Uzmanlar, ABD göç idaresinin başlıca ceza soruşturma departmanı olan İç Güvenlik Soruşturmaları birimin (HSI) uzun yıllardır yurt dışında faaliyet gösterdiğini, ancak bu faaliyetlerin resmen ev sahibi hükümetlerin onayına tabi olduğunu söylüyor.
ABD Göç ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) ajanlarının Minneapolis’te iki sakini, Renée Good ve Alex Pretti’yi vurarak öldürmesi, ajanların orantısız güç kullandığı eleştirileriyle birlikte ABD sınırlarının çok ötesinde öfkeye yol açtı.
Bu öfke, İtalyan yetkililerin ICE personelinin cuma günü başlayacak Milano–Cortina Kış Olimpiyatları sırasında İtalya’da bulunacağını doğrulamasıyla daha da arttı ve birçok kişinin şu soruyu sormasına neden oldu: ICE gerçekten yabancı topraklarda faaliyet gösterebilir mi?
Uzmanlar, ICE’ın ana kriminal soruşturma departmanı olan İç Güvenlik Soruşturmaları (HSI) biriminin uzun süredir yurt dışında faaliyet gösterdiğine ve herhangi bir operasyonu ancak ev sahibi ülkenin onayıyla yürütebileceğine dikkat çekiyor.
Bununla birlikte, birçok Avrupalı, Başkan Donald Trump döneminde giderek daha fazla siyasallaşan köklü bir ABD göç kurumunun agresif taktiklerini yurtdışına taşıyabileceği endişesini taşıyor.
Belçika’daki ULB’de çağdaş tarih profesörü olan Serge Jaumain, "Az önce tanık olduğumuz aşırılıklar ve ICE’ın neredeyse Donald Trump’ın kişisel milisi gibi kullanılması olmasaydı, HSI’yi hedef alan bu protesto dalgasını görmeyecektik," dedi.
ICE yurtdışında ne yapar?
ICE, 11 Eylül terör saldırılarının ardından ABD topraklarında yasadışı göçle mücadele etmek amacıyla kuruldu ve daha sonra misyonunu düzensiz göç akışları içindeki potansiyel terör hücrelerini tespit edip dağıtmayı da kapsayacak şekilde genişletti.
ICE’ın ana kriminal soruşturma birimi İç Güvenlik Soruşturmaları (HSI), uyuşturucu kaçakçılığı, çocuk istismarı, finansal dolandırıcılık, fikri mülkiyet hırsızlığı ve çalıntı sanat eserleri ile antikaların geri alınması gibi sınır aşan suçlarla mücadele ediyor.
Fransa Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Enstitüsü (IRIS) ABD uzmanı Romuald Sciora, HSI’nin dünya çapında 60’tan fazla noktada varlık gösterdiğini, bunların 52’sinin çoğunlukla ABD büyükelçiliklerinde bulunan uluslararası ofisler olduğunu söyledi.
Bu ofisler özellikle Paris, Londra, Roma, Madrid, Meksiko, Bogotá, São Paulo, Tokyo, Bangkok, Kahire ve Nairobi’de bulunuyor.
Ajanların silahlı olduğunu belirten Sciora, görevlerinin yurtdışında ICE’ın iç yetkilerinden biraz farklı olduğunu ifade etti.
Sciora, "HSI, uyuşturucu kaçakçılığı, siber suçlar ve ABD’nin ya da vatandaşlarının güvenliğini tehdit edebilecek her türlü terör projesiyle mücadele etmek üzere uluslararası alanda konuşlandırılmış başka bir ICE koludur," dedi ve ekledi:
"Özünde bu, daha dışa dönük ve yurtdışında varlık gösteren ikinci bir CIA gibidir."
Trump döneminde dramatik değişimler
Ancak Sciora ve diğer uzmanlar, Trump’ın 2025’te Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana ICE ve HSI’nin dramatik değişimler geçirdiğini kabul ediyor.
Geçen Temmuz ayında kabul edilen "One Big Beautiful Bill Act (Bir büyük güzel yasa tasarısı)" adlı yasa, kuruma birkaç yıl içinde 75 milyar dolar tahsis etti.
Bunun 45 milyar doları gözaltı merkezlerine, yaklaşık 30 milyar doları ise tutuklama ve sınır dışı operasyonlarının genişletilmesine ayrıldı. ICE şu anda yaklaşık 22 bin ajana sahip ve 2029’a kadar 10 bin ajanın daha işe alınması planlanıyor.
Trump ve yönetimi, ABD genelinde suç oranlarını düşürdükleri gerekçesiyle ICE’ı ve eylemlerini sürekli savundu. Buna karşılık Trump, son haftalarda yaşananları "kaos" olarak nitelendirerek Demokratları suçladı.
Trump, geçen pazar günü Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, "Sahtekâr Joe Biden ve başarısız Demokrat liderliğinin dört yılı boyunca, ülkemize on milyonlarca yasadışı göçmen suçlu akın etti. Bunların arasında yüz binlerce hüküm giymiş katil, tecavüzcü, kaçıran, uyuşturucu satıcısı ve terörist vardı," dedi ve ekledi:
"Cumhuriyetçilerin yönettiği beş eyalette ICE geçen yıl 150 bin 245 suçlu yasadışı göçmeni tutukladı ve sıfır protesto, isyan ya da kaos yaşandı."
Trump döneminde HSI giderek daha fazla düzensiz göçe odaklandı. Sciora, kurumun artık ABD’ye ulaşmayı hedefleyen gizli göç ağlarını araştırdığını söyledi.
Sciora ise şu değerlendirmelerde bulundu:
"Bazen operasyonlar haklı görülebilir özellikle Latin Amerika’da ya da bazı Doğu Asya ülkelerinde. Ancak ICE Paris ya da Londra’da faaliyet gösterdiğinde insan doğal olarak nedenini sorguluyor. Yine de bu artık kurumun misyonunun bir parçası haline geldi ve açıkça Trump yönetiminin yasadışı göç karşıtı politikasıyla bağlantılı."
HSI’nin zaman zaman "İtalya ya da Fransa’dan yola çıkan belirli bir göçmen ağı ya da teknesinin nihai amacının bu belgesiz göçmenleri ABD topraklarına ulaştırmak olduğu” yönündeki tartışmalı gerekçeyle hareket ettiğini de sözlerine ekledi.
Ancak Belçika’daki ULB Üniversitesi’nde çağdaş tarih profesörü olan Serge Jaumain, HSI’nin yurt dışındaki sözde tehdidini ve yasadışı göçle mücadeledeki rolünü küçümsedi.
Jaumain, "Bu, sınır güvenliğiyle görevli bir birim; dolayısıyla ülke dışında faaliyet göstermesi tamamen sıra dışı değil. Diğer güçler de aynısını yapıyor," diye konuştu.
Kış Olimpiyatları’nda ICE
HSI’nin Milano–Cortina Kış Olimpiyatları sırasında sınır aşan suç örgütlerinin oluşturduğu riskleri değerlendirmek ve azaltmak için yerel yetkililere "destek" vereceğini doğrulaması İtalya’da gerilimi tırmandırdı.
ABD’nin İtalya Büyükelçisi Tilman Fertitta, HSI ajanlarının sokaklarda devriye gezmeyeceğini, bunun yerine siber suçlar ve ulusal güvenlik tehditlerine odaklanan danışmanlık ve istihbarat temelli bir rol üstleneceğini vurguladı.
Fertitta, "HSI; insan kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti ve çocuk istismarından finansal suçlara, fikri mülkiyet hırsızlığına ve çalıntı sanat eserleri ile antikaların geri alınmasına kadar sınır aşan suç faaliyetlerine odaklanır," dedi.
"İç Güvenlik Soruşturmaları, ulusal güvenliği ve kamu güvenliğini korumak için yerli ve uluslararası ortaklarla uzun yıllardır olduğu gibi yakın çalışmaktadır."
İtalya’ya gönderilen ICE ajanlarının genç, "çok daha iyi eğitimli" ve göç meseleleriyle ilgilenmeyen personellerden oluşmasını beklediğini söyleyen Jaumain, “Bununla birlikte, bunun İtalyan kamuoyunda ve küresel kamuoyunda yarattığı şoku elbette anlamak mümkündür," sözlerini dile getirdi.
Tartışma ve uluslararası endişeler
ICE’ın uluslararası varlığı Avrupa genelinde endişelere yol açtı.
Geçen hafta Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, kurumun Milano–Cortina Kış Olimpiyatları sırasında güvenlik operasyonlarında yer alacağını doğrulamasının ardından, ICE personelinin kıtaya girişinin engellenmesi çağrısında bulundu.
Avrupa Parlamentosu’ndaki Sol Grup’un eş başkanları Manon Aubry ve Martin Schirdewan, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve diğer kurum liderlerine bir mektup göndererek ICE ajanlarına karşı "kısıtlayıcı önlemler" alınmasını ve AB’nin "bu tür güçlerin topraklarına girişini engellemesini" talep etti.
Aubry ve Schirdewan, demokratik hesap verebilirlik ve insan haklarına saygı konusundaki endişeleri gerekçe göstererek ICE’ın Avrupa topraklarında faaliyet göstermemesi gerektiğini savundu.