Son Dakika
This content is not available in your region

Güneş'e en çok yaklaşan Parker sondasının bilim insanlarını şaşırtan keşifleri

euronews_icons_loading
NASA'nın Parker sondası Güneş'i en yakından gören araç oldu
NASA'nın Parker sondası Güneş'i en yakından gören araç oldu   -  
©
NASA/Goddard
Metin boyutu Aa Aa

NASA'nın Parker Solar Probe (PSP) adlı sondası, şu ana kadar Güneş'e en fazla yaklaşan insan yapımı araç oldu. Dev yıldızın 15 milyon mil yakınından geçen PSP, Dünya'ya aktardığı verilerle Güneş ile ilgili sır perdelerinden bazılarını araladı.

PSP, güneş rüzgarının yapısından manyetik alan çizgilerine kadar bugüne kadar bilinmeyen, hatta bilim insanlarını şaşırtan bilgiler topladı.

Güneş'in etrafındaki manyetik hareketlilik ve enerji yüklü parçacıkların uydulara ve telekomünikasyon sistemlerine zarar verdiği, daha önce elektrik kesintilerine yol açtığı biliniyor. PSP'nin keşifleri sayesinde ileride alınabilecek önlemler belirlenerek Dünya'mızın bu faaliyetlerden daha az etkilenmesi ve zararın en aza çekilmesi sağlanacak.

Peki Ağustos 2018'de, "Güneşe dokun" misyonuyla uzaya fırlatılan ve 15 yıl daha iş başında kalacak Parker Solar Probe, yıldıza en yakın noktadan yaptığı üç dalışta neleri keşfetti?

Güneş'i çevreleyen koronanın, yıldızın yüzeyinden neden 300 kat daha sıcak olduğu uzay araştırmalarında kafaları en çok karıştıran soru. Bu gizemi çözmek isteyen bilim insanları, Güneş'in atmosferi koronadaki faaliyetlere dair yeni ipuçları elde etti.

NASA/Goddard/SDO

Kozmik tozdan arınmış alan

Uzayın kozmik tozla kaplı olduğu biliniyor. Güneş ışığı sayesinde kozmik toz dünyadan da gözlemlenebiliyor. PSP verilerine göre Güneş’ten 3 buçuk milyon mil uzaklıktaki alanda kozmik toz bulunmuyor. Bilim insanlarının tahminlerine göre Güneş'in etrafında kozmik toz bulunmayışının sebebi, tozların Güneş’e yaklaştıkça aşırı ısıdan dolayı buharlaşıp gaza dönüşmesi.

Güneş rüzgarının yapısı

Yüklü parçacıkların ve manyetik alanın Güneş'ten uzaklaşmasıyla oluşan güneş rüzgarı uzay iklimini etkilemekte, dünyadaki telekomünikasyon ve uydu sistemlerine zarar vermekte. Bu nedenle güneş rüzgarının yapısını anlamak bilim insanları için öncelikli konulardan biri.

Güneş rüzgarının sürekli mi olduğu yoksa kesintili mi meydana geldiği bilinmiyordu. İlk kez rüzgarın kaynağına ulaşmayı başaran sondanın gözlemlerinde rüzgarın yapısının sert ve düzensiz olduğu ortaya çıktı. Buna göre bazı parçacıklar Güneş’e doğru ilerlerken bazı kümeler ise uzaklaşıyor.

Manyetik alan çizgilerinde düzensizlik

Dünya’dan bakıldığında manyetik alan çizgilerinin Güneş’ten düz çizgiler ve eşit mesafede yayıldığı düşünülüyordu. PSP’ye göre manyetik alan çizgileri göründüğü kadar belirli bir kural içinde düz ilerlemiyor. Bazen manyetik alan çizgileri 180 derece geri gidip tekrar eski yönüne dönüyor.

Güneş rüzgarındaki düzensiz kümelerin manyetik alanı etkileyip bu S şeklindeki kıvrılmalara yol açtığı sanılıyor. Bu ani dönüşlerin de koronanın ısının ve güneş rüzgarının hızını etkilediği tahmin ediliyor.

NASA/Goddard/CIL
Manyetik alan çizgilerinde ani dönüşlerNASA/Goddard/CIL

Güneş rüzgarının yön değiştirdiği nokta

Koronada düzensiz hareket eden güneş rüzgarının hangi noktada sabit bir yön alıp belirgin bir rota izlemeye başladığı bilinmiyordu. Bu geçişin tahmin edilenden çok daha uzak bir noktada meydana geldiği ortaya çıktı.

Küçük parçacıkların doğumu

PSP, Güneş'e en yakın noktadan geçerken küçük yüklü parçacıkların oluşumuna da tanıklık etti. Bu parçacıklar Güneş'ten uzaklaşıp uzayın derinliklerine yayıldığından dolayı varlıklarını dünyadan tespit etmek imkansızdı. PSB sayesinde radyasyon yüklü bu parçacıklar ilk kez görüntülendi.

2025'e kadar Güneş'i mercek altında tutacak olan Parker Solar Probe, bu süre zarfında kendi rekorunu kıracak ve Güneş'e 3,83 milyon mil kadar yaklaşacak.

Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.