Lula'nın zaferi, Arjantin, Şili, Kolombiya ve Peru gibi Güney Amerika ülkelerinde ABD Başkanı Donald Trump'la yakın ilişkiler kuran sağ ve merkez sağ adayların seçim başarılarıyla öne çıkan bölgesel eğilimin aksine gerçekleşti.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, pazar günü yapılan ikinci tur seçimlerinde rakibi Flávio Bolsonaro'yu yaklaşık 4,4 milyon oy farkla geride bırakarak yeniden seçildi. Oyların yüzde 51,8'ini alan 81 yaşındaki solcu lider, böylece ülke tarihinde dördüncü kez devlet başkanlığı görevine seçilen ilk kişi oldu.
Lula'nın zaferi, Arjantin, Şili, Kolombiya ve Peru gibi Güney Amerika ülkelerinde ABD Başkanı Donald Trump'la yakın ilişkiler kuran sağ ve merkez sağ adayların seçim başarılarıyla öne çıkan bölgesel eğilimin aksine gerçekleşti.
Aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu olan senatör Flávio Bolsonaro ise yenilgiyi kabul etmedi. Bazı oy verme merkezlerinde yaşanan karmaşa ve oy verme süresinin son anda iki saat uzatılması kararının ardından seçim sonuçlarının iptal edilmesini istedi.
Lula, çeşitli kentlerde otobüs seferlerinin durdurulması nedeniyle bazı seçmenlerin sandığa ulaşamadığını belirterek sürenin uzatılmasını talep etmişti. Flávio Bolsonaro da şiddetli yağışlar nedeniyle bazı bölgelerde benzer bir uzatma istemiş, ancak alınan kararı “kabul edilemez” ve “kirli bir oyun” olarak nitelendirmişti.
Brasília'da kısa bir konuşma yapan Bolsonaro, “Sonuçları tanımak mümkün değil. Bu seçimlerin iptalini talep edeceğim,” dedi.
Jair Bolsonaro, 2022'de Lula karşısında kaybettiği seçimin ardından darbe girişiminde bulunmaktan 27 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
İlk turdaki yenilginin ardından gelen zafer
İlk turda geride kalan Lula'nın destekçileri, ikinci tur öncesinde geniş katılımlı mitingler düzenleyerek “Bir daha asla Bolsonaro” sloganıyla kampanya yürüttü. Sol kanat ayrıca sosyal medya stratejisini yeniledi.
Brezilya'da 1989'da askeri diktatörlüğün sona ermesinden sonra yapılan ilk doğrudan seçimlerden bu yana, ilk turu kaybeden hiçbir aday ikinci turda seçimi kazanamamıştı. Lula'nın zaferi bu açıdan da dikkat çekti.
Seçime katılmama oranı ilk tura kıyasla gerileyerek yüzde 21'den yüzde 19'a düştü.
Seçim zaferinin ardından ilk açıklamasını yapan Lula, “İnsanları oy kullanmanın ülkede demokrasiyi güvence altına almak açısından çok önemli olduğuna ikna etmeyi başardığımız için sandığa gittiler,” dedi.
Rio de Janeiro'da havai fişekler patlatılırken, Lula'nın İşçi Partisi'nin rengi olan kırmızı kıyafetler giyen binlerce kişi São Paulo sokaklarında kutlama yaptı.
Lula'nın seçim kampanyasında, Trump yönetiminin ticari ve diplomatik baskıları karşısında Brezilya'nın egemenliğini koruma teması öne çıktı.
Destekçilerine hitap eden Lula, “Ya vatan özgür kalır ya da Brezilya için ölürüz,” dedi. Brezilya'nın “kimsenin arka bahçesi olmayı kabul etmeyeceğini” de sözlerine ekledi.
Rio de Janeiro'da sonuçların kesinleşmesiyle birlikte kutlamalar yoğunlaştı. Araçlar korna çalarken, kırmızı giyen bir kadın Bolsonaro'nun destekçilerini temsil eden sarı ve yeşil kıyafetli dört erkeğe seslenerek “Kaybettiniz! Daha çok ağlayın!” diye bağırdı.
Lula, seçmenlerin yaklaşık yarısının kendisine karşı oy kullandığı bir ülkede dördüncü dönemine hazırlanıyor. Seçim sonuçları, değişim isteyen geniş bir seçmen kitlesinin varlığını da ortaya koydu.
Yoksulluktan çıkarak 2003'te ilk kez başkan seçilen Lula, 2006'da yeniden göreve gelmişti.
Yolsuzluk soruşturması kapsamında 18 aydan uzun süre cezaevinde kaldıktan sonra 2022 seçimlerinde yeniden başkan seçilen Lula'nın hakkındaki mahkûmiyet kararları usule ilişkin gerekçelerle iptal edilmişti.
Üçüncü döneminde enflasyon ve işsizlik oranlarının gerilemesine öncülük eden, milyonlarca kişinin yeniden gıdaya erişmesini sağlayan sosyal politikalar uygulayan Lula'ya rağmen, seçmenlerin bir bölümü yüksek yaşam maliyetleri ve suç oranları konusundaki kaygılarını korudu.
Dünyanın en yaşlı liderlerinden biri olan Lula, yeni görev süresi 2030'da sona erdiğinde 85 yaşında olacak.