Ukrayna’da geçen yaz yolsuzlukla mücadele kurumlarına destek için düzenlenen gösterilerden bu yana ilk kez çevrim içi tepki sokak çağrısına dönüştü. Savunma Bakanı Mihailo Fedorov’un görevden alınmasına karşı sosyal medyada başlayan kampanya, ülke genelinde protesto çağrılarına yol açtı.
Savunma Bakanı Mihailo Fedorov’un sivil toplumdaki güçlü desteğini ortaya koyan gelişmede, Ukraynalılar savaş döneminde nadir görülen bir protesto için örgütlendi.
REKLAM
REKLAM
Gösteri çağrıları, Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin Fedorov’u çarşamba akşamı görevden almasının hemen ardından sosyal medyada yayılmaya başladı.
Karara yönelik çevrim içi tepki kısa sürede sokak eylemi planlarına dönüştü. Büyük kentlerdeki buluşmaların, hayatını kaybeden Ukraynalı askerler ve siviller için her gün düzenlenen ülke çapındaki bir dakikalık saygı duruşunun hemen ardından, perşembe günü saat 09.01’de yapılması planlandı.
Bu, geçen yaz Ukrayna’nın yolsuzlukla mücadele kurumları NABU ve SAPO’ya destek için düzenlenen protestolardan bu yana çevrim içi örgütlenmenin yeniden sokağa taşındığı ilk olay oldu. Göstericiler, tepkilerini doğrudan Zelenskiy’nin kararına yöneltti.
Geçen yaz NABU ve SAPO’ya destek amacıyla düzenlenen kitlesel protestoların önde gelen organizatörlerinden savaş gazisi Dmitro Koziatinski, sosyal medya paylaşımında, Fedorov’un görevden alınmasını eleştirdi.
Koziatinski, Fedorov’un “sonunda etkili hale gelen reformların ortasında” görevden alındığını ve yerine geçmesi beklenen İçişleri Bakanı İhor Klimenko döneminde reform umutlarının kaybolacağını savundu.
Koziatinski, "Duyarlı herkesi yarın saat 09.01’de Franko Meydanı’na çıkmaya ve hükümetteki sürekli değişikliklere, etkili bakanların kullanışlı fırsatçılarla değiştirilmesine karşı olduğumuzu cumhurbaşkanına göstermeye çağırıyorum. Ordumuzda ve bakanlıklarımızda aynı tam durgunluk ve yolsuzluk hüküm sürdüğü sürece Rusya’yı asla yenemeyiz," ifadelerini kullandı.
Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Pavlo Yelizarov da 16 Temmuz’da istifa ettiğini açıkladı. Yelizarov, öncelikleri arasında hava savunma sektörünün reformu da bulunan Fedorov’un görevden alınmasının, Rus füze ve insansız hava aracı saldırılarında daha fazla can kaybı ve yıkıma yol açacağını söyledi.
İstifa mektubunun bir kopyasını Facebook’ta paylaşan Yelizarov, "M. Fedorov’un görevden alınmasının ülkenin savunma kapasitesi açısından büyük bir kötülük olduğuna inanıyorum," dedi.
Askeri çevrelerden ve sivil toplumdan başka etkili isimler de protesto çağrısına katıldı.
Fedorov’un insansız hava araçları alanındaki danışmanı olan Ukraynalı aktivist ve blog yazarı Serhii Sternenko, "Mihailo Fedorov, tarihimizin en iyi savunma bakanıdır," dedi ve görevden alınmasını "savaşın başlamasından bu yana yaşanan en büyük moral bozukluğu" olarak nitelendirdi.
Ukrayna’nın ‘karton devrimi’
Sosyal medyadaki örgütlenme hız kazanırken Ukraynalılar, karton parçalarına yazılacak el yapımı pankartlar için slogan fikirleri paylaşmaya başladı.
Hazırlıklarını paylaşanların büyük bölümü Zelenskiy’e kararından dönmesi ve Fedorov’u görevde tutması çağrısında bulundu.
Sosyal medyada paylaşılan pankartlar arasında "Halk savunma bakanını koruyor", "Altı ayda, bazılarının iki yılda yaptığından daha fazlasını yaptı" ve "Yanlış kişiyi görevden aldınız" ifadeleri yer aldı.
Çok sayıda habere göre Zelenskiy, Fedorov’u Genelkurmay Başkanı Oleksandr Sırski ile yaşadığı anlaşmazlığın ardından görevden aldı.
Fedorov ile Sırski arasındaki gerilimin, Fedorov’un özellikle Savunma Bakanlığının işleyişine ilişkin askeri reform önerilerinden kaynaklandığı belirtildi.
İki isim arasındaki anlaşmazlık, teknoloji girişimi geçmişine sahip genç ve yenilikçi bir yönetici ile daha geleneksel bir askeri general arasındaki kuşak çatışması olarak tanımlandı.
Çok sayıda Ukraynalı, görevini koruyan Sırski’ye doğrudan tepki gösterirken Zelenskiy’i savaşın kritik bir döneminde toplumda popüler olan bir savunma bakanını feda etmekle suçladı.
Fedorov, çarşamba akşamı görevden alındığını doğrularken altı aylık görev süresinde ekibinin başlıca başarıları ve başarısızlıkları olarak gördüğü noktaları paylaştı.
“Başarısızlıklar” başlığı altında Savunma Bakanlığının NATO standartları ve “sağduyu” doğrultusundaki kurumsal dönüşümünü tamamlayamadığını söyledi.
"Yeni yapı kuruldu, çok sayıda kişinin görevine son verildi," diyen Fedorov, "çok sayıda sürecin başlatıldığını" belirtti.
Fedorov ayrıca, "Ancak değişiklikleri engelleyenlerin görevden alınmasında daha da kararlı davranmak gerekiyordu," ifadelerini kullandı.