İran'ın küresel petrol taşımacılığının yaklaşık yüzde 20'sinden sorumlu stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmesiyle birlikte, haftalar süren görece istikrarın ardından yeniden başlayan çatışmalar petrol fiyatlarının bu hafta tekrar sert yükselmesine yol açtı.
İran, perşembe günü Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) ABD askeri üslerini vurduğunu açıkladı. Tahran, Washington'ı gerçekleştirmekle suçladığı bir düğün saldırısının intikamını alacağını bildirirken, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance söz konusu saldırının soruşturulduğunu söyledi.
REKLAM
REKLAM
Pazar günü başlayan ABD saldırılarının ardından yeniden tırmanan çatışmalar, altı aydır devam eden savaşta çıkmazı daha da derinleştirdi. İran, stratejik Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürürken, Washington da İran limanlarına yönelik karşı abluka uygulamasını genişletiyor.
Kuveyt ordusu perşembe günü, İran'dan düzenlenen füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırısını önlediğini açıkladı. İran ordusu ise Kuveyt'teki Ahmed el-Cabir Hava Üssü'ndeki ABD unsurlarını "füzeler ve İHA'larla" vurduğunu bildirdi. Kuveyt, saldırıları "uluslararası hukuk kurallarının ağır bir ihlali" olarak nitelendirdi.
İran ordusu ayrıca BAE'deki El Minhad Hava Üssü'nü vurduğunu duyurdu. Ancak BAE, ülkesine yönelik böyle bir saldırı düzenlendiğine ilişkin herhangi bir açıklama yapmadı.
Saldırılar, İran Kızılayı'nın salı gecesi ülkenin kıyı kesimindeki Kuhestak kentinde bir düğüne düzenlenen füze saldırısında en az dört kişinin hayatını kaybettiğini, aralarında bir çocuğun da bulunduğu saldırıda düğün kutlamalarına katılan 50'den fazla kişinin yaralandığını açıklamasının ardından geldi.
ABD Başkan Yardımcısı Vance, Washington'ın iddia edilen saldırıyı araştırdığını söyledi ancak İran'dan gelen haberlere şüpheyle yaklaştı.
Vance, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, "Araştırdığımızı biliyorum. Şunu söyleyebilirim ki İran devlet medyası, şimdiye kadar çatışmada yaşananları aktarma konusunda pek güvenilir bir kaynak olmadı. Bu nedenle bu konuda son derece şüpheciyim," ifadelerini kullandı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Komutanı Ahmed Vahidi ise saldırının kurbanlarının intikamının alınacağı sözünü verdi.
Vahidi, "Bu mazlum şehitlerin temiz kanı karşılıksız kalmayacak," dedi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins ise yaptığı açıklamada, "ABD ordusu, DMO'nun aksine sivilleri asla hedef almaz," ifadelerini kullandı.
Söz konusu olay, savaşın ilk günlerinde bir kız okuluna düzenlenen ve 120'den fazla öğrencinin hayatını kaybettiği saldırıyı da akıllara getirdi. Saldırı ilk etapta ABD tarafından reddedilmiş, ancak daha sonra yürütülen soruşturmaların ardından doğrulanmıştı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın ordusunun İran'a "her an" saldırmaya hazır olduğunu açıklamasının ardından son bir haftada İran genelindeki hedeflere yönelik yoğun ABD bombardımanında en az 19 kişi hayatını kaybetti.
İran devletine ait bir haber ajansı, perşembe günü yaptığı açıklamada, bu hafta düzenlenen ABD saldırılarında İran ordusunun deniz kuvvetlerinden altı personelin öldüğünü bildirdi; ancak bu altı kişinin, hayatını kaybeden 19 kişi arasında olup olmadığı hemen netleşmedi.
Tahran ise bu hafta Orta Doğu’nun çeşitli noktalarına karşı saldırılarla misilleme yaptı; Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn’in yanı sıra Ürdün ve Irak Kürdistan Bölgesi’ndeki, Washington’la müttefik Körfez Arap ülkelerindeki ABD üslerini ve güçlerini hedef aldığını açıkladı.
Vance ise buna rağmen "ben buna savaş demezdim" diyerek, "şu anda aktif çatışma yok" iddiasında bulundu; zaman zaman yaşanan karşılıklı atışmaları "gerilim patlamaları" olarak tanımladı ve yoğun çatışma döneminin yaklaşık altı hafta sürdüğünü savundu.
Savaş, 28 Şubat’ta İran’a düzenlenen ve ülkenin eski dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümüne yol açan ABD-İsrail saldırılarıyla başladı.
Dünyadaki petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırıların yeniden başlaması üzerine, temmuz ayında kırılgan ateşkes çöktü.