Bağımsız anketlerin çoğu 30 yaş altı seçmenlerin yüzde 60'ından fazlasının Peter Magyar'ın Tisza partisini desteklediğini, Viktor Orban'ın iktidardaki Fidesz partisine ise sadece yüzde 15 oranında destek verdiğini gösteriyor.
Macaristan'da 12 Nisan'da yapılacak genel seçimlerde, genç seçmenlerin büyük çoğunluğunun Peter Magyar liderliğindeki muhalefetteki Tisza Partisi'ni desteklemesiyle belirgin bir kuşak farkı ortaya çıkıyor.
REKLAM
REKLAM
Bağımsız anketlerin çoğu 30 yaş altı seçmenlerin yüzde 60'ından fazlasının Magyar'ın partisini desteklediğini, Viktor Orban'ın iktidardaki Fidesz'ine destek verenlerin oranının ise sadece yüzde 15 olduğunu gösteriyor.
Orban'ın kampanyası daha yaşlı seçmenlere hitap ediyor gibi görünüyor. Kampanya vaatlerinden biri olan 14 aylık emeklilik, Fidesz'in 64 yaş üstü seçmenler arasında belirgin bir üstünlüğe sahip olduğu Macaristan'ın yaşlı vatandaşları için güvenlik vaat ediyor.
Macaristan'ın önde gelen sosyologlarından birine göre, daha önceki seçimlerde genç seçmenleri harekete geçirmek daha zor olduğundan, kuşak meselesi belirleyici faktörlerden biri haline gelebilir.
Andrea Szabo, "Bu Macaristan'da gençlerin sonucu belirlemede belirleyici bir rol oynayacağı ilk seçim olabilir. Eğer genç seçmenlerin katılımı gerçekten de yüksek olursa, bu durum yaşlı seçmenler arasında genel olarak daha yüksek olan katılımı büyük ölçüde dengeleyebilir," dedi.
Ancak bu kez genç kuşakların siyasetle daha fazla ilgilendiğine dair işaretler var, zira daha önce apolitik olan genç 'influencer'lar siyasete ağırlık veriyor.
Seçimlere müdahale iddiası
Bu yılki seçimler, 16 yıldır iktidarda olan Fidesz partisinin Macar siyasetinin zirvesinde kalıp kalmayacağını ya da muhalefetteki Tisza partisinin bir hükümet kurup kurmayacağını belirleyecek.
Fidesz'i eleştirenler, partinin Vladimir Putin yönetiminde 2022'den bu yana Ukrayna'yı işgal eden Rusya'ya yaklaştığını düşünüyor.
Ayrıca Fidesz'in yavaş yavaş Avrupa Birliği'nden uzaklaştığını ve hukukun üstünlüğünün ortadan kaldırılması nedeniyle Brüksel'in trilyonlarca euroluk AB fonunu kesmesine yol açtığını iddia ediyorlar.
Avrupa Parlamentosu Kasım 2025'te Macaristan'da hukukun üstünlüğünün zedelenmesi ve AB değerlerinin ihlal edilmeye devam edilmesine ilişkin ikinci ara raporunu kabul etti. Parlamento, Avrupa Parlamentosu üyelerinin 2018 yılında başlattığı Avrupa Birliği Antlaşması’nın 7. maddesi kapsamındaki sürece ilişkin raporu 28 çekimser oya karşı 415 “kabul” ve 193 “ret” oyuyla onayladı.
Avrupa Parlamentosu'ndan yapılan açıklamada, AP üyelerinin Macaristan Yüksek Mahkemesi'nin AB mahkemelerinin kararlarını uygulamadan önce gözden geçirmesini kınadıkları, yargı bağımsızlığına yönelik tehditleri ve Macaristan'ın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını uygulamayı sistematik olarak reddetmesini eleştirdikleri belirtildi.
Euronews, araştırma portalı VSquare ve gazeteci Szabolcs Panyi'ye atıfta bulunarak Rus askeri istihbarat ajanlarının seçim sürecine müdahale ediyor olabileceğini yazdı.
Hükümet bu iddiaları yalan haber olarak reddetti ancak VSquare, Rusya'nın da müdahale etmekle suçlandığı Gürcistan, Moldova ve Romanya'daki seçimlerde görülenlere benzer müdahale modellerini gözlemlediğini bildirdi.
Kaç genç oy kullanacak?
2022’de yapılan parlamento seçimlerinde 231 bin ilk kez oy kullanma hakkına sahip seçmen sandığa gidebilecek durumdaydı. Ancak yaklaşık 90 bin kişi oy kullandı. 2026 seçimlerinde ise ilk kez oy kullanacak seçmen sayısının 220 ila 250 bin arasında olması bekleniyor, ancak bu konuda henüz güvenilir bir veri bulunmuyor.
Genç seçmenler hem Tisza hem de Fidesz için önemli bir taban oluştururken, 220–250 bin arasındaki bu kitlenin ne kadarının sandığa gitmeye ikna edileceği belirleyici olacak. Başbakan Viktor Orban, son altı ayda yaptığı konuşmalarda Fidesz’in genç seçmenleri oy vermeye ikna etmesi gerektiğine sık sık dikkat çekti.
Bu yönde girişimler yalnızca siyasi aktörlerle sınırlı kalmadı. V21 grubunun deneyimli eski siyasetçileri ile TER Derneği’nden gençlerin iş birliğiyle hayata geçirilen “elmegyekszavazni.hu” platformu da seçmen katılımını artırmayı hedefliyor. V21 grubu, eski hükümet üyeleri ve eski Avrupa Komisyonu üyeleri tarafından 2017 yılında, ilk adı olan V18 altında kurulmuştu
Kuruculardan bazıları, rejim değişikliğinden sonraki yirmi yıl boyunca sağcı ve diğer solcu hükümetlerde sorumlu kamu yönetimi pozisyonlarında bulunmuşlardır.
Giriş bölümünde yazdıkları gibi, "Macaristan'ın Avrupa'daki gelişimini ve hukukun üstünlüğünün korunmasını her şeyden daha önemli gören tüm vatandaşlar".
Eski dışişleri bakanları Peter Balazs veya Geza Jeszenszky, eski devlet bakanı yardımcısı ve enerji uzmanı Attila Holoda, eski adalet bakanı Peter Barandy ve eski merkez bankası başkanı Akos Peter Bod gibi deneyimli siyasetçiler V21 girişimini destekliyor.
TikTok'ta yürütülen kampanya
Kampanyanın en önemli iki yüzü TikTok adı "Oszikaaa" olan Oszkar Kallai ve LazaDora.
Oszkar Kallai 21 yaşında, ilk kez oy kullanacak ve çocukluğundan beri oy verme zamanının gelmesini bekliyor.
Euronews'e yaptığı açıklamada, "10 yaşımdan beri siyasetle ilgileniyorum" diyen Kallai, çocuk esirgeme kurumunda büyüdüğünü ve burada kendisine ne olacağı konusunda fazla söz hakkı olmadığını söyledi.
"Evde çalışan insanlar siyaset hakkında çok konuşurlardı ve ben o zamanlar bile bunu çok ilginç bulurdum."
Oszkar, eğitimcilerine çok şey borçlu olduğunu ve iyi bir evde, "skandalsız bir ortamda" büyüdüğünü söylüyor ve ekliyor: "Birkaç aksilik oldu ama bugünlerde medyanın diline doladığı türden değildi."
Kallai şu anda sosyal pedagoji okuyor ve mezun olduğunda bir çocuk evinde yönetici olacak ve daha sonra yüksek lisans yapmak istiyor. Halen bir çocuk evinde çocuk danışmanı olarak çalışıyor.
Bu TikTok'taki beşinci profili ve kanalı birkaç kez engellendi. "Fikrimi ifade ediyorum ve eğer biri bundan hoşlanmazsa, onu rapor ediyor ve birkaç kez engellendim" diyor.
"Oszikaaa" adlı kanal bir yıldır aktif, şu anda 90 binden fazla takipçisi var ve videoları ortalama 120 bin -130 bin kişi tarafından izleniyor, ancak bazıları milyonlarca kez görüntüleniyor.
İzleyicilerin dizileri ne kadar süreyle izledikleri sorulduğunda, izleyicilerin genellikle yaklaşık beş dakikalık son videosunu dördüncü dakikadan sonra izlemeye devam ettiklerini söylüyor.
"Ne de olsa boş konuşmuyorum" diye açıklıyor.
Oszkar Kallai'nin kanalında önemli miktarda siyasi içerik yer alıyor ancak Kallai, iş yerindeki uzun mesailerinin protestolara veya gösterilere katılmasını engellediğini söylüyor.
Farklı bir yaş grubu
LazaDora farklı bir yaş grubundan, 2006'dan beri oy kullanıyor ve hiçbir seçimi kaçırmadı.
Dora, "Ben 1987'de doğdum ve Viktor Orban 1989'da Imre Nagy'nin cenazesinde ünlü konuşmasını yaptı. Kendimi bildim bileli Macar siyasetinin en etkili isimlerinden biri oldu," diye açıklıyor.
Dora Kecskemet'te büyümüş. Fidesz, Bacs-Kiskun ilçesinde güçlü ve o da birkaç kez partiye oy vermiş. 2015'ten beri Fidesz'in faaliyetlerine şüpheyle yaklaşıyordu, ancak 2018'de Viktor Orban'ın partisine oy verdi. Nedeni çok basit: Ferenc Gyurcsany'ye oy vermek istememiş. 2018'deki oylamadan sonra "aydınlandığını" söylüyor. Lorinc Meszaros'un zenginleşmesinden rahatsızdı ve hükümetin "ülkeyi ve çocukların geleceğini çaldığına" inanıyordu.
Fidesz'in Macarları eşcinsellere ve Ukraynalılara karşı kışkırttığı iddiası onu rahatsız ediyor ve bir anne olarak çocuk korumanın durumu onu öfkelendiriyor.
Aralık 2024'te TikTok'a açıkça tanımlanmış bir hedefle kaydoldu: "Fidesz'in yerini almak için bir şeyler yapmaya çalışıyorum." Dóra bilişim sektöründe çalışıyor, küçük çocukları olan bir anne ve bu şekilde hükümetin yanlış yaptığını düşündüğü şeyler hakkında insanları bilgilendirmek için bir şeyler yapabileceğine inanıyor. İlk iki videosu 60 bin kişi tarafından izlendi ve şu anda 44 bin takipçisi var.
Şimdi, seçimler öncesinde, kısmen V21 ve TER Derneği'nin kampanyasından esinlenerek düzenli olarak içerik üretiyor. Kampanya topluluk düzeyinde düzenleniyor ve genç seçmenler Macaristan'da neyin eksik olduğunu düşündükleri ve "Neden oy kullanacaksın?" sorusuna nasıl cevap verecekleri hakkında bir video hazırlıyorlar.