Son Dakika

Ahmet Türk portresi: Cezaevlerinden çözüm süreci aktörlüğüne siyasi hayatı

Ahmet Türk portresi: Cezaevlerinden çözüm süreci aktörlüğüne siyasi hayatı
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

İçişleri Bakanlığı 19 Ağustos'ta Diyarbakır, Van ve Mardin büyükşehir belediye başkanlarını görevden alarak yerlerine kayyum atadı.

31 Mart yerel seçimlerinde yüzde 63 ile Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Adnan Selçuk Mızraklı, yüzde 56 ile Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Ahmet Türk ve yüzde 53 ile Van Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Bedia Özgökçe Ertan, "terör propagandası ve teröre destek" suçlamalarıyla görevlerini şehirlerinin valilerine devretmek zorunda kaldılar.

AA ARSIVI
Ahmet Türk,1973'de ağabeyi Abdürrahim Türk cinayeti hakkında AA muhabiri Ural Yamaç'ın sorularını yanıtlarkenAA ARSIVI

Bu isimler arasında bulunan 77 yaşındaki Ahmet Türk, daha önce de 2016'da bir KHK ile aynı görevi aynı şekilde bırakmak zorunda kalmıştı.

Türkiye'deki Kürt siyasi hareketinin her aşamasında bulunan tecrübeli siyasetçinin politika hayatından parti kapama, dava, milletvekilliği düşürülmesi, cezaevleri ve görevden alınma hiç eksik olmadı ancak aynı zamanda da Kürt sorunu çözümü söz konusu olduğunda herkesin ilk başvurduğu isimlerden biri oldu.

İşte Ahmet Türk'ün, Mardin milletvekili olan ağabeyi Abdürrrahim Türk'ün aşiretler arası husumet nedeniyle öldürülmesinin ardından atıldığı siyaset hayatının kilometre taşları...

AA Arşiv
DTP Mardin Milletvekili Ahmet Türk 23.Dönem Meclis açılışında MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile el sıkışırken, 2007AA Arşiv

Meclis'e ilk kez Demokratik Parti'den girdi

AA Arşiv
Ahmet Türk 1987'de TBMM 18.Dönem açılışında yemin ederkenAA Arşiv

Ahmet Türk, aktif siyasete ilk adımı 1973'de Demokratik Parti'den Mardin milletvekili seçilerek attı.

Türk, 1960 darbesi ile kapatılan Demokrat Parti'nin ardılı olan Adalet Partisi'nden Süleyman Demirel ile ters düşenlerin kurduğu Demokratik Parti'den ayrılarak 1974'te CHP'ye geçti.

1980'e kadar CHP çatısında siyaset yapan Ahmet Türk, darbe sonrası tutuklanıp, işkence görmesinin ardından politik yaşamına Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) ile devam etti. Ancak Saddam Hüseyin'in 1988'de Kuzey Irak'ta düzenlediği zehirli gaz saldırısı ile 6 bin kadar insanın ölümü ve binlercesinin yaralanmasına neden olan Halepçe Katliamı'nın ardından Paris'te "Kürt Ulusal Kimliği ve İnsan Hakları" konulu bir konferansa katılan diğer 6 vekille beraber partisinden ihraç edildi.

Kürt siyasi hareketinin ilk yasal temsilcisi kabul edilen HEP'in kurucuları arasında yer aldı

AA Arşiv
2009, DTP Genel Başkanı Ahmet TürkAA Arşiv

SHP'den ihraç edilen vekillerle beraber 1990'da Kürt siyasi hareketinin ilk yasal temsilcisi kabul edilen ve HDP'ye kadar uzanan siyasi geleneği başlatan HEP'in (Halkın Emek Partisi) kurucuları arasında yer aldı.

Parti 1991 erken seçimlerine, yüzde 10'luk baraj nedeniyle, SHP bünyesinde girdi. Leyla Zana'nın Kürtçe yemin etmesiyle yaşanan kriz sonrası kapatılan HEP; daha sonra aynı kaderi paylaşan ÖZDEP, HEP, DEP, HADEP, DEHAP ve gene Ahmet Türk'ün eşbaşkanlığında kurulan DTP'nin (Demokratik Toplum Partisi) öncüsü oldu.

DTP kapatıldıktan sonra kurulan BDP daha sonra isim değiştirdi ve başka partilerin de birleşmesiyle bugünkü HDP kuruldu.

Kürt sorununun çözümünde hem Özal hem de Erdoğan'ın güvendiği isim oldu

Ahmet Türk, Kürt sorununa çözüm arandığı her dönem devlet yetkililerinin başvurduğu isimlerin başında geldi. 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın 1993'te soruna demokratik çözüm arayışı içinde mesajını o zaman Lübnan'da Bekaa Vadisi'nde bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan'a iletme görevini yerine getirdi.

Recep Tayyip Erdoğan'ın başbakanlığı sırasında 2009 yılında temelleri atılan çözüm süreci sırasında da etkili aktörler arasında yer aldı. Türk, 3 Ocak 2013’te İmralı’da Öcalan ile görüşmeye giden iki kişiden biriydi.

AA Arşiv
Dönemin Başbakan Yardımcısı Yalçın Akdoğan, Mardin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Türk'ü ziyaret etti. Görüşme sonrasında Türk, Akdoğan'a hediye taktim etti. 2014AA Arşiv
AA Arşiv
11.Cumhurbaşkanı Abdullah Gül DTP Eş Genel Başkanı Ahmet Türk'ü kabul ederken, 2009AA Arşiv
AA Arşiv
Ahmet Türk, Avrupa Günü resepsiyonunda AB Türkiye Komisyonu Başkanı Marc Pierini ve dönemin AB Bakanı Egemen Bağış ile, 2009AA Arşiv

2 kez vekilliği düşürüldü, 2 kez Belediye Başkanlığı görevinden alındı

Farklı parti çatıları altında 5 dönem Mardin milletvekilliği yapan Ahmet Türk'ün bu süreçte iki kez dokunulmazlığı kaldırıldı.

1994'te HEP bağımsız milletvekili iken dokunulmazlığı kaldırıldı, ardından yargılama sonucu 2 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

2009'da DTP Eş Genel Başanı iken bir kez daha vekilliği düşürüldü ve 5 yıl siyasetten men edildi.

Ahmet Türk, 2014 ve 2019'da Mardin Büyükşehir Belediyesi Başkanı seçildi. İlk dönemi 2016 yılında çıkarılan KHK ile görevden alınmasıyla ve tutuklanmasıyla sonuçlandı. 3 aya yakın bir süre tutuklu kalan Türk, sağlık sebepleri nedeniyle tahliye edildi.

Ahmet Türk'ün serbest bırakılması için yürütülen kampanyaya MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de "Türk 74 yaşında, rahatsızlığı nedeniyle insani boyut göz önünde bulundurularak tedavisine fırsat verecek şekilde tutuksuz yargılanmalı" sözleriyle destek vermişti.

2019'da ikinci kez Mardin Büyükşehir Belediyesi Başkanı seçilen Ahmet Türk'ün mazbata almasına itiraz edilmiş ancak Yüksek Seçim Kurulu (YSK) deneyimli siyasetçinin lehine karar vererek Türk'ün başkanlığını onaylamıştı. Ahmet Türk'ün 2. dönem Mardin Büyükşehir Belediyesi Başkanı gene görevden alınmasıyla sonuçlandı ve yaklaşık 5 ay sürdü.

Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.