önce tam olarak iyileşmemiş bir yarayı yeniden açtığını belirtiyor. Cemiyet ise eylemlerini Roma’dan kopuş değil, “geleneği yeniden birleştirme çabası” olarak tanımlamaya devam ediyor.
Taraflar arasında arabuluculuk kanallarının yeniden açılıp açılmayacağı ise belirsizliğini koruyor.