İtalyan yapımı yaşam modülüyle Ay’a inişe hazırlanan Artemis, Mars’ta regolit ve maya ile 3D evler deniyor; 3D baskı uzayda yaşam alanlarını dönüştürecek.
Önümüzdeki yıllarda Artemis programı sayesinde insanın Ay'a dönmesi ve orada kalıcı olarak yaşaması giderek daha yakın bir hedef haline gelirkenİtalya'da geliştirilen ilk Ay yaşam modülünün de bu görevde önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor, bilim camiası şimdiden Mars'ın kolonileştirilmesi perspektifi üzerinde çalışıyor.
REKLAM
REKLAM
Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden (HKUST) araştırmacılar, kırmızı gezegende konut yapılarının 3B basımı için jelatin, maya ve regoliti birleştiren yenilikçi bir formül geliştirdi.
Mars regoliti nedir?
İnşaat mühendisi Jishen Qiu'nun liderliğindeki çalışma, Chem Circularity dergisinde yayımlandı ve Interesting Engineering (kaynak İtalyanca) tarafından aktarıldı.
Çalışmanın en çarpıcı yeniliği kuşkusuz Mars regoliti; ince toz, kum, çakıl ve kaya parçalarından oluşan, gezegenin tüm yüzeyini kaplayan kayalık malzeme tabakasıdır.
Hong Konglu araştırmacıların geliştirdiği bileşim, bu regoliti yapıya hacim ve kütle kazandırmak üzere taşıyıcı bir temel olarak kullanıyor.
Bu "yerel" hammaddeye ise yapışkan proteinlerle mühendislik ürünü hâline getirilmiş özel bir maya (midyelerin kayalara tutunurken kullandığı doğal yapıştırıcı örnek alınarak) ve mayayı besleyen, aynı zamanda bağlayıcı işlevi gören jelatin ekleniyor.
HKUST deneylerinde araştırmacılar ayrıca, enerji tasarrufu sağlamak ve minerallerin erimesini önlemek için Mars'ın donmuş iklimini doğal bir dondurarak kurutma sistemi olarak kullanmayı denedi.
Bu nedenle 3B yazıcıyla üretim sırasında düşük sıcaklık ve düşük atmosfer basıncından yararlanılarak buzun doğrudan buhara dönüşmesi sağlandı; böylece katı ve hafif bir köpük oluştu.
Simüle edilmiş ortamlarda yapılan testler, yeni bileşiğin basınca karşı hafif betonla karşılaştırılabilir düzeyde dayanıklılık gösterdiğini ortaya koydu; bu da onu çok katlı ve tamamen geri dönüştürülebilir yapıların inşası için ideal kılıyor.
Yine de bu Mars mimarisinin sürdürülebilirliği açısından bazı kritik noktalar çözüm bekliyor; bunlar arasında mikroorganizmaların gezegen ortamında hayatta kalabilme kapasitesi ve Dünya'dan gönderilecek kaynaklara duyulan bağımlılık öne çıkıyor.
Döngüsel mimari için biyomalzemelerden NASA projelerine
3B üretim teknolojilerinde mayadan yararlanılması konusunda ise İsveç'teki Chalmers Teknoloji Üniversitesi laboratuvarları, MaterialDistrict (kaynak İtalyanca)'in de belgelendiği üzere, öncü bir örnek sunuyor.
İsveçli ekip, biyolojik olarak parçalanabilen mimari bileşenler üretmek için mayadan ve selülozdan yola çıkarak bir hidrojel geliştirdi. Bu yaklaşım, gıda endüstrisinin atıklarının değerlendirilmesinin hem Dünya'da hem de uzay misyonlarında döngüsel mimariyi destekleyebileceğini gösteriyor.
Akademik araştırmalarla paralel olarak, uzay sektöründe de uzay habitatları için endüstriyel ölçekte 3B baskı teknolojileri geliştiriliyor. Rinnovabili.it (kaynak İtalyanca)'in aktardığına göre NASA, Ay ve Mars'ta kalıcı altyapılar inşa etmeyi amaçlayan Olympus Projesi için son yıllarda yaklaşık 57,2 milyon dolar ayırdı.
Bu teknolojilerin somut uygulamaları arasında, Houston'da üç boyutlu olarak basılan 150 metrekarelik Mars Dune Alpha yapısı yer alıyor. Bu yaşam modülü, NASA tarafından insanın Mars'ta yaşamını test etmek için yürütülen Chapea analog görevlerinde kullanıldı ve uzayda gelecekteki insan kolonileri için zemin hazırladı.