Tahran ile Maskat, Hürmüz Boğazı'nı yeniden deniz trafiğine açacak bir anlaşma üzerinde çalışıyor. Ancak anlaşmanın uygulanması, ABD'nin İran'a yönelik ablukayı kaldırmasına bağlı. Başkan Donald Trump ise İran'ın boğazı kontrol etmesine ve geçiş ücreti alınmasına karşı çıkıyor.
İran ile Körfez ülkesi Umman'ın, tartışmalı Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin yeniden başlatılmasını ve Orta Doğu'daki savaşın sona erdirilmesine katkı sağlamayı amaçlayan bir anlaşma üzerinde ilerleme kaydettiği bildirildi.
REKLAM
REKLAM
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen ikili görüşmelerin, "güvenli giriş ve çıkış deniz koridorlarının oluşturulmasına" odaklandığını belirtti. Bekayi, söz konusu güzergâhların "egemenlik haklarını korurken aynı zamanda hem İran'ın hem de Umman'ın ulusal güvenlik kaygılarını da gözettiğini" ifade etti.
İran devlet haber ajansı IRNA'nın aktardığı açıklamada Bekayi, "Bu müzakerelerin nihai sonuçları, görüşmeler tamamlandıktan sonra açıklanacaktır," dedi.
Bölgeden isimlerinin açıklanmasını istemeyen iki yetkiliye göre, şekillenmekte olan anlaşma kapsamında gemilerin Basra Körfezi'ne İran'ın kontrolündeki bir rotadan giriş yapması, çıkışlarını ise Umman'ın kontrolündeki bir rotadan gerçekleştirmesi öngörülüyor. Yetkililer, deniz güvenliğinin sağlanması ve deniz çevresinin korunması karşılığında hizmet ücreti alınmasının da planlandığını aktardı.
Müzakerelerin hâlen sürdüğünü ve nihai anlaşmanın farklı bir biçim alabileceğini belirten yetkililer, olası bir mutabakatın ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmasına bağlı göründüğünü ifade etti. Ancak Trump yönetiminin daha önce İran'a boğaz üzerinde kontrol sağlayacak herhangi bir anlaşmaya karşı çıktığı belirtiliyor.
İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü resmileştirecek bir anlaşma, Tahran açısından önemli bir stratejik kazanım olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle ABD'nin, ablukayı kaldırmayı reddederek anlaşmayı engellemeye çalışabileceği ifade ediliyor. Haberde, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarından önce Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık bir su yolu olduğu kaydedildi.
Washington mevcut statükoyu korumayı hedefliyor
Kimliğinin açıklanmasını istemeyen ve kamuoyuna konuşma yetkisi bulunmayan bir ABD'li yetkili, Washington yönetiminin, "hiçbir tarafın deniz koridorlarını ya da bu koridorlardan geçiş imkânını kontrol etmediği" mevcut statükoya dönülmesi yönündeki tutumunu sürdürdüğünü söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump da pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücretleri alınmasına karşı olduğunu yineledi.
"Onların ücret almasına izin vermeyeceğim," diyen Trump, "Eğer biri ücret alacaksa, o biz oluruz," ifadelerini kullandı.
Trump, çarşamba günü yaptığı son açıklamada ise İran'a yönelik tehditlerini yineleyerek, "Hürmüz Boğazı çok yakında açılacak, aksi takdirde İran çok sert şekilde vurulacak," dedi.