Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Evrensel temel gelir: Koronavirüs sonrası gerçeğe dönüşecek mi?

Evrensel temel gelir: Koronavirüs sonrası gerçeğe dönüşecek mi?
©  Marcio Jose Sanchez/Copyright 2020 The Associated Press
Metin boyutu Aa Aa

Papa Francis, Facebook kurucusu Mark Zuckerberg, Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Luis Guindo...Bunlar, derin bir ekonomik çalkantıya neden olan koronavirüs salgını sonrası 'herkese temel gelir' uygulamasının hayata geçirilmesinin zamanının geldiğini düşünenlerden bazıları. Peki bu ne kadar mümkün?

Oxford Üniversitesi'nden ekonomist Daniel Susskind, mevcut ekonomik krizi İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan döneme benzetiyor.

Günümüzün sosyal güvenlik uygulamasını da kapsayan modern refah devletinin temelleri, kendisine savaş sonrası yoksulluğu azaltacak ve ekonomiyi canlandıracak bir formül bulma görevi verilen İngiliz William Beveridge tarafından ortaya atıldı.

William Beveridge, çalışan herkesin devlete bir katkı payı ödemesini böylece toplanan bu paranın da işsizlere, hastalara, emeklilere ve dul kadınlara aktarılmasını teklif etmişti.

Yaklaşık 80 yıl sonra artık bu sistemin değişmesi gerektiği tartışılıyor.

Emniyet ağı

RSA Araştırma Merkezi'nden Anthony Painter'e göre koronavirüs Avrupa'da ekonomik güvenliği sağlamada bir zayıflık ortaya çıkardı.

Euronews'e konuşan Painter, "İşçiler...aileleri, işleri ve sağlıkları konusunda hoşgörü tanımayan bir tercihle karşı karşıya bırakılıyor.. Evrensel temel gelir ile bu kişiler toprağı yalamayacaklarını bilecekler ve bu tercihler arasında kaldığında yardımına bu sistem koşacak." diyor.

"Salgın sonrası tüm ülkeler kendi sisteminin test edildiğini görecek" diyen Painter, evrensel temel gelir uygulamasının gelecekteki tüm çözüm masalarında yer alması gerektiğini düşünüyor.

İspanya'dan minimum temel gelir adımı

İspanya Sağlık Bakanı Jose Luis Escriva, 'minimum temel gelir' uygulamasının mayıs ayında yasalaşacağını ve zor durumdaki yaklaşık 100 bin hanenin bundan yararlanacağını açıkladı.

İspanya'da salgın nedeniyle yaklaşık 1 milyon kişi işini kaybetti.

Ancak İspanya'nın hayata geçireceği minimum gelir uygulaması, evrensel gelir uygulamasından farklı. Evrensel gelir uygulaması koşulsuz bir şekilde tüm vatandaşlar için geçerli bir uygulama.

Avrupa'da tartışılmaya başlandı

İngiltere şimdilik bu uygulamayı devre dışı bırakmış görünüyor. İngiltere Maliye Bakanı Rishi Sunak, evrensel temel gelir uygulamasının koronavirüs salgınına çare olacağını düşünmediğini söyledi.

Avrupa'da salgından en fazla etkilenen ülke olan İtalya, evrensel temel gelir uygulamasını salgın öncesi tartışmaya başlamıştı.

İktidardaki koalisyonda yer alan partilerden Beş Yıldız Hareketi geçen yıl yoksul aileler için minimum gelir uygulaması teklifinde bulunmuştu.

Almanya'da mart ayında parlamentoya 450 bin kişinin imzasıyla destek verdiği bir önerge sunuldu. Herkes için evrensel temel gelir öngören söz konusu önergenin kabul edilmesi mümkün görünmüyor. İktidardaki Merkel koalisyonu önergeye karşı çıkıyor.

Fransa'da Sosyalist Parti evrensel temel gelire destek verirken, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron karşı çıkıyor.

Finlandiya gibi bazı Avrupa ülkeleri tarafından daha önce denenen evrensel temel gelir uygulaması, Dünya'nın 1930lı yıllardan bu yana en büyük ekonomik kriziyle karşı karşıya kaldığı günümüzde yeniden tartışmaya ve destek bulmaya açıldı.

Günümüz modern sosyo-ekonomik sistemin İkinci Dünya Savaşı sonrası hayata geçirildiği göz önüne alındığında, içinden geçilen krizin evrensel temel gelir uygulamasını gerçeğe dönüştürebileceği ihtimal dahilinde.