Güneydoğu Asya’da turizm pandemiden sonra nihayet toparlanıyordu. Ancak yükselen yakıt fiyatları, uçuş aksaklıkları ve İran çatışmasıyla bağlantılı artan ekonomik belirsizlik, bölge kritik yaz seyahat sezonuna girerken talebi azaltma tehdidi yaratıyor.
Ucuz uçuşlar, sırt çantalı gezginler için hosteller ve güzel plajlar, Güneydoğu Asya'yı dünyanın en dirençli seyahat bölgelerinden biri haline getirdi.
REKLAM
REKLAM
Şimdi ise İran'daki çatışmanın sonuçları küresel enerji piyasalarına dalga dalga yayılırken, bu kimlik çok daha kırılgan hale geldi.
Artan uçak bileti ve yakıt maliyetlerinden, Tayland, Vietnam ve Kamboçya gibi turizme bağımlı ekonomilerde ziyaretçi sayılarındaki düşüşe kadar; bölge, yaz seyahatinin, binlerce kilometre ötede yaşanan gelişmelere karşı ne kadar kırılgan olduğunu fark ediyor.
Ateşkes konusundaki belirsizlikler uçuş iptallerine ve daha yüksek bilet fiyatlarına yol açmaya devam ederken, yaklaşan yoğun yaz turizm sezonunun dengesi de şüpheli hale geliyor.
Kaosun ortasında toparlanmaya çalışan bir bölge
Asya'da turizm, bölgeyi özellikle sert vuran Covid-19 salgınından hâlâ tam olarak toparlanabilmiş değil.
Aradan sadece birkaç yıl geçmişken, Güneydoğu Asya bu kez süren savaşın küresel enerji arzı ve fiyatları üzerindeki etkileriyle baş etmekte zorlanıyor.
Turizm, birçok gelişmekte olan ülke için hayati bir ekonomik can damarı. Tayland'da gayrisafi yurt içi hasılanın neredeyse yüzde 13'ünü, Vietnam'da yaklaşık yüzde 9'unu oluşturuyor ve Kamboçya'da milyonlarca istihdamı ayakta tutuyor.
Ancak kısa süre önce Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı, Nisan ayında ülkeye gelen ziyaretçi sayısının yıllık bazda yüzde 7 azaldığını açıklarken, Avrupa'dan gelenlerin sayısı neredeyse yüzde 16, Orta Doğu'dan gelenlerin sayısı ise yüzde 57 düştü.
Komşu Kamboçya'da turizm departmanı, 2026'nın ilk dört ayında popüler Siem Reap'e gelen kayıtlı yerli ve yabancı ziyaretçi sayısının, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 37,5 azaldığını bildiriyor.
Seyahat edenler, Filipinler ve Nepal gibi ithalata bağımlı ekonomilere de çok ihtiyaç duyulan dövizi sağlıyor.
Uzmanlara göre bu çatışma, turistlerin er ya da geç geri dönmesinden yararlanacak kadar uzun süre ayakta kalabilecek turizm işletmelerini de belirleyecek.
“Beş yıl gibi kısa bir süre içinde önce salgın, şimdi de savaşın yaşanması, turizm sektörü için korkunç” dedi enerji sektörü danışmanlık şirketi The Lantau Group'tan Jitsai Santaputra, Associated Press'e.
İran'daki savaş seyahat maliyetlerini ağır vuruyor
Jet yakıtındaki arz sıkıntıları ve fırlayan maliyetler, Vietnam Airlines, Malezya merkezli AirAsia Grubu, Hong Kong'lu Cathay Pacific ve diğer havayollarını seferleri azaltmaya ya da uçuş tarifelerini yeniden düzenlemeye itti.
Asya'ya, çoğu zaman Orta Doğu aktarmalı yolcu taşıyan Avrupalı havayolları da benzer sorunlar nedeniyle baskı altında.
Savaşın başlarında Basra Körfezi üzerindeki hava sahasının kapatılması ve bazı havaalanlarının aralıklı olarak devre dışı kalması, Asya'ya giden uçuşlar için önemli aktarma noktalarını ortadan kaldırdı ya da yolcu uçaklarını daha uzun ve daha masraflı rotalar izlemeye zorladı.
Aynı zamanda uçak biletleri hızla yükseldi ve yüksek seviyelerde kaldı; havayollarından Air India ve Cathay Pacific gibi şirketler yakıt ek ücretlerinde keskin artışlara gitti; bu ek ücretler çoğu zaman önceki tutarların iki katına çıktı.
Bu da yolcular arasında ciddi bir tedirginlik yaratıyor, diye anlattı Cathay'in müşteri ve ticari işlerden sorumlu yöneticisi Lavinia Lau, AP'ye.
Söylediğine göre yolcular, eskisine kıyasla biletlerini seyahat tarihlerine çok daha yakın tarihlerde alıyor; bu da gerçek bir belirsizliğe işaret ediyor.
Güneydoğu Asya'da sahada ise, turizme bağımlı bölgelerde artan yakıt maliyetleri taksi ve ulaşım uygulaması şoförlerini de zorluyor; savaşın başlamasından bu yana kârlarının belirgin biçimde düştüğünü söyleyenler var.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, uçak biletlerindeki artış ile seyahat konusundaki güvensizliğin, ziyaretçi girişlerinin istihdam, gelir ve döviz için başlıca kaynak olduğu ekonomilerde hane halkının geçimi ve kamu gelirlerine hızla yansıyabileceği uyarısında bulunuyor.
Ekonomi kötüleştiğinde insanların kıstığı ilk harcama kaleminin çoğu zaman seyahat olduğunu söylüyor, Vietnam'ın Hanoi ve Ho Chi Minh Kenti'nde oda kahvaltı işletmeleri bulunan Le Tuyet Lan.
Kriz dönemlerinde lüks segmentteki gezginler orta segmente yöneliyor, orta segmenttekiler bütçe otellerine kayıyor ve pazarın en ucuz kısmı en kırılgan kesim haline geliyor.
“Bu, tüm sektörü altüst edecek” diye konuştu Le Tuyet Lan AP'ye.