Litvanya Maliye Bakanı, Vilnius’un Fransa’nın Usmanov’u Rusya yaptırımlarından çıkarma girişimine sert karşı çıktığını söyledi. Ancak kara listenin sona ermesi korkusu, tepkilere rağmen adının silinmesine yol açabilir.
Litvanya Maliye Bakanı Taurimas Valys, ülkesinin Özbek-Rus milyarder Alişer Usmanov'un son yaptırım listesinden çıkarılmasına "son derece kuşkuyla" yaklaştığını söyledi.
Fransa, Usmanov'un kara listeden çıkarılmasını geçen hafta, Azerbaycan'da cezaevinde bulunan iki Fransız vatandaşının serbest bırakılmasını sağlayabilecek bir paketin parçası olarak talep etti. Ülke, Slovakya ile birlikte listeden çıkarmaya yönelik çağrısına gerekçe olarak ulusal güvenlik kaygılarını gösterdi, ancak Fransız yetkililer yorum yapmayı ya da ayrıntı vermeyi reddediyor.
"Herhangi bir yaptırım gevşemesine ilişkin olarak, çok kuşkucuyuz," diyen Valys, Euronews'in söyleşi programı 12 Minutes With'e konuştu.
Fransa'nın tutumu, Rusya'ya yönelik AB yaptırımlarının yenilenmesini zorlaştırdı; zira yaptırımların sürdürülmesi için 27 üye ülkenin tamamının oybirliği gerekiyor. Masadaki son paket, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik topyekûn işgalini desteklemekle suçlanan yaklaşık 3.000 kişi ve kurumu kapsıyor.
Vilnius, Moskova üzerindeki baskıyı hafletmek için zamanlamanın uygun olmadığını savunuyor. "Savaş bitmiş değil. Bir barış anlaşmasına varılmadan yaptırımların azaltılmasına yönelik her türlü girişim, Rusya tarafından bizim zayıflığımız olarak görülebilir."
Valys, Usmanov'un listeden çıkarılmasının, Avrupa'nın Kiev'e verdiği desteği konusunda bölünmüş olduğu izlenimini yaratabileceğine de dikkat çekti. Oligark, Ukrayna'ya karşı yürütülen savaşın başlarında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le "yakın bağları" ve devlete "kayda değer" gelir sağlayan Rus ekonomisinin "kilit sektörlerindeki" çıkarları nedeniyle yaptırım altına alınmıştı. Usmanov bu suçlamaları reddediyor.
"Rusya, bizim birlik içinde olduğumuzu anlamalı," dedi Valys. "Ukrayna'yı genişleme sürecimizin bir parçası olarak görüyoruz. Daha fazla toprak işgali ya da Ukrayna'ya daha fazla zarar verme yönündeki her türlü girişim bütünüyle kabul edilemez."
Valys, Litvanya'nın aslında Rusya'ya daha fazla yaptırım uygulanmasını savunduğunu da sözlerine ekledi.
Bununla birlikte, yaptırım listesinden isimlerin çıkarılmasına ilişkin Vilnius'un tutumuna AB başkentlerinin çoğu uyum sağlasa da, dönüşümlü AB Konseyi Başkanlığı'nı yürüten İrlanda Usmanov'un yanı sıra bir diğer Rus iş insanı Mihail Fridman'ın da listeden çıkarılmasını öngören bir uzlaşma formülü önerdi.
Oligarkların listeden çıkarılması karşılığında, taslak, benzer bir kilitlenmenin yeniden yaşanmasını önlemek için yaptırım rejiminin benzeri görülmemiş biçimde 36 ay süreyle yenilenmesini öngörüyor, diplomatlar Euronews'e aktardı. Teklif, pazartesi günü Brüksel'de AB diplomatları tarafından değerlendiriliyor.
Yaptırımlar etrafındaki çıkmazın aşılması yönündeki aciliyet artıyor; zira mevcut kısa vadeli uzatma – altı aylık yenileme konusunda uzlaşamayan AB elçileri geçen hafta yaptırımların süresini sadece yedi günlüğüne uzatmıştı – salı günü yeni bir anlaşmaya varılamazsa sona erecek.
Kiev de Usmanov'un listeden çıkarılması yönündeki girişimi sert biçimde kınadı. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve diğer Ukraynalı yetkililer, bu kısıtlamaların kaldırılmasını kabul edilemez bir taviz olarak niteliyor.