Consumer Choice Center Europe (CCCE), Komisyon’a sunduğu görüşte, “Daha İyi Düzenleme” kurallarından muafiyet talebinin aşırı kullanılmasını önlemek için 2021’den bu yana kaç istisna başvurusu yapıldığının açıklanmasını önerdi.
Avrupa Komisyonu, 4 Şubat’ta Avrupa kamuoyundan “Daha İyi Düzenleme” (Better Regulation) çerçevesinin nasıl geliştirilebileceğine ilişkin görüş almak amacıyla başlattığı istişare sürecini tamamladı.
Toplam 286 yanıtın incelendiği süreçte, sanayi temsilcileri, tüketici örgütleri, kamu sektörü yetkilileri ve şeffaflık savunucuları dahil olmak üzere katılımcıların büyük çoğunluğu, mevcut istişare mekanizmalarının ve etki analizlerinin zayıflatılmaması gerektiğini vurguladı.
Bu sonuç, karar alma süreçlerinin hızlandırılmasını hedefleyen çerçeve güncellemesi açısından önemli bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Katılımcıların çözüm önerileri ise farklılık gösterdi. Bazıları paydaş katılımının daha etkin ve odaklı hale getirilmesini önerirken, bazı katılımcılar Komisyon’un “Omnibus yaklaşımını” eleştirme fırsatı olarak değerlendirdi.
“Better Regulation” (Daha İyi Düzenleme) çerçevesi, Avrupa Birliği’nin yeni yasa ve düzenlemeleri hazırlarken kullandığı karar alma ve politika üretme yöntemidir. Amaç, AB’nin çıkardığı kuralların etkili, şeffaf, bilimsel veriye dayalı ve gereksiz bürokrasi yaratmayacak şekilde hazırlanmasını sağlamaktır.
2021’den bu yana kaç istisna talep edildi?
Consumer Choice Center Europe (CCCE), Komisyon’a sunduğu görüşte, “Daha İyi Düzenleme” kurallarından muafiyet talebinin aşırı kullanılmasını önlemek için 2021’den bu yana kaç istisna başvurusu yapıldığının açıklanmasını önerdi.
Mevcut kurallar, “siyasi zorunluluk”, acil durumlar, belirli takvimlere uyma gerekliliği veya güvenlik gerekçeleriyle düzenleme süreçlerinden muafiyet talep edilmesine izin veriyor.
Güvenlik ve gizlilik gerekçeleri dışında, siyasi zorunluluk veya zaman baskısı gibi nedenlerin istisna talebi için kullanılması, eleştirilere göre sistemde boşluklar oluşmasına yol açıyor.
Kamu istişarelerinde eşit katılım tartışması
Eleştirilen bir diğer konu ise kamu istişarelerinde soruların tek taraflı hazırlanması. Bu durumun, farklı görüşlerin eşit şekilde ifade edilmesini zorlaştırdığı belirtiliyor.
Örneğin Dijital Adalet Yasası’na ilişkin bir kamu istişaresinde, yeni düzenlemeleri destekleyen görüşlere geniş seçenekler sunulurken, karşı görüşte olanların kendilerini ifade edebileceği alanın sınırlı kaldığı ifade edildi.
Uzmanlara göre Avrupa Komisyonu’nun istişare süreçlerinin metodolojik tasarımında daha dengeli standartlar uygulaması gerekiyor.
İstatistiksel geri bildirim süresinin kısaltılması önerisi
CCCE ayrıca, Komisyon’un “Have Your Say” portalında yayımlanan istatistiksel özetlerin genişletilmesini önerdi. Buna göre, yalnızca katılımcıların ülkeleri veya temsil ettikleri kurum türü değil, düzenlemelere destek, karşıtlık veya tarafsızlık eğilimlerinin de paylaşılması gerektiği savunuldu.
Bu yaklaşımın, yapay zekâ teknolojileri sayesinde kolayca uygulanabileceği ve paydaşların genel eğilimleri görmek için aylarca beklemek zorunda kalmayacağı ifade edildi.
Daha anlaşılır ve kısa rapor çağrısı
“Daha İyi Düzenleme” yönergelerine göre, kamu istişarelerine katılan paydaşların görüşlerinin nasıl değerlendirildiğinin açıklanması gerekiyor.
CCCE, Komisyon’un istişare sonuç özetlerini tüm katılımcılara e-posta yoluyla göndermesini ve raporların daha kısa ve anlaşılır hale getirilmesini önerdi.
Daha fazla şeffaflık talebi
Uzmanlara göre Komisyon yalnızca “Have Your Say” portalındaki istişarelerin özetlerini değil, paydaş toplantıları ve hedefli istişare süreçleri gibi diğer faaliyetlerin de kayıtlarını yayımlamalı.
Mevcut kurallar, kamu istişarelerinden sonra sekiz hafta içinde özet yayımlanmasını öngörüyor. Ancak bu uygulamanın yalnızca “iyi uygulama” olarak tanımlanması eleştiriliyor. Uzmanlara göre bu süreç zorunlu hale getirilmezse kararların kapalı kapılar ardında alınması ve AB kurumlarına yönelik güvensizliğin artması riski bulunuyor.
Bu makale ilk olarak EU Tech Loop'ta yayımlandı ve bir anlaşma kapsamında Euronews'te yeniden yayımlandı.