Washington’ın dün gece ülkeye düzenlediği saldırıların ardından Trump, İran ile yapılan ateşkesin 'bittiğini' açıkladı. İran ise Körfez’deki ABD üslerini hedef alarak karşılık verdi.
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Washington’ın İran ile olan ateşkesinin bittiğini Ankara’daki NATO zirvesinde ilan etmesinin ardından ABD güçlerinin önümüzdeki gece İran’ı "sert" bir şekilde vuracağı uyarısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşme yapmadan önce, "Bu gece onları çok sert vuracağız" diyen Trump, "Anlaşmayı her gün ihlal ediyorlar," ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca, İran’ın sivil altyapısını vurmakla ve geniş petrol altyapısına ev sahipliği yapan Hark Adası’nı ele geçirmekle tehdit etti.
Trump, “Belki de Hark Adası’nı kontrolümüz altına alırız. Hark Adası’nı ele geçirebiliriz. Buna karşı yapabilecekleri hiçbir şey yok,” dedi.
Trump, Ankara’daki NATO zirvesinde çarşamba sabahı, İran ile ateşkesin artık bitip bitmediğine yönelik bir soruya, "Bana kalırsa bu iş bitti," yanıtını verdi.
"Artık onlarla muhatap olmak istemiyorum, onlar pislik," diye ekledi.
"Onlar hasta insanlar, hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar ve acımasız, şiddet yanlısı insanlar. Eğer nükleer silahları olsaydı, bunu kullanırlardı," diyen Trump, "Bana kalırsa bu iş bitti," diye tekrarladı.
Trump, ABD adına İran ile görüşmeleri yürüten iş insanından müzakereciye dönüşen Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile konuşacağını belirtti ancak masaya geri dönme kararının Tahran’a bağlı olduğunda ısrar etti.
"Bana göre onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı. Onlar yalancı."
Trump, İran'ı, Washington ve Tahran’ın 17 Haziran’da imzaladığı çerçeve anlaşmasında mutabık kalınan konuları defalarca çarpıtmakla suçladı.
Trump, "Herkes nükleer silah olmayacağı konusunda anlaştı. Bir anlaşma yapıyoruz. Dışarı çıkıyorlar, basına şakalar yapıyorlar, bu konuyu hiç konuşmadık bile diyorlar. Onlarda bir sorun var, onlar kaçık," diye ekledi.
İran Ordusu Genelkurmay Başkanı ve Koordinatör Yardımcısı Tümamiral Habibullah Seyyari ise çarşamba öğleden sonra yaptığı açıklamada, “İran’ın silahlı kuvvetleri, halkın yanında dimdik ve kararlı bir şekilde durmaktadır. Düşman, İran kıyılarına asker çıkarma girişiminin, kaçışı olmayan bir canlı cehenneme girmek anlamına geleceğini çok iyi bilmektedir,” dedi.
Seyyari, “Cevabımız nettir: 'Eğer cesaretiniz varsa gelin',” ifadelerini kullandı.
“İran halkı emin olmalıdır ki, onların desteğiyle İran’ın silahlı kuvvetleri dimdik ayaktadır. Sınırlarımız güvendedir ve düşmanın sınırlarımıza herhangi bir zarar vermesine izin vermeyeceğiz.”
Devlet televizyonunun haberine göre, İran’ın ortak askeri komutanlığı olan Hatemü'l-Enbiya Merkezi Karargahı, ABD güçlerine "destek sağlayan" komşu ülkelerin "İran silahlı kuvvetleri için meşru bir hedef olarak kabul edileceği" uyarısında bulundu.
Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), bölgedeki "kilit ABD askeri tesislerindeki 85 noktayı" halihazırda hedef aldığını açıkladı.
İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai de İslam Cumhuriyeti’nin "Trump gibi figürlerin kuru gürültüsünden ve tehditlerinden korkmadığını" ekledi.
Rızai, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Her türlü kötülüğe karşı koymaya hazırız," dedi.
Rutte: Dün geceki saldırılar 'kesinlikle gerekliydi'
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ABD’nin birkaç saat önce İran’da 80’den fazla hedefi vurduğunu açıkladı. CENTCOM, bu saldırıların Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki 3 gemiye yönelik saldırılarına yanıt olarak gerçekleştirildiğini belirtti.
ABD ordusu, X platformunda yayınladığı bildiride, "ABD kuvvetleri İran’ın savunma sistemlerini, komuta kontrol ağlarını, kıyı radar sahalarını, gemisavar füze yeteneklerini ve boğazda ya da yakınında bulunan Devrim Muhafızları Ordusu’na ait 60’tan fazla küçük tekneyi vurdu," ifadelerine yer verdi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, çarşamba günü Ankara’daki ittifak toplantısı başlarken, gece düzenlenen saldırıların "kesinlikle gerekli" olduğunu söyledi.
Rutte, "Bence kesinlikle gerekliydi; çünkü bir ateşkes varken ve İran bu ateşkesi temelde ihlal ediyorken -dün gemilere düzenlenen saldırılarda ne olduğunu gördük- ABD’nin güçlü bir şekilde tepki vermesi hayati önem taşıyor," dedi.
İran, Washington’ı derhal “gerekli gördüğü her türlü tedbiri alacağı” konusunda uyararak çatışmaları durduran çerçeve anlaşmasının çökme riskini artırdı ve daha geniş bir Orta Doğu’yu yeniden büyük bir çatışma riskinin eşiğine getirdi.
ABD Donanması’nın 5. Filosu’na ev sahipliği yapan Bahreyn’de, çarşamba sabahı ABD’nin İran’a yönelik saldırısının ardından füze alarmı sirenleri çaldı.
Bu esnada Kuveyt ordusu, X üzerinden yaptığı paylaşımda nereden geldiğini belirtmeden, "Kuvvet hava savunma sistemleri şu anda düşman füze ve İHA saldırılarına karşı koyuyor," açıklamasını yaptı.
Açıklamada, "Genelkurmay Başkanlığı, duyulan patlama seslerinin düşman saldırılarını engelleyen hava savunma sistemlerinden kaynaklandığını bildirmektedir," denildi.
CENTCOM, ABD güçlerinin bu saldırıları “uluslararası bir su yolunda masum sivillerin mürettebatı olduğu ticari gemileri hedef almanın ve onlara saldırmanın ağır bedellerini ödetmek amacıyla” başlattığını duyurdu.
Açıklamada, hava savunma sistemleri, radarlar ve IRGC tarafından kullanılan 60’tan fazla küçük tekne dahil olmak üzere İran hedeflerinin vurulduğu belirtildi.
ABD ordusunun, “anlaşmaya uyulmadığında veya riayet edilmediğinde İran’ı sorumlu tutmaya hazır konumda olmaya devam ettiği” eklenirken, bu saldırı dalgasının sona erdiği ifade edildi.
İran ise ABD’yi iki taraf arasında kararlaştırılan mutabakat zaptını defalarca ihlal etmekle suçladı ve misilleme tehdidinde bulundu.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, X hesabında, “Zorbalık ve şantaj dönemi bitmiştir,” diye yazdı. “Bu hiçbir yere varmaz. Boyun eğmeyeceğiz.”
İran devlet medyası Bandar Abbas, Keşm ve Sirik’te patlama sesleri duyulduğunu aktarırken, İran merkezi askeri komutanlığı “bu saldırganlığa ve terör eylemine kararlılıkla yanıt verilecektir,” uyarısında bulundu.
Komutanlık, “(İran silahlı kuvvetleri) hiçbir koşulda Hürmüz Boğazı’nın işlerine müdahale edilmesine izin vermeyecek, başkalarının burayı yönetmesine müsaade etmeyecektir,” açıklamasını yaptı.
Geçen ayın sonlarında da İran’ın gemilere yönelik benzer saldırıları ve ABD’nin hava operasyonları gerçekleşmiş, bu durum İran’ın Bahreyn ve Kuveyt’e saldırmasına yol açmıştı.
ABD, gemilere yönelik saldırıların ardından geçici anlaşmanın bir parçası olarak İran petrolünün satışına izin veren lisansı da iptal etti.
İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) merkezi, Umman açıklarında seyreden bir tankerin vurularak alev aldığını, diğer 2 geminin ise hafif hasar gördüğünü ancak yaralanan olmadığını ve Hürmüz Boğazı’ndaki yollarına devam ettiklerini bildirdi.