Husilerin savaşa dahil olması, grubun daha önce İsrail'in Gazze savaşı sırasında yaptığı gibi Kızıldeniz'den gemi geçişlerini engellemeye yönelik bir hamle yapması durumunda, uluslararası deniz taşımacılığının daha fazla istikrarsızlaşması riskini taşıyor.
Yemen'deki İran destekli Husi isyancılar Cumartesi günü İran'da bir aydır devam eden savaşa girerek zaten son derece istikrarsız ve hızla değişen bölgesel dinamiklere yeni bir cephe daha ekledi.
REKLAM
REKLAM
Grup Cumartesi günü yaptığı açıklamada İran ve bölgesel eksenlerin Lübnan, Irak ve Filistin'deki direnişini desteklemek amacıyla "hassas İsrail askeri bölgelerini" hedef alan ilk balistik füze atışını gerçekleştirdiğini duyurdu.
Yaklaşık 2 bin 500 ABD deniz piyadesinin bölgeye ulaşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın kara harekâtını düşünebileceği endişelerini arttırırken, Pakistan hükümeti de Pazar günü, savaşı nasıl sona erdireceğini görüşmek üzere bölgesel güçlerle bir araya gelmeye hazırlanıyor.
Yine de ABD ve İsrail, misilleme saldırıları İsrail ve komşu Körfez Arap ülkelerini hedef alan İran'ı vurmaya devam ediyor. Savaşın tüm cephelerinde, İran, Lübnan, İsrail, Irak ve Körfez ülkelerinde şu ana kadar 3 binden fazla insan öldürüldü.
İkinci ayına giren savaş, küresel petrol ve gaz tedarikini tehdit etti, gübre sıkıntısına yol açtı ve bölgedeki hava ulaşımını sekteye uğrattı. İran kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürüyor ve bu durum uluslararası piyasaları ve fiyatları sarsıyor.
Husilerin savaşa girmesi, grubun dünya ticaretinin yüzde 12'sinin geçtiği Kızıldeniz'deki Bab al-Mandeb Boğazı'ndaki nakliye gemilerini tekrar hedef alması halinde küresel deniz taşımacılığına daha fazla zarar verebilir.
Ancak İran'ın Cuma günü BM'nin talebi üzerine 28 Şubat'ta savaşın başlamasından bu yana fiilen kapalı olan Hürmüz Boğazı'ndan insani yardım ve tarım sevkiyatının geçişine izin vermeyi kabul etmesinin ardından ufukta sınırlı bir rahatlama görünüyor olabilir.
Bu arada Trump Tahran'a 6 Nisan'a kadar boğazı koşulsuz olarak yeniden açması için süre verdi ve açmadığı halde ABD'nin saldırılarının şiddetini artıracağını, İran'ın "daha önce hiç olmadığı kadar sert" bir şekilde vurulacağını belirtti. Bu süre aynı zamanda diplomatik çabaların çatışmaları durdurmak için bir yol aramaya devam etmesine olanak tanımayı amaçlıyor.
İran'da görgü tanıkları, İsrail ordusunun ülkenin deniz silahları üretim tesislerini hedef aldığını ve temel silah üretim tesislerine yönelik saldırıları "birkaç gün içinde" tamamlayacağını açıklamasının ardından Cumartesi günü geç saatlerde ve Pazar gününe kadar gece boyunca ağır saldırılar düzenlendiğini bildirdi.
İran, İsrail'e kendi füze ve insansız hava araçlarını ateşleyerek karşılık verdi ve IDF bu füzelerin önlendiğini açıkladı. Körfez ülkeleri de sabah erken saatlerde Tahran'dan ateşlenen insansız hava araçlarının ve füzelerin önlendiğini bildirdi.
İsrail ayrıca, Başbakan Benjamin Netanyahu'nun ifadesiyle "kuzey İsrail topluluklarını korumak için tampon bölgeyi genişletmek" amacıyla İsrail ordu birliklerinin İran destekli Hizbullah unsurlarıyla savaşmaya devam ettiği Lübnan'daki kara operasyonlarını da sürdürüyor.
Lübnan'daki çatışmalarda bir İsrail askerinin ölmesi ve üç askerin de yaralanmasıyla İsrail'in Hizbullah'la savaşa yeniden başladığı 2 Mart'tan bu yana ölen asker sayısı beşe yükseldi.
Cumartesi günü İsrail'in düzenlediği bir saldırıda Lübnan'ın güneyinde üç gazeteci öldürülmüş, Lübnanlı yetkililer saldırıyı "savaş suçu" olarak tanımlamış ve kınamıştı. İsrail ordusu, Hizbullah'ın Al Manar kanalının tanınmış muhabirlerinden birini özellikle hedef aldığını söyledi ve onu "gazeteci kisvesi altında Hizbullah terör örgütü içinde faaliyet göstermekle" suçladı.
Bu arada Pakistan, Suudi Arabistan, Türkiye ve Mısır'ın savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmeler için İslamabad'a üst düzey diplomatlar göndereceğini ve diplomatların iki günlük bir ziyaret için Pazar günü ülkeye geleceğini açıkladı.
Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian ile bölgedeki çatışmalar konusunda "kapsamlı görüşmeler" yaptıklarını söyledi.
Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Türk mevkidaşına telefonda Tahran'ın son diplomatik çabalara şüpheyle yaklaştığını söyledi. İran devlet medyası Arakçi'nin ABD'yi "mantıksız taleplerde" bulunmak ve "çelişkili eylemler" sergilemekle suçladığını söyledi.
Trump'ın elçisi Steve Witkoff, Washington'un olası bir ateşkes için İran'a 15 maddelik bir "eylem listesi" sunduğunu, listede Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD ile İsrail arasındaki gerilimin merkezinde yer alan İran'ın nükleer programının kısıtlanması önerisinin de yer aldığını söyledi.
Tahran bu listeyi reddederek tazminat ve su yolu üzerindeki egemenliğinin tanınmasını da içeren beş maddelik bir öneri sundu.
Hem ABD hem de İran ile iyi ilişkileri nedeniyle olası bir arabulucu olarak ortaya çıkan İslamabad, iki taraf arasındaki boşlukları doldurmaya ve bölgedeki düşmanlıkları ve kargaşayı mümkün olan en kısa sürede sona erdirmeye odaklandıklarını söylüyor.
Bir aydır devam eden çatışmalarda ölenlerin sayısı İran'da 1.900'ü, Lübnan'da 1.100'ü, Körfez ülkelerinde 22'yi, İsrail'de 20'yi aştı. Savaşta toplam 13 ABD askeri de öldürüldü.