İran’daki savaşta gerilimin düşürülmesine ilişkin beklentiler belirsizliğini korurken, petrol fiyatları yükseliyor. Brent petrol perşembe günü varil başına 106 doların üzerine çıktı.
Avrupa borsalarında başlıca endekslerin yüzde 1,3 ile 1,6 arasında yükseldiği iyimser seyrin ardından, perşembe günü ise borsalarda hava tersine döndü.
REKLAM
REKLAM
Önde gelen Avrupa endeksleri, savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabaların gidişatına ilişkin İran ve Washington'dan gelen çelişkili açıklamalar ve Asya piyasalarındaki satış dalgasının ardından, güne yüzde 0,4 ile 0,8 arasında değişen kayıplarla başladı.
AJ Bell'de piyasalardan sorumlu isim Dan Coatsworth, “Yatırımcılar bu hafta Ortadoğu'da bir ateşkes ilan edilmesini sabırsızlıkla bekliyordu; ancak ABD ve İran'dan yine birbirinden farklı mesajlar geliyor ve bu da piyasaları şaşkına çeviriyor,” dedi.
“Başlıca Avrupa borsa endekslerindeki ivme kayboldu, petrol fiyatları ise kademeli olarak yükseliyor. Bu da hâlâ bekle-gör döneminde olduğumuz anlamına geliyor,” diye sürdürdü.
ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ın 15 maddelik ateşkes planını reddetmesine ve binlerce askerin Orta Doğu'ya, muhtemelen İran'da konuşlandırılmak üzere bölgeye sevk edilmesine rağmen, İran'la savaşı sona erdirecek bir anlaşmanın yakın olduğunu söyledi.
Tahran, ordusunun İsrail'e füze fırlattığı sırada bile kendi önerilerini masaya koydu.
Hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatan İran, su yolundaki kontrolünü resmîleştirmeye ve boğazdan zarar görmeden geçmek isteyen gemilere ücret uygulamaya çalıştı.
Perşembe günkü seans ilerledikçe Avrupa borsa endekslerindeki kayıplar derinleşti.
Londra'da FTSE yüzde 0,8 gerilerken, Paris'te CAC 40 yaklaşık yüzde 0,7 kayıp yazdı; Frankfurt'ta DAX ise açılıştan yaklaşık bir saat sonra yüzde 1,2 ekside seyrediyordu.
Petrol fiyatlarında belirsizlik
Petrol fiyatları yeniden yükseldi. Uluslararası gösterge Brent petrol, Orta Avrupa saatiyle 10.00 itibarıyla yaklaşık yüzde 4 artarak varil başına 106 doların üzerine çıkarken, ABD tipi WTI petrol de yüzde 4 primle yaklaşık 94 dolar civarında işlem gördü.
Bu yükselişte, Hürmüz Boğazı'nın büyük ölçüde İran tarafından kapalı tutulmasının payı var. Bu arada İran medyası, Tahran'ın boğazdan geçen gemilere ücret getirecek bir yasa tasarısı üzerinde çalıştığını bildirdi.
Devrim Muhafızları'na yakın Fars ve Tasnim haber ajansları, milletvekili Mohammadreza Rezaei Kouchi'nin, “Parlamento, İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğini, kontrolünü ve denetimini resmen yasalaştırmanın yanı sıra, ücret toplanması yoluyla bir gelir kaynağı yaratmayı öngören bir plan üzerinde çalışıyor,” sözlerine yer verdi.
Basra Körfezi'nin dar çıkışı olan Hürmüz Boğazı, tüm deniz trafiğine açık uluslararası bir su yolu olarak kabul ediliyor.
Ücret uygulanması bu statüyü fiilen sona erdirecek ve muhtemelen Körfez Arap ülkeleri, AB ve diğer aktörlerin sert tepkisini çekecek.
Bu arada Bloomberg, konuya yakın kaynaklara dayanarak, ABD yönetiminin, aşırı senaryoları modelleme çabası kapsamında, petrol fiyatının varil başına 200 dolara yükselmesi olasılığının ABD ekonomisini nasıl etkileyeceğini incelediğini aktardı.
Borsalar ve para birimleri değer kaybediyor
Asya borsa endeksleri de Perşembe seansını kayıpla tamamladı. Tokyo'da Nikkei 225 yüzde 0,8, Güney Kore'de Kospi yüzde 3,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 1,9 değer kaybetti.
Altın fiyatları da hafta sonunun ardından önceki seanslarda yaşanan sert düşüşlerin üzerine yeniden aşağı yönlü bir seyir izledi.
Avrupa'da sabah işlemlerinde ons fiyatı yüzde 2,7'den fazla gerileyerek yaklaşık 4 bin 430 dolar seviyesine indi.
Kripto paralar da genel olarak değer kaybederken, fiyatlar yüzde 1,3 ile 4 arasında düşüş gösterdi. CoinDesk Bitcoin Fiyat Endeksi, Avrupa sabah işlemlerinde yüzde 1,3 ekside 69 bin 896 dolar seviyesindeydi.
Döviz piyasalarında ise ABD doları, euro ve İngiliz sterlini karşısında değer kazandı. Euro/dolar paritesi 1,1558, sterlin/dolar paritesi ise 1,3351 seviyesinde işlem gördü. Yen ise dolar karşısında yaklaşık 159,46 seviyesinde yatay seyretti.