Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, varılan ateşkesin Lübnan için 'yeni bir aşamanın' başlangıcı olduğunu belirterek İsrail ile kalıcı anlaşmalara doğru ilerleyeceklerini vurguladı.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun cuma günü yaptığı açıklamada, İsrail ile Hizbullah arasındaki savaşta 10 günlük ateşkesin başlamasının ardından ülkesinin “kalıcı anlaşmaların” yapılacağı “yeni bir aşamaya” girmek üzere olduğunu belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkesi duyurmasından bir gün sonra halka hitap eden Aoun, İran destekli Hizbullah’a da üstü kapalı mesaj vererek Lübnan’ın artık “başkalarının savaşlarının sahası” olmayacağını söyledi.
Lübnan, 2 Mart’ta İran destekli Hizbullah’ın, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesine misilleme olarak İsrail’e saldırmasıyla bölgesel çatışmaya dahil olmuştu.
İsrail’in buna hava saldırıları ve kara harekâtıyla karşılık vermesi sonucu yaklaşık 2 bin 300 kişi hayatını kaybetti, bir milyondan fazla kişi yerinden edildi. Aoun, ateşkesten bu yana yaptığı ilk ulusa sesleniş konuşmasında, “Artık yeni bir aşamanın eşiğindeyiz,” dedi.
“Bu aşama, ateşkesi sağlamaktan halkımızın haklarını, toprak bütünlüğümüzü ve egemenliğimizi koruyacak kalıcı anlaşmalar üzerinde çalışmaya geçiş sürecidir,” diyen Aoun, hükümetin yaklaşık yarım yüzyıl sonra ilk kez “Lübnan’ın karar alma yetkisini yeniden kazandığını” ifade etti.
“Bugün kendimiz için müzakere ediyoruz… Artık kimsenin oyununda bir piyon ya da başkalarının savaşlarının sahası değiliz ve bir daha asla olmayacağız,” dedi.
Aoun ve Başbakan Nevvaf Selam’ın geçen yıl göreve gelmesinden bu yana Beyrut yönetimi, Hizbullah’a karşı daha önce benzeri görülmemiş adımlar attı. Bu kapsamda hükümet, Kasım 2024’te İsrail ile varılan ateşkesin ardından grubun silahsızlandırılmasını öngören bir taahhütte bulundu ve son çatışmaların başlamasıyla birlikte Hizbullah’ın askeri faaliyetlerini yasakladı.
Hizbullah, 1975-1990 iç savaşının ardından “İsrail’e karşı direniş” gerekçesiyle silahlarını bırakmayan tek grup olmayı sürdürürken, bu durum ülkedeki siyasi ve mezhepsel gerilimleri sık sık tırmandırdı.
'Taviz değil'
Cumhurbaşkanı Aoun, ateşkesin sağlanmasına katkı sunanlar arasında Suudi Arabistan ve ABD Başkanı Trump’a teşekkür etti. Trump ise Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun “önümüzdeki dört-beş gün içinde” Beyaz Saray’ı ziyaret etmesini beklediğini söyledi.
Ateşkes, Lübnan ve İsrail’in ABD’deki büyükelçilerinin Washington’da onlarca yıl sonra ilk kez doğrudan bir araya gelmesinden günler sonra geldi. İki ülke teknik olarak 1948’den bu yana savaş halinde bulunuyor.
Lübnan’da İsrail ile müzakereler tartışmalı bir konu olmaya devam ederken, bazı kesimler bunu çatışmaları sona erdirmek için bir fırsat olarak görürken, Hizbullah ve destekçileri buna karşı çıkıyor.
Aoun, İsrail ile doğrudan görüşmelerin “zayıflık ya da taviz göstergesi olmadığını” vurgulayarak, “Müzakereler hiçbir şekilde haklarımızdan vazgeçmek, ilkelerimizi terk etmek ya da egemenliğimizi zedelemek anlamına gelmez,” dedi.
Lübnan ile İsrail, 1983’te ABD arabuluculuğunda İsrail güçlerinin çekilmesini öngören bir anlaşma imzalamış, ancak bu anlaşma 1984’te Suriye ve müttefiklerinin baskısıyla iptal edilmişti.
2024’teki savaşın ardından ise taraflar ateşkes izleme mekanizması çerçevesinde sivil temsilciler düzeyinde bir araya geldi. İki ülke ayrıca 2022’de ABD arabuluculuğunda deniz sınırlarının belirlenmesine yönelik bir anlaşmaya varmıştı.
Aoun, “Ulusal haklarımızı ihlal edecek hiçbir anlaşma olmayacağını teyit ediyorum,” dedi.
“Amacımız açık: İsrail’in ülkemize ve halkımıza yönelik saldırılarını durdurmak, İsrail’in geri çekilmesini sağlamak, devlet otoritesini ülke genelinde yalnızca kendi güçleriyle tesis etmek ve tutukluların serbest bırakılmasıyla halkımızın evlerine dönmesini güvence altına almak.”