ABD Başkanı Donald Trump, küresel ekonomiye zarar verdiği gerekçesiyle Ukrayna’dan Rusya’nın dizel tedariklerine saldırıları durdurmasını istedi. Sözlerini temaslarla tatili birleştirdiği İrlanda ziyaretinde dile getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’ya karşı yürütülen karşı saldırı harekâtı kapsamında Ukrayna’nın dizel rafinerilerini hedef almaya son vermesi çağrısında bulundu; bu saldırıların dünya genelinde dizel kıtlığını körüklediğini öne sürdü.
"Zelenskiy’in yapması gereken tek bir şey var. Rusya’daki dizel yakıt üretimini devre dışı bırakmayı bırakmalı" diyen Trump, gazetecilere şöyle konuştu: "Varsın başka hedefleri vursun ama dizeli değil, çünkü dizel kıtlığına yol açıyor."
Trump, İrlanda’daki özel golf oteli Doonbeg’de, Clare Kontluğu’nda düzenlenen Irish Open Golf Turnuvası’na katılmak üzere çıktığı 48 saatlik ziyaret kapsamında konuşuyordu.
Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki sert yükselişin başlıca nedeninin Trump ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş ile normalde dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapatılması olduğuna işaret etse de, Trump, esas sorumluluğu Rusya’yı hedef alan Ukrayna’nın savaş çabalarına yüklemiş göründü.
Trump, Ukrayna’nın vurabileceği "bir sürü başka hedef" olduğunu söyleyerek, Kiev’in 2022’de başlayan Rusya’nın topyekûn işgaline karşılık Moskova’nın petrol ve gaz rezervlerini hedef alan stratejisinin "dünyaya zarar verdiğini" savundu.
Bu arada Dublin, Trump’la yürütülen ve sonunda birleşik bir İrlanda çağrısına varan diplomasi trafiğinin başarıyla tamamlanmasının ardından derin bir nefes alıyor.
Trump, turnuvanın galibine Pazar akşamı kupayı takdim ettikten sonra Washington’a döneceği yolculuğu çerçevesinde, İrlanda Başbakanı (Taoiseach) Micheál Martin ile de görüştü.
Trump, İrlanda Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık’a bağlı Kuzey İrlanda’nın ileride tek bir ülke olarak "birleşmesi" fikrini, Phoenix Park’taki ABD Büyükelçisi konutunda yaptığı 45 dakikalık konuşma da dahil olmak üzere, birçok kez gündeme getirdi.
"Kuzey ile güneyi bir araya getirmek doğal" dedi.
"İrlanda halkını her zaman çok sevdim. Bana öyle geliyor ki bir yanda Kuzey İrlanda, diğer yanda İrlanda var" diye konuştu.
"Bana kalırsa, tarihin en doğal çözümlerinden biri onları birleştirmek" sözlerini ise Cumartesi günü Micheál Martin’le görüşmesinin ardından gazetecilere söyledi.
Trump’ın, geçmişte ABD’li mevkidaşını defalarca eleştiren ve hatta onu "zorba" diye nitelendiren sol çizgideki İrlanda Cumhurbaşkanı Catherine Connolly ile yaptığı görüşmede de birleşik İrlanda konusunu gündeme getirdiği bildirildi.
Connolly, Trump’a Belfast doğumlu şair Michael Longley’nin şiirlerinden oluşan bir kitap sundu. "İrlanda’nın yetiştirdiği en iyi şairlerden biri" olarak görülen Longley’nin eserleri aşk, savaş, doğa ve sanat temalarını işliyor.
"Homeros’tan esinlenen ‘Ceasefire’ adlı sonesi, affetmenin ne olduğuna dair yazılmış en önemli İrlanda şiirlerinden biri haline geldi" denildi, Cumhurbaşkanı Connolly’nin basın ekibinin görüşme sonrası yaptığı açıklamada.
İrlanda hükümet kaynakları, Kuzey İrlanda ile İrlanda’nın birleşmesi – bunun gerçekleşmesi için Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan kopması gerekecek – meselesinin, Trump’ın diplomatlar ya da devlet görevlileriyle bir araya geldiğinde sık sık gündeme getirdiği bir konu olduğunu söylüyor.
Trump, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, birleşmiş bir İrlanda’nın "harika olacağını" ve "er geç gerçekleşeceğini" söyledi.
Yeni atanmış Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham ise, birleşik bir İrlanda için referandumun şu anda "gündem dışı" olduğunu kısa süre önce açıklamıştı.
"Daha önce de söylediğim gibi buraya dinlemek için geldim ve işbirlikçi bir yaklaşım benimsiyorum, ancak bazı konular gündem dışı olacak; bu da onlardan biri" dedi.
Burnham, halktan referanduma yönelik ezici bir talep olduğuna dair açık bir kanıt bulunmadıkça, böyle bir süreci önceden başlatmayacağını ayrıntılandırdı. Burnham’a yakın kaynaklar, Trump’ın açıklamalarına rağmen Birleşik Krallık başbakanının görüşünün değişmediğini Cumartesi günü yineledi.
1998 tarihli Good Friday (Hayırlı Cuma) Anlaşması ile Kuzey İrlanda’daki 30 yılı aşkın silahlı çatışmaya son veren barış düzenlemesine göre, birlikten yana çoğunluk oluşması halinde İrlanda’nın birleşmesi mümkün.
Söz konusu "sınır referandumu" için oylamanın, Britanya hükümeti tarafından başlatılması gerekiyor. Haber yazıldığı sırada Birleşik Krallık hükümeti, yorum talebimize yanıt vermemişti.
Euronews’e konuşan kaynaklar, Trump’ın birleşik İrlanda çağrılarının, ABD ile Birleşik Krallık arasında İran’daki savaş nedeniyle tansiyonun yükseldiği bir döneme denk geldiğine de dikkat çekiyor.
Washington yönetimi, Avrupalı NATO müttefiklerini İran’daki savaşa katılmamakla defalarca eleştirdi. Özellikle, başlangıçta ABD’ye Britanya topraklarındaki askeri üsleri kullanma hakkı tanımayı reddeden eski Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’a yönelik eleştirileri sert oldu.
Starmer kısa süre sonra geri adım atarak ABD güçlerinin Birleşik Krallık hava üslerini "savunma amaçlı" kullanmasına izin verdi. Ancak Trump, "ülkeniz bana yardım etmek için yanımda değildi" diyerek konudaki öfkesini sık sık dile getiriyor.
Daha yakın zamanda Trump yönetimi, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin ülkesinin kıyılarının hemen açıklarındaki bölge üzerinde yeniden hak iddia etmesinin ardından Falkland Adaları üzerindeki Britanya egemenliğini sorguladı.
Birçok kişi, Milei ile yakın arkadaş olan Trump’ın, Birleşik Krallık’a destek vermekte isteksiz davranarak Londra’yı cezalandırmaya çalıştığına inanıyor.