Ortodoks Yahudi toplulukları, onlarca yıldır yazları Alplerin sakin dağlarında buluşuyor; varlıkları ve katı-kurallı yaşamları yerel halkla tatilcileri zaman zaman karşı karşıya getiriyor.
Fransa'nın Isère bölgesindeki Les Deux Alpes kayak merkezinde çekilen kısa bir video, 14 Ağustos Cuma günü sosyal medyada hızla yayıldı. Görüntülerde, büfesinin tezgâhına yaslanmış bir kadın işletmeci, Ortodoks bir Yahudi adama şöyle diyor: "Yahudi topluluğu, siz çok kalabalıksınız. Bir yerden sonra bu, insanları çileden çıkarıyor."
REKLAM
REKLAM
Sözlere muhatap olan ve videoyu çeken kişi, Paris'te bir Yahudi kitabevi işleten 53 yaşındaki Elie Sultan. AFP'ye konuşan Sultan, ailesiyle birlikte yazlık kızak pistlerinin dibindeki büfenin terasına yeni oturmuşlardı.
"Rahatsız ettiğimiz görülüyor, ama burada hiç bu tür sözler duymamıştık" diyen Sultan, uzun süredir bu beldeye geldiğini ve olaydan şok olduğunu söyledi.
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez sözleri hızla kınadı ve soruşturma açıldığını duyurdu. İşletmeci 15 Ağustos Cumartesi günü jandarmaya ifade verdi. İfadelerin ardından dosya, "incelenmek üzere" Grenoble savcılığına gönderildi.
"Dağlara girecek Yahudi kotası mı var?"
Fransa Yahudi Kurumları Temsilcilik Konseyi'nin (CRIF) Grenoble-Dauphiné başkanı, avukat Éric Hattab, sözlerin "suç oluşturduğunu" belirtti.
"Dağlara girecek bir Yahudi kotası mı var?" diye soran Hattab şöyle devam etti: "Yazın çok sayıda Ortodoks Yahudi dağ beldelerine gidiyor, ama buna sevinmek gerekir. İsterlerse binlerce kişi gelebilirler, çünkü o zaman beldelere giden binlerce Fransız olurlar. Dinlerini hesaba katmak zorunda değiliz."
Les Deux Alpes Belediyesi de kısa bir açıklama yaptı. Belediye, "sosyal medyada dolaşan videodan haberdar olduğunu" belirterek "açıklık, saygı ve kapsayıcılık değerlerini" hatırlattı. Belediye Başkanı Stéphane Sauvebois, olayın kesin koşullarının soruşturmayla belirleneceğini söyledi.
Beldede birikmiş gerilim
Olay, yaklaşık 1.900 nüfuslu beldede uzun süredir var olan gerilimi de gündeme getirdi. Ancak yerel şikâyetleri dile getirenlerin neredeyse tamamı isimsiz konuşmayı tercih ediyor.
İşletmecinin meslektaşları, olayın "abartıldığını" ve sözlerin "bağlamından koparıldığını" savunuyor. Beldede AFP'ye konuşan kişilerin öne sürdüğü başlıca şikâyetler ise şunlar: kalabalık varlık, yerel hayata düşük katılım ve harcamaların yalnızca koşer restoranlarla sınırlı kalması.
Beldenin müdavim müşterilerinden Danièle de benzer bir değerlendirme yapıyor: "Açıkçası bu, beldede kötü bir hava yarattı. Ortodoks Yahudi turistler hiçbir şeye katılmıyor; ne restoranlara, ne barlara, ne etkinliklere. Sadece çocukların faaliyetlerine katılıyorlar, hepsi bu."
Yahudi turist Hannah Lasry ise olayın münferit olmadığı görüşünde: "Sokakta çocuklarla yürürken bile, sırf kipa taktıkları için çocuklara kötü söz söyleyenler oluyor. Yani bu, tek bir durum değil."
Alp beldelerinde uyum tartışması
Alpe d'Huez turizm ofisi müdürü Sébastien Merignargues, komşu beldelerde yaşanan benzer durumları anlatıyor. Daha önce görev yaptığı Tignes'te havuz kullanımına ilişkin sorunlar çıktığını söylüyor.