Galaksinin ana yapısı disk şeklinde ve oldukça tipik görünüyor. Ancak onu farklı kılan şey, arkasında uzanan gaz akıntıları boyunca görülen parlak mavi kümeler.
Bilim insanları, NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST) verilerini kullanarak şimdiye kadar gözlemlenen en uzak 'denizanası galaksilerinden' birini tespit etmiş olabileceklerini açıkladı.
Keşif, Kanada’daki Waterloo Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yapıldı ve sonuçlar Astrophysical Journal dergisinde yayımlandı. Araştırma ekibi, derin uzay gözlemlerini incelerken sıra dışı galaksiye rastladı.
2021 yılında NASA, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Kanada Uzay Ajansı’nın (CSA) ortak projesi olarak fırlatılan James Webb Uzay Teleskobu, bugüne kadar uzaya gönderilmiş en güçlü ve en gelişmiş teleskop olarak kabul ediliyor.
'Denizanası galaksisi' nedir?
Denizanası galaksileri adını, arkalarında uzanan uzun gaz akıntılarının denizanasının dokunaçlarını andırmasından alıyor.
Bu galaksiler, çok sıcak gazla dolu kalabalık galaksi kümeleri içinde yüksek hızla hareket eder. Hareket sırasında çevredeki gaz bir rüzgâr etkisi yaratarak galaksiden maddeyi koparır ve arkasında uzun gaz şeritleri bırakır. Bu süreç astronomide “ram-pressure stripping” (basınçla gaz sıyırma) olarak biliniyor.
8,5 milyar yıl öncesine ait bir görüntü
Yeni keşfedilen galaksi z = 1.156 kırmızıya kayma değerine sahip: Bu da galaksiden gelen ışığın Dünya’ya ulaşmasının yaklaşık 8,5 milyar yıl sürdüğü anlamına geliyor. Başka bir deyişle astronomlar bu galaksiyi, evren çok daha gençkenki haliyle görüyor.
Araştırmacılar galaksiyi, gökyüzünün en yoğun şekilde incelenen bölgelerinden biri olan COSMOS alanını incelerken buldu. Bu bölge, Samanyolu’nun yoğun yıldız ve toz bölgelerinden uzak olduğu için astronomlar tarafından sıkça tercih ediliyor.
Waterloo Astrofizik Merkezi’nden Dr. Ian Roberts, “Gökyüzünün bu iyi incelenmiş bölgesindeki büyük veri setlerini analiz ederek daha önce çalışılmamış denizanası galaksileri arıyorduk. JWST verilerini incelerken kısa süre içinde uzak ve daha önce belgelenmemiş bir denizanası galaksisine rastladık,” dedi.
Galaksinin arkasında yeni yıldızlar oluşuyor
Galaksinin ana yapısı disk şeklinde ve oldukça tipik görünüyor. Ancak onu farklı kılan şey, arkasında uzanan gaz akıntıları boyunca görülen parlak mavi kümeler.
Bu parlak noktaların çok genç yıldızlardan oluştuğu tespit edildi. Yıldızların yaşları, galaksinin ana gövdesinin dışında, koparılan gaz içinde oluşmuş olduklarını gösteriyor. Bu durum, denizanası galaksilerinde beklenen yıldız oluşum süreçleriyle uyumlu.
Evrenin erken dönemlerine ışık tutuyor
Bu keşif, galaksi kümelerinin 8,5 milyar yıl önce bile galaksilerin gazını koparabilecek kadar yoğun ve sert ortamlara sahip olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar daha önce bu kadar erken bir dönemde galaksi kümelerinin henüz bu kadar güçlü etkilere sahip olmadığını düşünüyordu. Yeni galaksi, bu varsayımın yeniden değerlendirilmesine yol açabilir.
Roberts, bu bulgunun galaksi kümelerinde bugün görülen çok sayıdaki “ölü galaksinin” nasıl oluştuğunu anlamaya da yardımcı olabileceğini söyledi.
Araştırma ekibi, keşfi daha ayrıntılı incelemek için James Webb Uzay Teleskobu ile ek gözlem süresi talebinde bulundu.