Gizli bir belge, Ukrayna cephesinden dönen askerlerin Avrupa Birliği'ne silah ve askeri teçhizat soktuğu uyarısında bulunarak, savaş alanlarında kullanılan ekipmanların AB ülkelerine kaçırılması konusunda endişeleri artırdı.
Ukrayna’daki cephe hattından dönen askerler yanlarında silahlar ve askeri ekipman getiriyor. Euronews’ün gördüğü gizli bir AB belgesine göre bu durum, savaş sahasından getirilen silah ve askeri techizatın Avrupa Birliği içinde dolaşıma girebileceğine dair endişeleri artırıyor.
REKLAM
REKLAM
AB büyükelçileri çarşamba günü, savaş alanından sızan ateşli silahlar riskini ele alacak; Avrupa makamları ise Birliğe giren silahları izleme çabalarını yoğunlaştırıyor.
“Üye devletler, cepheden dönen savaşçıların yanında silah bileşenleri ve askeri ekipman bulunduğunu bildirdi,” ifadesi Ukrayna’daki savaşın AB’nin iç güvenliğine etkisine odaklanan AB Konseyi belgesinde yer alıyor.
Belgede, “Bu kişileri mutlaka örgütlü kaçakçılık faaliyetleriyle ilişkilendirmesek de, tespitler Ukrayna’dan AB’ye askeri bileşenler ya da diğer savaş alanı ekipmanlarının taşınması yönünde potansiyel bir risk bulunduğunu gösteriyor,” deniliyor.
Son aylarda bazı AB ülkeleri, başta Avrupa topraklarında sabotaj ve hibrit saldırılara karışmaları nedeniyle, eski ve halen aktif Rus savaşçıların Birliğe girişinin yasaklanması için bastırdı.
Yasak, 21'inci yaptırım paketine dahil edilmişti ancak Fransa ve İtalya’nın itirazlarının ardından sonunda yumuşatıldı.
Bu ayın başında dışişleri bakanlarının gayriresmî toplantısında AB’nin dış politika şefi Kaja Kallas, İtalya tarafından verilen bir turistik vizeyle Schengen Bölgesi'ne girdiği bildirilen şüphelilerden birinin karıştığı Leipzig’deki insansız hava aracıyla (İHA) saldırı girişiminin ardından, vize yasağı konusunda ilerleme sağlanmasına yönelik “geniş bir destek” olduğunu söyledi.
Öte yandan Estonya, adli ya da idari kararlara dayanarak tespit edilen Rus savaşçılara yönelik giriş yasağı kararlarını bir araya getirmek için, sözde doğu kanadındaki diğer ülkelerle istihbarat paylaşımına dayalı bir operasyon başlattı.
Belgede şu uyarı da yer alıyor: “İster gönüllü ister paralı olsun, yabancı savaşçılar askeri beceriler ve tecrübeler ediniyor; çatışma bölgesinden ayrıldıktan sonra bunları suç faaliyetlerinde ya da terör eylemlerinde kullanmaları, güvenlik açısından risk oluşturmaya devam ediyor.”
Ancak endişe yalnızca Rus savaşçılarla sınırlı değil. Cephe hattından dönen Ukraynalıları da kapsıyor. Özellikle Almanya, Polonya ve Çekya gibi çok sayıda Ukraynalı mülteciye ev sahipliği yapan üye devletlerde.
Euronews’ün edindiği bilgilere göre, aynı zamanda bu ülkelerdeki yetkililer, Schengen’in parçası oldukları için güvenlik meselesinin AB’nin tamamını ilgilendirdiğine dikkat çekiyor ve cepheden dönen askerlerin, aileleriyle yeniden bir araya gelirken bu silahları yasal yollardan satma ihtimalinin düşük olduğunu vurguluyor.
Sınıraşan Organize Suçlara Karşı Küresel Girişim’in mart ayında yayımladığı bir rapora göre, şu anda Ukrayna’dan komşu ülkelere kayda değer bir silah akışı gözlenmiyor; ancak silahların dolaşımı “yapısal bir risk” olmaya devam ediyor.
Bu arada Kiev, ele geçirilen, çalınan ya da kaybolan ateşli silahların listesini Europol’e ileten Ulusal Ateşli Silahlar Odak Noktası’nı kurmuş durumda. Konuya ilişkin belirli ölçütler, Ukrayna’nın katılım müzakerelerine de yazıldı.
Ukrayna’nın, Batı Balkanlar’da uygulanan modele dayanarak, yıl sonuna kadar ateşli silah kaçakçılığına ilişkin özel bir yol haritası kabul etmesi de bekleniyor.
AB sınır ajansı Frontex de doğrudan sürece dahil ve ele geçirilen silahlarla ilgili veri analizini ve paylaşımını geliştirmek üzere, 2027’nin ilk çeyreğine kadar özel bir Ateşli Silahlar Merkezi kurmaya hazırlanıyor. Ajans, özellikle Ukrayna’ya odaklanan silah kaçırma girişimleri konusunda sınır güvenlik güçleri ve gümrük yetkilileri için özel talimatlar yayımladı.
Belgede, “Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırı savaşının bağlamında, ateşli silahlar ve diğer SALW’nin [küçük ve hafif silahlar] yayılması ve el değiştirmesi, uzun vadeli en önemli kaygılardan biri olmaya devam ediyor. Şimdiye kadar çok az silah ele geçirilebildi, çok az gözaltı gerçekleşti,” ifadeleri kullanılıyor.