Slovenya'da parlamento seçimlerinde Janez Jansa'nın muhafazakâr muhalefeti, 'geleneksel değerleri' yeniden tesis etmeye çalışıyor.
Slovenya’da seçmenler, 22 Mart Pazar günü yapılacak parlamento seçimleri için sandık başına gidecek. Seçim, muhafazakar muhalefetin, Başbakan Robert Golob liderliğindeki liberal hükümetten iktidarı geri alıp alamayacağını belirleyecek.
Muhafazakar lider Janez Jansa, uzun süredir anketlerde önde olsa da, eski Yugoslavya ülkesinde iki milyon nüfuslu Slovenya’da son haftalarda fark ciddi şekilde azaldı.
Üç kez başbakanlık yapan ve Viktor Orban’ın müttefiki olan Jansa, seçim kampanyasında “Sloven değerlerini” geri getirmeyi, “geleneksel aileyi” desteklemeyi ve STK’lara devlet desteğini kısmayı öncelik olarak öne çıkardı.
ABD Başkanı Donald Trump’a hayranlığıyla da bilinen Jansa, Brüksel ile sık sık karşı karşıya geldi ve ülkede kitlesel protestolarla karşılaştı. Eleştirmenler, üçüncü başbakanlık döneminde (2022’de sona erdi) medya özgürlüğünü ve yargıyı hedef almakla, hukukun üstünlüğünü zayıflatmakla suçladı.
“Sola yakın bir diğer Avrupa kalesinin düşmesi söz konusu olacak” değerlendirmesinde bulunan siyasi yorumcu Aljaz Pengov Bitenc, kıta genelinde aşırı sağ partilerin yükselişine dikkat çekti.
'Tanrı, vatan, aile'
Jansa, Golob'un merkez sol koalisyonuna karşı, yaşlı bakımı için yeni katkılar ve kurumlar vergisinde değişiklikler de dahil olmak üzere ekonomik önlemleriyle popülerlik kazandı.
Jansa, başkent Lübliyana'nın kuzeydoğusundaki Celje'de yüzlerce destekçisinin bir araya geldiği mitingde yaptığı konuşmada, "Bu hükümet Küba benzeri deneyler gerçekleştirdi," dedi. Golob hükümetini "para ağaçta yetişiyormuş" gibi davranmakla suçladı.
Celje mitingine katılan 22 yaşındaki öğrenci Gaja Grcar, Golob hükümetinin aynı cinsiyetten evlilikleri yasallaştırmasını eleştirerek, "Tanrı, vatan ve aile" olan "değerlerimizi desteklemiyor, hatta belki de onlara karşı çıkıyor," dedi.
Golob'un imajı, üst düzey polis yetkililerinin atanmasında yetkilerini kötüye kullandığı suçlamalarının ardından da darbe aldı.
Daralan bir boşluk
Golob bu meydan okumaya yanıt olarak "Yıkım yerine inşayı seçin" sloganını benimsedi. Başbakan büyük mitingler düzenlemek yerine sağlık ve altyapı projeleri için kurdele kesme törenlerine odaklandı.
Jansa'nın Slovenya Demokratik Partisi (SDS) bir süredir anketlerde önde gitse de, hükümetin zorunlu Noel ikramiyesi, emekli maaşlarına zam ve asgari ücretin garanti altına alınması gibi önlemleri sayesinde aradaki fark son zamanlarda azaldı.
Günlük Delo gazetesi tarafından geçen hafta yayınlanan bir ankete göre SDS yüzde 22,4 oranında destek bulurken Golob'un Özgürlük Partisi (GS) yüzde 20,3 oranında destek buluyor.
Hafta sonunda Dnevnik gazetesinde yayınlanan bir anket ise GS'yi yüzde 24,1'lik destekle ilk kez öne geçirirken SDS'yi yüzde 23,2 ile hemen gerisinde bıraktı.
Uluslararası alanda Golob ve Janša arasında pek fark yok; zira her ikisi de Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı, ABD'nin gümrük vergisi uygulamasını, Washington'un Grönland konusundaki tutumunu ve İsrail'in Gazze'deki savaşına verdiği desteği şiddetle eleştiriyor.
2022'de siyasete yeni atılan Golob, Jansa hükümetinin sivil özgürlükler üzerindeki baskısına duyulan öfkeyle o yıl oyların zirvesine çıktı.
Golob'un partisi oyların yüzde 34,5'ini alırken Jansa'nın grubu yüzde 23,6'da kaldı.
Analist Pengov Bitenc, "Herkes bu (Golob'un) hükümeti bir kurtarıcı, bir mesih olarak gördü... ve kaçınılmaz olarak hayal kırıklığına uğradılar," dedi.