İrlanda'nın AB dönem başkanlığı yaklaşımı: Vatandaşların söz sahibi olduğu demokratik model

Her altı ayda bir farklı bir Avrupa Birliği (AB) üyesi ülke, Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı görevini üstlenerek Birliğin en önemli politika dosyalarındaki müzakerelere öncülük ediyor. Belirli bir hükümetin dönem başkanlığını nasıl yürütmesi ve hangi konulara öncelik vermesi gerektiği konusunda yerel halkla istişareler teşvik edilse de, üye ülkeler vatandaşlarla farklı yöntemlerle iletişim kuruyor.

REKLAM

REKLAM

Çoğu ülke, yerel sanayi temsilcileri, akademi, sivil toplum kuruluşları ve kurumlar arası diyalogla sınırlı ve hedef odaklı istişarelere başvuruyor.

İrlanda'nın kamuoyunu sürece dahil etme yaklaşımı ise tüm paydaşlara anlamlı katkı sunma fırsatı veren, oldukça şeffaf, demokratik ve kapsayıcı bir model olarak öne çıkıyor.

Bunun yanı sıra bu uygulama, bir üye ülkenin dönem başkanlığı gündeminde kendi ulusal bakış açısını yansıtmak için sınırlı imkâna sahip olduğu yönündeki yaygın görüşü de sorguluyor.

İstişare süreci

İrlanda'daki kamu istişaresi, ülkenin AB dönem başkanlığından tam sekiz ay önce, 5 Kasım 2025'te başlatıldı. Beş hafta üç gün süren süreçte, son başvuru tarihinin ardından birkaç gün boyunca yapılan geç başvurular da kabul edildi.

İstişare süreci, hükümet internet siteleri ve basın açıklamaları da dahil olmak üzere çeşitli resmi ve sivil platformlar aracılığıyla kamuoyuna duyuruldu.

Katılımcılara, kendileriyle ilgili dört zorunlu arka plan sorusu yöneltildi. Ardından 500 kelimeyi aşmayacak şekilde yanıtlamaları için beş basit ve anlaşılır soru sunuldu:

• Soru 1: İrlanda, 2026'daki Konsey Başkanlığı için hangi üst düzey tematik öncelikleri seçmelidir?
• Soru 2: 2026'daki İrlanda Konsey Başkanlığının odağında hangi belirli politika alanları ve yasama teklifleri olmalıdır? İrlanda Başkanlığı bu alanlarda neyi başarmayı hedeflemelidir?
• Soru 3: Konseyin, İrlanda Başkanlığı dönemindeki çalışmaları, AB genelinde insanlar, işletmeler ve topluluklar için en güçlü olumlu etkiyi nasıl sağlayabilir?
• Soru 4: AB üyeliğinin değerlerini ve faydalarını vatandaşlara en iyi şekilde nasıl anlatabilir ve vatandaşlarda İrlanda'nın AB Konseyi Başkanlığı üzerinde bir sahiplik duygusunu nasıl oluşturabiliriz? Beşinci soru, ek yorumlara ayrılmış açık uçlu bir soru olarak bırakıldı.

İstişarenin sonuçları

İstişareye bireylerden, sivil toplum gruplarından, işletmelerden, akademisyenlerden ve temsilî kurumlardan toplam 484 başvuru geldi.

İstişare özetinin Ek I'inde gösterildiği üzere, İrlanda kamuoyu rekabetçiliği (yüzde 14,15), değerleri (yüzde 12,32) ve sağlığı (yüzde 11,46) önceliklendirdi.

Rekabetçilik konusunda, katılımcıların yüzde 57,8'i en yüksek öncelik olarak sadeleştirmeyi işaret ederken, yüzde 36,2'si teknolojik ilerleme, yenilik ve araştırmayı önceliklendirdi.

Olumlu yönler

Açık ve kapsayıcı format, İrlandalı karar alıcıların yerel kamuoyunun nabzını tutmasına ve pozisyonlarını buna göre şekillendirmesine imkân tanımakla kalmadı; aynı zamanda kamuoyu farkındalığını artırdı ve normalde çok az kişinin ilgi gösterdiği AB meselelerine muhtemelen ilgiyi de artırdı.

Bir diğer öne çıkan unsur da istişarenin tasarımındaki sadeliktir.

Başvuru süreci, istişarenin süresi ve soru formatı açık ve karmaşık olmayan bir şekilde kurgulanmıştı; bu da yalnızca halihazırda AB ya da kamu işlerine derinlemesine dahil olanları değil, toplumun tüm kesimlerini serbestçe katılmaya teşvik etti.

Son olarak, katılımcıları ve görüşlerini ayrıntılı biçimde açıklayan, 30 sayfalık açık ve kapsamlı bir özetin yayımlanması. Hem tek tek AB üye devletlerinin hem de bizzat AB kurumlarının örnek alabileceği şeffaf bir uygulama.