Vilnius, Fransa’nın Usmanov’u Rusya yaptırımlarından çıkarma girişimine, maliye bakanının Euronews’e açıklamasına göre, sert biçimde karşı çıkıyor. Ancak kara listenin sona erebileceği endişesi, tepkilere rağmen adının kaldırılmasına yol açabilir.
Litvanya, Özbek-Rus milyarder Alişer Usmanov’un son yaptırım listesinden çıkarılmasına “çok şüpheyle” yaklaştığını, ülkenin maliye bakanı Taurimas Valys açıkladı.
Fransa geçen hafta Usmanov’un yaptırım listesinden çıkarılmasını talep etti; bu talep, Azerbaycan’da cezaevinde tutulan iki Fransız vatandaşının serbest bırakılmasını sağlayabilecek bir paketin parçası olarak gündeme geldi. Ülke, Slovakya’ya katılarak isimlerin kaldırılması çağrısına gerekçe olarak ulusal güvenlik kaygılarını gösterdi, ancak Fransız yetkililer yorum yapmayı ya da ayrıntı paylaşmayı reddetti.
“Yaptırımların herhangi bir şekilde gevşetilmesi konusunda çok şüpheciyiz” diyen Valys, Euronews’un söyleşi programı 12 Minutes With’e konuştu.
Fransız tutumu, Rusya’ya yönelik AB yaptırımlarının yenilenmesini zorlaştırdı; bu kararın alınabilmesi için 27 üye ülkenin tamamının oybirliği gerekiyor. Masadaki son paket, Ukrayna’nın geniş çaplı işgalini desteklemekle suçlanan yaklaşık 3 bin kişi ve kurumu kapsıyor.
Vilnius, Moskova üzerindeki baskının hafifletilmesi için zamanlamanın uygun olmadığını savunuyor. “Savaş bitmedi. Bir barış anlaşmasına varmadan yaptırımları hafifletmeye dönük her girişim, Rusya tarafından zayıflığımızın işareti olarak görülebilir.”
Valys ayrıca, Usmanov’un listeden çıkarılmasının Avrupa’yı Kiev’e desteğinde bölünmüş gösterebileceği uyarısında bulundu. Oligark, Ukrayna’ya karşı başlatılan savaşın başlarında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le “yakın bağları” olduğu ve devlete “kayda değer” gelir sağlayan Rus ekonomisinin “kilit sektörlerinde” çıkarları bulunduğu gerekçesiyle yaptırıma uğramıştı. Usmanov bu suçlamaları reddediyor.
“Rusya, bizim birleşik olduğumuzu anlamalı” diyen Valys, “Ukrayna’yı genişleme sürecimizin bir parçası olarak görüyoruz. Ülkenin daha fazla [toprağını] işgal etmeye ya da Ukrayna’ya daha fazla zarar vermeye dönük her girişim tamamen kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Valys, Litvanya’nın aslında Rusya’ya yönelik yaptırımların daha da sıkılaştırılmasını savunduğunu da sözlerine ekledi.
Ancak, yaptırım listesinden isimlerin çıkarılması konusunda AB başkentlerinin çoğu Vilnius’un çizgisine yaklaşsa da, AB Konseyi’nin dönem başkanlığını yürüten İrlanda Usmanov’un yanı sıra bir diğer Rus iş insanı Mihail Fridman’ın da listeden çıkarılmasını öngören bir uzlaşı formülü önerdi.
Oligarkların listeden çıkarılmasına karşılık, öneri, benzer bir çıkmazın gelecekte yaşanmaması için yaptırım rejiminin eşi benzeri görülmemiş biçimde 36 ay süreyle uzatılmasını öngörüyor; diplomatlar Euronews’a verdikleri bilgide teklifin pazartesi günü Brüksel’de AB diplomatları tarafından ele alındığını belirtti.
Yaptırımlarla ilgili kilidin kırılmasına yönelik baskı giderek artıyor. Geçen hafta, altı aylık yenileme konusunda uzlaşamayan AB temsilçileri, yaptırımların yürürlük süresini kısa vadeli bir uzatmayla sadece yedi gün ileriye taşıdı; bu süre, anlaşmaya varılamazsa salı günü dolacak.
Kiev de Usmanov’un listeden çıkarılması girişimine sert tepki gösterdi. Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve diğer Ukraynalı yetkililer, bu kısıtlamaların kaldırılmasının kabul edilemez bir taviz olacağını vurguladı.