Avrupa genelinde bakteriyel cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar son on yıldır artıyor ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’ne göre rekor düzeylere ulaştı.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin (ECDC) Perşembe günü yayımladığı yeni verilere göre, frengi ve bel soğukluğunu da içeren bakteriyel cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (CYBE) Avrupa genelinde rekor düzeylere ulaşıyor.
REKLAM
REKLAM
“Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar 10 yıldır artış eğiliminde ve 2024’te şimdiye kadarki en yüksek seviyelere ulaştı” dedi ECDC’de Doğrudan Bulaşan ve Aşıyla Önlenebilir Hastalıklar Birimi’nin başındaki Bruno Ciancio.
“Tedavi edilmediklerinde bu enfeksiyonlar kronik ağrı ve kısırlık gibi ağır komplikasyonlara, frengi söz konusu olduğunda ise kalp ya da sinir sistemi sorunlarına yol açabiliyor.”
2024’e ait en güncel veriler, bel soğukluğu ve frengi bildirimlerinin, konjenital frengiyle birlikte, son 10 yılı aşkın sürenin en yüksek düzeyine çıktığını ve çok sayıda ülkede bulaşmanın sürdüğünü ortaya koyuyor.
Bel soğukluğu vakaları 106.331’e ulaştı; bu, 2015’e kıyasla yüzde 303 artış anlamına geliyor. Aynı dönemde frengi vakaları da iki kattan fazla artarak 45.577’ye çıktı. Rapora göre, 213.443 vaka ile klamidya hâlâ en sık bildirilen cinsel yolla bulaşan enfeksiyon konumunda.
Bel soğukluğunda keskin artış
2024’te bel soğukluğunda bildirilen vaka oranı, ECDC’nin 2009’da cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları izlemeye başlamasından bu yana kaydedilen en yüksek düzeyde.
Bel soğukluğu (gonore), Neisseria gonorrhoeae bakterisinin neden olduğu bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon. Çok sayıda enfeksiyon, özellikle kadınlarda belirti vermeden seyredebiliyor; bu da tanının gecikmesine, komplikasyonlara ve bulaşmanın kesintisiz sürmesine yol açabiliyor.
2023 ile 2024 arasında toplam oranlar yüzde 4,3 yükseldi. Erkeklerde artış yüzde 7,9 oldu; en yüksek oranlar 25-34 yaş grubunda kaydedildi. 2024’teki vakaların yarıdan fazlası erkeklerle seks yapan erkeklerde görüldü.
Buna karşılık kadınlarda genel oranlar yüzde 8,6 geriledi. Kadınlarda en fazla vaka 20-24 yaş grubunda bildirildi.
“Bu vakaların bir kısmı artan farkındalık ve test yaptırma oranlarıyla açıklanabilse de, üreme çağındaki kadınlarda görülen yüksek bel soğukluğu oranları, üreme sistemiyle ilgili olası komplikasyon riskleri nedeniyle kaygı verici” uyarısında bulundu ECDC.
Genel olarak 2024’te en yüksek oranlar İrlanda, Malta, İzlanda, Lüksemburg, Danimarka ve İspanya’da kaydedildi.
Konjenital frengide ‘kaygı verici’ artış
ECDC, 2009’dan bu yana en yüksek düzeye ulaşan ve 2023’e kıyasla neredeyse ikiye katlanan konjenital frengi vakalarında sert bir artış tespit etti.
Konjenital frengi, enfekte bir hamileden gebelik sırasında fetüse frengi bulaşmasıyla ortaya çıkan bir enfeksiyon.
Merkez, bulaşmanın enfeksiyonun herhangi bir evresinde ve gebeliğin herhangi bir döneminde meydana gelebileceğini; ancak riskin, erken dönem frengisi olup tedavi görmeyen hamilelerde en yüksek olduğunu belirtiyor.
2015 ile 2024 arasında en fazla vaka bildiren ülke 195 vakayla Bulgaristan oldu; onu 96 vakayla Portekiz ve 91 vakayla Macaristan izledi.
“Konjenital frengi önlenebilir bir durum ve AB/AEA genelinde ortadan kaldırılması mümkün” denildi raporda.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Ofisi, 2030 için 100.000 canlı doğumda bir vakanın altına inilmesini hedefleyen bir eliminasyon eşiği belirledi.
Raporda, heteroseksüel nüfusta koruyucu çalışmaların güçlendirilmesi, tarama programlarının yaygınlaştırılması ve tüm hamile kadınlara gebeliğin üçüncü trimesterinde yeniden test yapılmasının değerlendirilmesi tavsiye ediliyor.
Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar neden artıyor?
Son yıllarda heteroseksüel kadın ve erkekler arasındaki yüksek oranların olası nedenleri arasında, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riskini artıran cinsel davranış değişiklikleri de yer alıyor.
“Prezervatif kullanımı giderek seyrekleşti; artık çok daha az kullanılıyor” dedi, rapora katkıda bulunmayan Barselona Klinik Hastanesi HIV/AIDS Birimi Başkanı Josep Mallolas.
“İkinci olarak, özellikle ergenlikten başlayıp genç yetişkinliğe, yirmili yaşlara kadar uzanan genç nüfusta, daha az önemli olan cinsel ilişki sayısından ziyade, cinsel partner sayısında artış görüyoruz” diye ekledi.
Buna karşın tablo bütünüyle olumsuz değil. ECDC, tarama ve testlerin artmasının ve bildirim sistemlerindeki iyileşmelerin de sayıların yükselmesine bir ölçüde katkıda bulunabileceğini belirtti.
Rapora göre, son dönemdeki vaka artışlarına yanıt olarak bazı ülkeler test politikalarında değişikliğe gitti; ücretsiz testlere ve kişinin kendi kendine örnek almasına dayalı testlere erişimi kolaylaştırdı.
Bununla birlikte ECDC, farklı ülkeler ve nüfus gruplarındaki eğilimleri daha iyi anlayabilmek için daha fazla veriye ihtiyaç olduğunu vurguluyor.