Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.
Son Dakika

Türkiye'deki siyasi çalkalanmalar 2008'den beri Dolar - TL kurunu nasıl etkiledi?

Türkiye'deki siyasi çalkalanmalar 2008'den beri Dolar - TL kurunu nasıl etkiledi?
Telif hakkı
AA
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Savunma Bakanlığı'nın Türkiye'yi F-35 programından çıkarma sürecinin resmen başladığını açıklamasının ardından döviz piyasasında beklenilen sert dalgalanmalar yaşanmadı.

ABD Doları perşembe günü 5,7 Türk Lirası (TL) üzerinden işlem görürken, Euro yüzde 0.50 artışla 6.4 TL'den alıcı buldu. İngiliz Sterlini yüzde 0.80 artışla 7.12 TL'den, çeyrek altın ise yüzde 0.30 değer kaybederek 415 TL'den işlem gördü.

Uzmanlar bu durumu ABD'nin yaptırım kararını daha ılımlı bir dil kullanarak duyurması ve F-35 programından çıkarılma sürecinin zamana yayılarak açıklanmasına bağlıyor. Rusya'dan alınan S-400 Hava Savunma Sistemleri'nin uzun süren bekleyişin ardından Ankara'ya varması sonrası piyasaların rahatladığı ve yatırımcıların şu anda ABD Merkez Bankası'nın (FED) açıklayacağı faiz oranlarına odaklandığı ifade edildi.

Ancak Türk Lirası son birkaç senede Türkiye'de meydana gelen siyasi çalkalanmalardan etkilenerek Dolar ve Euro karşısında büyük düşüşler yaşadı.

Siyasi çalkalanmalar TL'yi nasıl etkiledi?

2008'de Dolar 1.3 TL

2008 yılında 1.3 TL seviyesinde olan ABD Doları yaklaşık 5 sene boyunca 2 TL'nin altında seyrederken 2013 yılında Türkiye'de başlayan siyasi çalkalanmalar nedeniyle hızlı bir şekilde yükselmeye başladı.

2013 yılı sonunda Türk siyasi tarihinde '17-25 Aralık Yolsuzluk ve Rüşvet Soruşturması' adıyla anılan ve ardından 1 Ocak 2014'te yaşanan MİT Tırları hadiseleriyle birlikte dolar 2 TL seviyesini aştı ve 2014 Ocak ayı sonunda 2.3 TL'den işlem görmeye başladı.

2015 seçimleri sonrası dolar 3 TL'ye çıktı

Dolar yaklaşık 1 sene kadar 2 TL civarında seyrederken 7 Haziran 2015'te yapılan TBMM 25. Dönem Genel Seçimleri öncesi ve sonrasında yaşanan siyasi hareketlilik sonucu 2015 Eylül'ünde 3 TL sınırını aşarak hızla yükseldi. Bu seçimlerde 2002'den beri tek başına iktidar olan Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) meclisteki çoğunluğunu kaybederken, seçimlere ilk kez giren Halkın Demokrasi Partisi (HDP) yüzde 10 barajını aşarak 13.1 oy oranıyla 80 milletvekili çıkarmıştı.

Dolar 2016 yılı ilk yarısında 3 TL civarında seyrederken, 15 Temmuz Askeri Darbe Girişimi TL'nin düşüşündeki süreci hızladırdı. 15 Temmuz dönemi Dolar kısa süreliğine sert bir yükseliş gösterse de asıl tırmanışını 2016 Kasım ayında yaptı.

15 Temmuz, OHAL kanunu ve tutuklamalar sonrası dolar 3.7 TL

Darbe teşebbüsü sonrası kabul edilen Olağanüstü Hal (OHAL) kararı ve devam eden birkaç aylık dönemde çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamelerle yapılan tutuklama sayısı 35 bini geçti. 107 gazeteci cezaevine girdi ve iki bin 500'ü aşkın medya mensubu işten atıldı. 20 televizyon, gazete ve radyo istasyonu kapatıldı. Tüm bu olayların yabancı medyada geniş yer bulması sonrası yatırımcılar piyasadan hızla çekildi ve ABD doları 2017 başlarında 3.7 TL'den işlem görmeye başladı.

Anayasa değişti dolar 5 TL'ye dayandı

ABD Doları 2017-2018 döneminde 3 ile 4 TL arasında seyrederken Türkiye 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı ve Genel Seçimler döneminde yeni bir ekonomik hareketlilik daha yaşadı. Nisan 2017'de gerçekleşen halk oylaması sonucu Anayasası'nın 18 maddesinde değişikliğe giden Türkiye, haziran ayında Recep Tayyip Erdoğan'ı Cumhurbaşkanı seçti.

Seçimler sonrası geçen 40 günlük süreçte, ABD Doları 4.8 TL civarında işlem görerek 5 TL psikolojik eşiğine yaklaştı.

Rahip Brunson olayı ve ABD'nin yaptırım tehdidi sonrası dolar 7 TL'ye dayandı

2018 Ağustos ayı başında yaşanan gelişmeyse TL'nin son 10 yıldaki en büyük düşüşüne neden oldu.

Casusluk yaptığı gerekçesiyle 9 Aralık 2016'da tutuklanan ABD'li Rahip Andrew Brunson'ın ev hapsine alınması sonrası, önce ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, hemen ardından Başkan Donald Trump'tan peş peşe sert açıklamalar geldi. ABD'nin "Rahip Brunson'un serbest bırakılmaması durumunda Türkiye'ye ekonomik yaptırım uygulayacağını" duyurmasının ardından dolar sadece bir hafta içerisinde 6.5 TL seviyesini geçerek 7 TL eşiğine dayandı.

Ekim 2018'de Brunson'un serbest bırakılmasının ardından doların ateşi düşse de 5 TL'de seyretti ve yaklaşık 6 ay boyunca 5.2 ila 5.6 TL'den işlem gördü.

31 Mart Yerel Seçimleri ve belirsiz süreç doları yeniden ateşledi: 5.7 TL

2019'da bu sefer yerel seçim sürecine giren Türkiye ekonomisi bu siyasi hareketlenme dolayısıyla bir kez daha kan kaybetti. 31 Mart'ta AM Parti'nin 24 yıl aradan sonra Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlıklarını kaybetmesiyle sonuçlanan yerel seçim döneminde dolar yeniden yükselişe geçerek 5.7 TL seviyesini gördü.

İstanbul'daki seçim sonuçlarının iptali ve sonrasında yaşanan tartışmalı süreç sonrası 9 Mayıs 2019'da bir ABD Doları 6.1 TL'den alıcı buldu. 23 Haziran seçimlerinde İstanbul'daki yarışı CHP adayı Ekrem İmamoğlu'nun kazanması sonrası dolar 6 TL seviyesinin altına düştü ve 5.5 ila 5.7 TL'den işlem görmeye başladı.